Lên án hành vi làm bừa, làm ẩu ảnh hưởng đến chất lượng hàng Việt

Thứ hai, 23/04/2018 11:00:00 | Chính phủ
Phải lên án mạnh mẽ cơ sở sản xuất, người dân làm bừa, làm ẩu, vì lợi ích trước mắt và có hành vi sai trái làm ảnh hưởng đến sản phẩm của Việt Nam…, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhận định.

Lên án hành vi làm bừa, làm ẩu ảnh hưởng đến chất lượng hàng Việt

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại hội nghị.

5 câu hỏi lớn của Thủ tướng

Tại Hội nghị toàn quốc bàn giải pháp tổng thể thúc đẩy xuất khẩu năm 2018 diễn ra sáng nay 23/4, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, không có nước nào trên thế giới có thể công nghiện hóa, thu nhập cao mà không thành công trong xuất khẩu. Quốc gia thành công, DN thành công phải có hàng có mặt trên chuỗi giá trị toàn cầu. Chiếm lĩnh thị trường là con đường của nền kinh tế Việt Nam để trở thành nước phát triển.  

“Việc cung cấp, tiêu thụ sản phẩm trong nước với gần 10 triệu dân rất quan trọng, nhưng để phát triển bền vững phải nhìn vào thị trường toàn cầu để đặt vấn đề sản xuất, chế biến, nhằm mục tiêu xuất khẩu. Một nước nhập siêu cao là cội nguồn của lạm phát cao, làm cho đất nước bấp bênh, đời sống người dân khó khăn”, Thủ tướng nói.

Thủ tướng đề nghị các đại biểu dự hội nghị phát biểu vào những điều cốt lõi nhất của xuất khẩu. Xem các DN vướng mắc thế nào, thuế khóa, hải quan, thị trường mẫu mã, bao bì, chất lượng ra sao? Phải thẳng thắn nói rõ cái gì kìm chế xuất khẩu. Tại sao trong xuất khẩu có ngành hàng xuất khẩu nhanh có ngành lúng túng lúc thò lúc thụt. Đương nhiên có nguyên nhân khách quan là do thị trường thế giới, nhưng cũng do điều hành của ta. Theo đó, trước khi sản xuất phải nghĩ đến tiêu thụ ở đâu, phải xuất khẩu cái người ta cần chứ không để tình trạng thừa ế nông sản như trước.

Thủ tướng khẳng định, hội nghị hôm nay không bàn thành tích thắng lợi, phải thấy cái khó khăn để bàn giải pháp tháo gỡ. Theo Thủ tướng, độ mở của nền kinh tế nước ta rất cao 196%, gấp đôi GDP nên những biến động của thị trường thế giới rất ảnh hưởng đến nền kinh tế. Theo đó, khó khăn luôn hiện hữu, như nguy cơ cuộc chiến thương mại có thể xảy ra, xu hướng bảo hộ đang trỗi dậy, chúng ta phải biết cái này để đa phương hóa, đa dạng hóa. Hay như việc các nước nâng cao tiêu chuẩn của thủy sản, truy soát nguồn gốc ngày một khắt khe hơn cũng khiến chúng ta phải chủ động các giải pháp. Rõ ràng, những rủi ro về hàng xuất khẩu, tính cạnh tranh ngày càng gay gắt. Cạnh tranh là động lực cho phát triển nhưn cạnh tranh quá gay gắt thì chỉ đạo phải bám sát thời cơ mới đáp ứng được yêu cầu.

Một vấn đề khó nữa theo Thủ tướng người dân, DN sản xuất chưa gắn với thị trường, chất lượng không đồng đều, thậm chí chất lượng lúc đầu là tốt về sau là không tốt. Phải lên án mạnh mẽ cơ sở sản xuất, người dân làm bừa, làm ẩu, vì lợi ích trước mắt và có hành vi sai trái làm ảnh hưởng đến sản phẩm của Việt Nam. 

Tại hội nghị Thủ tướng đã đặt ra 5 câu hỏi, làm sao tăng giá trị gia tăng? Làm sao để DN tham gia mạnh mẽ lên chuỗi giá trị toàn cầu mà không chỉ là xuất thô như trước? Chúng ta cần có sáng kiến gì, cần loại bỏ những nút thắt gì giúp nâng cao giá trị xuất khẩu? Làm sao để DN nắm bắt thông tin thị trường, luật pháp nước ngoài, những cơ hội rủi do, các tham tán thương mại, cục xúc tiến thương mại làm việc thế nào cho hiệu quả hướng dẫn DN ra sao chủ động trong bối cảnh xuất khẩu? 

Nhiều dấu hiệu tích cực

Theo số liệu từ Bộ Công Thương, những diễn biến trong xuất khẩu của năm 2017 đã cho thấy những dấu hiệu tích cực, bền vững hơn.

Cơ cấu hàng hóa xuất khẩu đã chuyển dịch thành công. Nhóm hàng công nghiệp chế biến năm 2017 chiếm tỉ trọng 81,3%, tăng mạnh so với mức 61% của năm 2011; tỉ trọng hàng nông, thủy sản giảm còn 12,1% (năm 2011 là 20,4%); nhóm nhiên liệu, khoáng sản chỉ còn chiếm tỉ trọng khoảng 2% (năm 2011 chiếm 11,6%).

Thị trường xuất khẩu được mở rộng, phát triển mạnh theo hướng đa dạng hóa, đa phương hóa, cơ cấu thị trường xuất khẩu về cơ bản tốt, đặc biệt đối với nhóm hàng công nghiệp. Năm 2017, thị trường Hoa Kỳ chiếm 20,6% xuất khẩu nhóm hàng công nghiệp (35,8 tỷ USD), thị trường EU chiếm 17,6%; tổng cộng 3 thị trường khu vực Đông Bắc Á (Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc) chiếm gần 30%.

Đặc biệt, các doanh nghiệp đã tận dụng tương đối tốt cơ hội từ hội nhập. Xuất khẩu sang thị trường các nước có FTA với ta đều ghi nhận tốc độ tăng cao trong năm 2017: ASEAN tăng 24,2%, đạt 21,68 tỷ USD; Trung Quốc tăng 61,5%, đạt 35,46 tỷ USD; Nhật Bản tăng 14,8%, đạt 16,8 tỷ USD; Hàn Quốc tăng 30%, đạt 14,8 tỷ USD; Australia tăng 15,1%, đạt 3,3 tỷ USD; Chile tăng 24,1%, đạt 999 triệu USD.

Tỉ lệ nội địa hoá trong sản phẩm xuất khẩu dần được cải thiện. Với việc đầu tư cho các nhà máy sản xuất nguyên liệu, đến nay, tỉ lệ nội địa hóa của ngành dệt may đã được cải thiện rất rõ. Nếu như năm 2000 tỉ lệ nội địa hoá mới khoảng 15-17% thì đến năm 2017, tỉ lệ nội địa hóa của ngành dệt may đã đạt trên 50%. Không những phần nào chủ động được nguồn nguyên liệu trong nước, ngành dệt may còn xuất khẩu được nguyên phụ liệu (xơ sợi dệt các loại có kim ngạch xuất khẩu tăng 22,7%).

Vẫn phụ thuộc vào các sản phẩm, thị trường chính

Bên cạnh những mặt tích cực nêu trên, vẫn còn những tồn tại, hạn chế đòi hỏi Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương, các địa phương, đặc biệt là các DN cần có giải pháp khắc phục hiệu quả.

Cụ thể, tuy có mức tăng trưởng ấn tượng, nhưng con số thống kê cho thấy, tỷ trọng của nhóm hàng điện tử vẫn rất lớn (chiếm tới 33% tổng kim ngạch xuất khẩu). Nếu không tính 2 mặt hàng là điện thoại và máy vi tính, linh kiện điện tử, tăng trưởng xuất khẩu cả nước năm 2017 chỉ đạt 15,8%.

Bên cạnh đó, xuất khẩu vẫn dựa nhiều vào khối DN có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), chiếm trên 70% xuất khẩu. Do sản xuất và xuất khẩu của khối này phụ thuộc rất mạnh vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu nên mỗi khi có biến động xảy ra cho chuỗi cung ứng (vì chiến tranh thương mại, vì dịch chuyển chuỗi cung ứng dưới tác động của các FTA trên thế giới...), xuất khẩu của Việt Nam được dự báo sẽ chịu tác động lớn.

Một hạn chế khác cần được khắc phục là tình trạng một số mặt hàng thuộc nhóm nông sản, thuỷ sản còn phụ thuộc nhiều vào một vài thị trường chính, cá biệt, có mặt hàng phụ thuộc vào 1 thị trường duy nhất. Đây là rủi ro rất lớn nếu những thị trường chiếm đa số này có biến động.

Nguyên Khánh

Tin cùng chuyên mục

Tin mới