Chống ùn tắc giao thông - Không để tắc giải pháp

Thứ năm, 21/03/2019 08:00:30 | ATGT
Sau nhiều nỗ lực giảm ùn tắc giao thông (cầu vượt thép trên cao, hầm vượt sông, mở rộng đường lộ, xây cao tốc,…) nhưng chưa đem đến hiệu quả như kỳ vọng, chính quyền TPHCM đang chi mạnh tay cho nhiều “siêu giải pháp” mới…

Bài 4: Đi tìm giải pháp mới

Chống ùn tắc giao thông - Không để tắc giải pháp

Kẹt xe ở trung tâm TP HCM vẫn diễn ra gay gắt. Ảnh: Hồng Phúc.

Chống ùn tắc giao thông, không để tắc giải pháp - Bài 1: Nan giải tình trạng ùn tắc
Chống ùn tắc giao thông, không để tắc giải pháp - Bài 2: Nhồi dân vào nội đô, sao giải được bài toán ách tắc? 
Chống ùn tắc giao thông, không để tắc giải pháp - Bài 3: Sớm giải quyết tình trạng “bám trụ” ở nội đô

Vẫn nan giải

Theo ước tính của Viện Chiến lược và Phát triển GTVT thì mỗi năm TP HCM thiệt hại khoảng 1,2 triệu giờ công lao động, 1,3 tỷ USD/năm do ùn tắc giao thông và 2,3 tỷ USD do ô nhiễm môi trường từ các phương tiện cơ giới. 

Từ năm 2013 cho đến nay, TP HCM đã cố gắng xây dựng mới nhiều cầu vượt thép trên cao tại các giao điểm ngã tư và vòng xoay lớn, nhằm xóa các “điểm đen” về ùn tắc và tai nạn giao thông trên địa bàn. Cùng với cầu vượt thép, TP HCM cũng đang tăng tốc giải ngân cho các dự án đường sắt đô thị, các tuyến Metro và phương tiện công cộng. TP HCM cũng từng bước hạn chế phương tiện xe cá nhân. Ủy ban MTTQVN TP HCM đã chủ trì tổ chức Hội nghị phản biện xã hội đối với dự thảo Đề án tăng cường vận tải hành khách công cộng kết hợp với kiểm soát sử dụng phương tiện cơ giới cá nhân tham gia giao thông trên địa bàn thành phố. Nhiều ý kiến cho rằng hiệu quả của các giải pháp hạn chế xe cá nhân thời gian qua chưa đem lại kết quả như kỳ vọng. Bởi xe máy vẫn là phương tiện thuận lợi nhất đối với nhu cầu đời sống của người dân và cũng phù hợp nhất đối với đặc trưng đô thị TP HCM hiện nay. Nhiều chuyên gia cho rằng muốn hạn chế xe cá nhân, bắt buộc phải có phương tiện thay thế đủ đáp ứng nhu cầu của người dân và cũng phải phù hợp với nhu cầu và điều kiện chi trả các chi phí phát sinh của người dân đô thị. 

Theo PGS.TS Nguyễn Văn Ngãi - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Hoa Sen, để tìm lời giải cho vấn đề chống ùn tắc giao thông, cần phải hiểu đúng bản chất của vấn đề kẹt xe. Tiếp cận trên quan điểm kinh tế thị trường, cung và cầu, việc tham gia giao thông có 3 hàng hóa liên quan: Phương tiện (xe cộ), nhiên liệu và đường sá, nguyên nhân kẹt xe cơ bản là do đường sá. Với khía cạnh cầu, người dân có nhu cầu đi lại nên tất yếu có nhu cầu về đường sá; với khía cạnh cung, đường sá do Nhà nước xây dựng (hàng hóa công) hoặc những nhà đầu tư (BOT). Hiện nay, các thành phố lớn đang xảy ra mất cân đối ở thị trường này, cầu vượt cung, nhu cầu đường sá đi lại quá lớn trong khi đó đường sá không đáp ứng được, do đó thị trường này chỉ cân bằng lại nếu tăng cung hoặc/và giảm cầu. Tăng cung (xây thêm hoặc mở rộng đường) trong thành phố là rất tốn kém, chỉ có nhà nước làm, không thể BOT trong thành phố được, ngân sách nhà nước không thể có đủ để đầu tư. Hơn nữa nhu cầu đi lại liên tục tăng nên không thể tăng cung nhanh để đáp ứng kịp. 

Như vậy, lời giải cần tập trung vào cầu, có nghĩa là giảm nhu cầu đi lại và như vậy là giảm sử dụng đường sá. Về quy luật cầu, tăng giá cầu sẽ giảm, nhưng trong trường hợp này việc đi lại là một dịch vụ thiết yếu nên cầu không nhạy với giá, tăng giá (tăng giá xe, tăng giá xăng) bằng việc đánh thuế hoặc phí, vẫn không giảm được nhu cầu đi lại của người dân. Cấm một hoặc một vài phương tiện lưu thông trong thành phố, như cấm xe máy, là một giải pháp hành chính, sẽ không thành công, nhu cầu đi lại không thể triệt tiêu bằng quyết định hành chính, nó chỉ thành công khi có phương tiện khác thay thế và chỉ thay thế một cách tự nguyện theo sự lựa chọn tối ưu của người dân, không được ép người dân từ bỏ xe máy mà lâu nay được xem là phương tiện hiệu quả cho việc đi lại. Hơn nữa, cần xác định rõ có phải xe máy là phương tiện giao thông chính gây kẹt xe không. 

Giải pháp mới- sử dụng ứng dụng giao thông thông minh

Trong Đề án xây dựng đô thị thông minh giai đoạn 2017 – 2020 theo chủ trương của UBND TP HCM, yêu cầu xây dựng ứng dụng tích hợp thông tin giao thông lên Zalo và hỗ trợ tra cứu bằng chatbot nhằm giúp người dân nhanh chóng nắm được lưu lượng xe cộ, từ đó lựa chọn lộ trình cho phù hợp với tình hình thực tế lúc đó. Nội dung đề án này được giao cho Sở Giao thông Vận Tải TP HCM triển khai, thậm chí còn tham vọng sẽ cho phép người tham gia giao thông có thể xem camera giao thông trực tuyến trên Zalo.

Cơ sở của giải pháp rất mới mẻ này, là hệ thống gần 700 camera giao thông đã được TP HCM triển khai trên nhiều tuyến đường huyết mạch và trên tuyến đường cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây. Người dân khi đăng nhập vào Zalo, có thể kiểm tra bản đồ trực quan về lưu lượng xe cộ đang lưu thông để chọn lộ trình di chuyển phù hợp. Ứng dụng cũng đưa ra các thông tin cảnh báo khu vực đang xảy ra ùn tắc, hoặc rào chắn lô cốt để sửa chữa; các tuyến đường đang được phân luồng và hạn chế lưu thông;…

Theo PGS.TS Nguyễn Lê Ninh - Ủy viên Ủy ban MTTQVN TP HCM, đây là giải pháp mới trong giảm ùn tắc giao thông của chính quyền thành phố, mà cơ quan đầu mối có trách nhiệm triển khai là Sở GTVT Thành phố. Tuy nhiên, ý tưởng về một hệ thống cảnh báo, hay cung cấp thông tin kẹt xe đã được một số cơ quan truyền thông thực hiện từ lâu nay, điển hình như kênh VOV giao thông. Đối với các tài xế, việc cập nhật tình hình kẹt xe thường xuyên trên kênh này đã trở thành thói quen và thu hút một lượng người nghe rất lớn. 

Theo chỉ đạo của UBND thành phố, hiện ngành GTVT thành phố đang kết hợp cùng Zalo để hỗ trợ thêm tính năng chatbot cho người dùng. Với tính năng này, người tham gia giao thông khi muốn đọc nhanh thông tin giao thông ở khu vực lân cận, hay cần xem hình ảnh camera ở tuyến đường cụ thể, chỉ cần gửi tin nhắn “Tôi muốn xem camera + tên đường”, chatbot của Zalo sẽ trả về kết quả nhanh chóng, chuẩn xác. Nhiều chuyên gia cho rằng, việc ứng dụng thành công chatbot hay trích xuất camera trên đường thậm chí còn giúp người dùng trích xuất được các vụ tai nạn giao thông, các vụ cướp giật đường phố hay thậm chí có thể giúp ích cho lực lượng Công an TP HCM trong kiểm soát tình hình an ninh trật tự trên địa bàn. Về giải pháp công nghệ này, ông Bùi Xuân Cường - Giám đốc Sở GTVT TP cam kết, thành phố đang cố gắng để giúp người dân có được tương tác nhiều chiều khi nhu cầu đi lại hàng ngày là thường xuyên.     

(Còn nữa)

Lê Anh

Tin cùng chuyên mục

Tin mới