Chống ùn tắc giao thông, không để tắc giải pháp

Thứ ba, 19/03/2019 08:00:00 | ATGT
Giao thông Hà Nội không phải đến giờ mới ùn tắc, nó vốn là bài toán khó với chính quyền Thủ đô nhiều năm nay. Để giải bài toán này, người ta đã truy tìm nguyên nhân gây ách tắc giao thông. Và chính việc nhồi cao ốc vào khu vực nội đô khiến dân số cơ học tăng một cách mất kiểm soát chính là nguyên nhân hàng đầu gây ách tắc.

Bài 2: Nhồi dân vào nội đô, sao giải được bài toán ách tắc? 

Chỉ trong vòng 30 năm, dân số của Hà Nội đã tăng gần gấp đôi, hiện đã trên 9 triệu người (chưa kể dân tạm trú, vãng lai…). Sự xuất hiện nhiều chung cư cao tầng khu vực nội đô đang mâu thuẫn với mục tiêu giảm dân số tại khu vực các quận nội thành và làm gia tăng áp lực về cơ sở hạ tầng giao thông và xã hội.

Chống ùn tắc giao thông, không để tắc giải pháp

Nhồi cao ốc vào nội đô là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ùn tắc giao thông.

[Bài 1: Nan giải tình trạng ùn tắc]

Cao ốc chằng chịt lại quên kết nối dự án

Giao thông Hà Nội không phải đến giờ mới ùn tắc, nó vốn là bài toán khó với chính quyền Thủ đô nhiều năm nay. Để giải bài toán này, người ta đã truy tìm thủ phạm gây ách tắc giao thông. Và việc nhồi cao ốc vào khu vực nội đô khiến dân số cơ học tăng một cách mất kiểm soát chính là nguyên nhân hàng đầu gây ách tắc. 

Đã có rất nhiều quyết định từ cấp trung ương đến cấp thành phố được ban hành như Quyết định số 108 năm 1998 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chung của Thủ đô Hà Nội đến năm 2020 và Quyết định 1259 năm 2011 phê duyệt Quy hoạch xây dựng chung Thủ đô đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đều có nội dung “hạn chế chiều cao công trình”, “hạn chế phát triển nhà cao tầng” và “ kiểm soát sự gia tăng dân số cơ học”… 

Tuy nhiên thực tế cho thấy, dân số khu vực nội đô không giảm mà lại còn tăng cao hơn. Một trong những lí do là thành phố đã không thực hiện được giãn dân khu phố cổ và có thực trạng cấp phép cho hàng loạt công trình nhà cao tầng trong vành đai 2, vành đai 1 khiến giao thông vốn đã ách tắc càng thêm tắc. 

Đơn cử như các khu vực quanh tuyến đường Tố Hữu, Minh Khai thời gian qua đã có cả hơn chục dự án chung cư cao từ 25 - 35 tầng được cấp phép. Tại Quận Thanh Xuân, một số tuyến phố như Nguyễn Trãi, Lê Văn Lương, Nguyễn Huy Tưởng, đường vành đai 3... cũng trong tình trạng tương tự. Trên đường Lê Văn Lương, nhìn hai bên đường đâu đâu cũng có nhà cao tầng đang xây. Tới đây tình trạng tắc đường kéo dài tại khu vực này sẽ ngày càng trầm trọng, ảnh hưởng đến cuộc sống, sinh hoạt và công việc của người dân. 

Theo KTS Trần Ngọc Chính - Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, tại các đô thị lớn trên thế giới và cả Việt Nam, xây dựng nhà cao tầng là giải pháp quan trọng trong quy luật phát triển đô thị. Điều này dễ dàng nhận thấy ở Thượng Hải, Hong Kong, Singapore, Tokyo, New York... “Quỹ đất ngày một ít đi, trong khi nhu cầu nhà ở cấp thiết. Nếu cấm xây cao tầng, nhiều nơi sẽ lụp xụp mãi”. Xây nhà cao tầng là điều khó tránh khỏi ở các đô thị, nhưng khi xây cao tầng trước khi cho phép triển khai dự án, cơ quan quản lý phải yêu cầu nhà đầu tư thuyết minh và chứng minh được việc kết nối dự án đó với giao thông công cộng hay không mới là điều quan trọng.

“Thủ phạm” gây ách tắc giao thông, theo PGS.TS Nguyễn Hồng Tiến - nguyên Cục trưởng Cục Hạ tầng kỹ thuật, Bộ Xây dựng, chính là việc cấp phép cho dự án mà “quên” tính toán việc kết nối không gian bên trong dự án với không gian bên ngoài dự án, không gian từ dự án thoát ra các hướng khác. Trên thực tế, khá nhiều dự án nhà cao tầng phát triển dựa vào hạ tầng đô thị có sẵn hoặc chỉ đầu tư hạ tầng cho các khu vực nội bộ, mà không đầu tư cho tuyến giao thông đô thị hoặc tuyến giao thông kết nối. Điều này khiến đô thị đã tắc lại càng thêm tắc.

 Giãn dân thất bại

Không để tình trạng xây cao ốc mà “quên” kết nối hạ tầng hoặc tìm mọi cách nhồi cao ốc vào nội đô, phải giãn dân ra ngoại thành bằng việc xây dựng nhiều đô thị vệ tinh, tuy nhiên, hãy xem chủ trương này đã thực hiện đến đâu?

Ông Trần Trung Chính - Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu đô thị và phát triển hạ tầng thông tin: Hàng loạt cái gọi là những “khu đô thị mới” thực ra chỉ là những khối bất động sản để ngủ, chúng “thình lình mọc lên” giữa những cánh đồng, làng mạc… do hầu như chính quyền chỉ giao đất, giao các chỉ tiêu xây dựng… nhưng không giao chỉ tiêu tạo việc làm. Thiếu trầm trọng việc làm tại các “đô thị phòng ngủ” cùng những dịch vụ thiết yếu (y tế, giáo dục, giải trí…) khiến dòng người khắp nơi “sáng đổ vào nội đô mưu sinh, tối về ngủ”. 

Sự thất bại của lối kiến tạo “đô thị phòng ngủ” này có thể được minh họa rất rõ trên dọc tuyến đường 32 đi Sơn Tây hay dọc đại lộ Thăng Long đi Hòa Bình với các hình ảnh dày đặc những “đô thị mới” bỏ hoang hai bên đường. Hàng trăm nghìn tỷ đồng đã chôn vào đây và hàng chục vạn người nông dân (có thể hơn thế nữa) đã vì không còn đất sản xuất chạy vào thành phố kiếm sống…

Vậy các chung cư cao tầng (chứa được càng nhiều căn hộ càng lãi cho chủ đầu tư) được vội vã xây chen trong nội đô là giải pháp do chúng đáp ứng được trước tiên là nhu cầu việc làm tại chỗ, sau đó là các nhu cầu thiết yếu khác, mà những “khu đô thị mới” không có, hoặc rất ít khả năng cung cấp cho họ. 

Đó là lý do các chủ đầu tư bất chấp pháp luật, các quy hoạch tìm mọi cách chen vào khu vực nội đô để xây cao ốc mà chẳng thiết tha thực hiện chủ trương giãn dân ra ngoại thành nữa. 

Chỉ duyệt xây chung cư, nhà cao tầng khi phù hợp quy hoạch

 Trước thực trạng ùn tắc giao thông ở nhiều thành phố lớn trong đó có Hà Nội, Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 12/NQ-CP về tăng cường bảo đảm trật tự an toàn giao thông và chống ùn tắc giao thông giai đoạn 2019 - 2021. 

Trong đó, Chính phủ yêu cầu UBND các thành phố: Hà Nội, TP HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành có liên quan khẩn trương hoàn thiện, cụ thể hóa đồ án Quy hoạch giao thông vận tải đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; xây dựng phương án quy hoạch không gian ngầm, mặt đất và không gian trên cao, trình Chính phủ phê duyệt.

“Chỉ phê duyệt đầu tư các khu chung cư, nhà cao tầng, trung tâm thương mại khi phù hợp với quy hoạch, đáp ứng yêu cầu và quy định về bãi đỗ xe, hạ tầng giao thông và kết nối giao thông với các trục đường chính trong đô thị”, Nghị quyết của Chính phủ nêu rõ. 

Cũng tại Nghị quyết này, Chính phủ yêu cầu Bộ Giao thông vận tải ban hành quy định bắt buộc chủ đầu tư khi lập dự án đầu tư công trình xây dựng lớn phải thiết kế phương án kết nối giao thông vào đường quốc lộ, đường chính trong đô thị, tính toán nhu cầu giao thông phát sinh của công trình, đảm bảo an toàn giao thông và không gây ùn tắc giao thông. Khẩn trương xây dựng và trình cấp thẩm quyền phê duyệt quy hoạch toàn ngành và các quy hoạch chuyên ngành thuộc lĩnh vực giao thông vận tải. 

Về giải pháp kiểm soát nhà cao tầng góp phần chống ùn tắc giao thông, ông Trần Ngọc Chính đề nghị khi xây dựng nhà cao tầng ở nội ô, kể cả ngoại ô... bên cạnh các tuyến buýt nhanh BRT, đường sắt đô thị, metro ngầm, các nút giao thông... cần phải tính đến các công trình, lối đi ngầm, nổi, trên cao để liên kết giao thông nhà cao tầng với hệ thống giao thông đô thị hiện có. 

“Việc này buộc phải được làm khoa học, thực chất” , nếu không không phải trong khu vực nội đô mà ngoại thành mà vẫn có kiểu xây cao ốc mà không chịu kết nối hạ tầng thì không chóng thì chày cũng gặp cảnh ùn tắc. Để tránh làm quá tải hạ tầng, ông Nguyễn Hồng Tiến cũng đồng tình rằng trước khi lập dự án cao tầng, cần đánh giá kỹ hạ tầng khu vực lân cận.

 “Từ đó tiến hành cấp phép xây dựng dựa trên năng lực hệ thống giao thông hiện có, hoặc các cam kết tăng khả năng giao thông”. Phải giám sát được mật độ, trong đó cho phép tăng mật độ dân số (theo tỉ lệ nhất định), tăng chiều cao công trình, nhưng phải đảm bảo mật độ xây dựng, theo hướng càng giảm càng tốt. Đặc biệt, phải có chính sách ưu đãi đủ mạnh để “kéo” nhà đầu tư ra khu vực nội đô.

(còn nữa)

Nguyên Khánh

Tin cùng chuyên mục

Tin mới