Tham nhũng: Phải phòng rồi mới chống

Thứ sáu, 10/11/2017 07:10:00 | Quốc hội
Chiều 9/11, Quốc hội thảo luận ở tổ về Luật phòng chống tham nhũng sửa đổi. Nhiều ĐB cho rằng các biện pháp kê khai tài sản mà luật đặt ra chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn. Đồng thời cần chú trọng vào các biện pháp mang tính phòng ngừa để không thể tham nhũng.
Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Lê Thị Nga.
 
Kê khai tập trung vào đối tượng dễ tham nhũng
 
Theo Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái, dự thảo giữ nguyên quy định hiện hành về nghĩa vụ kê khai tài sản nhưng có điều chỉnh cho rõ ràng hơn. Theo đó, người có nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập phải kê khai và kê khai bổ sung tài sản, thu nhập của mình, của vợ hoặc chồng và con chưa thành niên.
 
Cụ thể, về đối tượng kê khai dự thảo Luật đã đưa ra 2 phương án về đối tượng kê khai tài sản thu nhập.
 
Theo đó phương án 1 theo hướng mở rộng đối tượng kê khai tài sản, thu nhập trên tinh thần của Nghị quyết Trung ương 3 (khóa X) đối với tất cả công chức khi được bổ nhiệm vào ngạch; viên chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý; cán bộ, công chức khi được bầu, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, cử giữ chức vụ trong cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị -xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp và các tổ chức khác được giao biên chế và sử dụng tài chính công, tài sản công.
 
Còn phương án 2 quy định theo hướng thu hẹp đối tượng kê khai tài sản, thu nhập có trọng tâm, trọng điểm và khắc phục tính hình thức, theo đó tập trung vào đối tượng có hệ số phụ cấp chức vụ cao từ 0,7 trở lên ở cấp trung ương và 0,9 trở lên ở cấp địa phương. Một số đối tượng có hệ số phụ cấp chức vụ dưới 0,7 và là người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị trong một số lĩnh vực quản lý nhà nước dễ xảy ra tham nhũng do Chính phủ quy định. 
 
Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Lê Thị Nga cho rằng, trước mắt nên giữ nguyên đối tượng kê khai tài sản, thu nhập hoặc thu hẹp ở mức độ hợp lý, tập trung vào các đối tượng giữ vị trí quan trọng ở trung ương, địa phương, những khu vực nguy cơ tham nhũng cao để bảo đảm tập trung nguồn lực tiến hành kiểm soát có hiệu quả hơn, tránh hình thức như thời gian vừa qua. Việc mở rộng đối tượng kê khai sẽ được nghiên cứu bổ sung khi đã làm tốt việc kiểm soát tài sản, thu nhập của nhóm đối tượng nêu trên và có đủ nguồn lực đáp ứng cho việc mở rộng đối tượng kê khai tài sản, thu nhập theo chủ trương của Đảng quy định tại Nghị quyết Trung ương 3 (khóa X) là “tiến tới tất cả cán bộ, công chức là đảng viên đều phải kê khai tài sản”.
 
Cho rằng luật lần này vẫn xa cuộc sống, đối tượng áp dụng rộng nhưng tính khả thi không cao, nhiều quy định còn đơn giản, chưa thể hiện được quyết tâm chính trị, ĐB Ngọ Duy Hiểu (Hà Nội) nhìn nhận cả 2 phương án kê khai tài sản đều không hợp lý. Bởi trong đấu tranh phòng chống tham nhũng phải quan tâm đến lĩnh vực có nguy cơ xảy ra tham nhũng cao.
 
“Thực tế cán bộ địa chính xã có nguy cơ tham nhũng hơn ông Vụ trưởng ở trung ương nếu ông Vụ trưởng không quản lý về tài chính. Do đó phải hướng tới lĩnh vực ngành nhóm người có nguy cơ tham nhũng. Cho nên cần khảo sát các đối tượng dễ xảy ra tham nhũng để tập trung kê khai. Vì thực tế có cán bộ làm địa chính xã nhưng có đến 4-5 cái nhà”-ông Hiểu nói đồng thời đề nghị cần công khai tài sản ở cả cơ quan và nơi cư trú để cử tri theo dõi giám sát cũng như phát huy vai trò của Mặt trận, các đoàn thể và nhân dân tham gia giám sát tham nhũng. Cũng như luân chuyển các chức danh Chủ tịch xã, huyện không phải là người địa phương mới là căn cốt của vấn đề. Bởi theo ông, thời gian qua chủ yếu bổ nhiệm người nhà đều là do người địa phương, lợi ích nhóm và thành lập doanh nghiệp sân sau. Qua đó mới nâng cao niềm tin của dân vào phòng chống tham nhũng.
 
Công khai minh bạch là số một
 
Phó Chủ nhiệm Uỷ ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội Bùi Sỹ Lợi cho rằng, việc sửa luật cần tập trung vào những đối tượng có khả năng, nguy cơ tham nhũng thì kiểm soát. Không nên đưa quá nhiều đối tượng phải kê khai tài sản, trong khi khả năng quản lý không có dẫn đến không kiểm soát được. “Phải xem xét, tính toán lại, chứ đưa những đối tượng chẳng có gì để tham nhũng vào thì “vừa buồn vừa tủi”-ông Lợi nói. 
 
Theo Thượng tướng Lê Quý Vương, Thứ trưởng Bộ Công an, đây là một luật hết sức quan trọng, phải nhấn mạnh việc phòng rồi mới chống, còn khi có tham nhũng xảy ra thì trách nhiệm điều tra, xử lý đã thuộc cơ quan chức năng, đặc biệt là cơ quan điều tra. “Hãy suy nghĩ về vấn đề phòng. Tôi cho rằng muốn thành công trong phòng, chống tham nhũng thì minh bạch, công khai là yêu cầu số một, nhưng hình như trong văn bản này các đồng chí không đề cập. Các chương trình, dự án phải công khai, minh bạch chứ. Ví dụ dự án BOT thì hình thức công khai, minh bạch là thế nào. Mặc dù chúng ta có đủ quy định về đấu thầu, nhưng trong quá trình đấu thầu vẫn hình thành các lợi ích nhóm, để hồ sơ thắng thầu hoàn toàn hợp lệ, nhưng bên trong đó là bắt tay nhau” - Thượng tướng Lê Quý Vương cho hay.
 
Cũng theo Thượng tướng Lê Quý Vương, cần quản lý chặt chẽ việc kê khai, kiểm soát thu nhập. Đã kê khai rồi nhưng kiểm soát thế nào? Phải kiểm soát đường đi của đồng tiền, tất cả các nhân viên nhà nước phải thực hiện trả lương qua tài khoản, giao dịch qua tài khoản. 
 
Trong khi đó, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban tổ chức Trung ương Phạm Minh Chính cho rằng, phải xác định hiệu quả kê khai trong phòng chống tham nhũng. Bởi theo ông, tham nhũng diễn ra ở nhiều nơi, nhiều cấp, nhiều ngành. Như vậy tham nhũng len lỏi trong cuộc sống không từ bỏ cấp nào, ngành nào. Vậy nguyên nhân không hiệu quả là vấn đề kê khai. Muốn hạn chế được nó cả hệ thống chính trị phải vào cuộc quyết liệt, có bài bản. Tham nhũng rơi vào cán bộ có chức, có quyền hay cán bộ công chức, viên chức có chức, có quyền, ở nhiều nơi, nhiều cấp, nhiều ngành chứ không phải tập trung ở chỗ nào.
 
Xử lý nghiêm cán bộ có hành vi tiêu cực, tham nhũng
 
Chiều 9/11, Ban Cán sự Đảng Chính phủ có buổi làm việc với Đoàn kiểm tra của Ban Bí thư Trung ương Đảng về việc công bố quyết định và nội dung kiểm tra công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Ban Cán sự Đảng Chính phủ về tổ chức thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 gắn với việc thực hiện Chỉ thị 05-CT/TW của Bộ Chính trị và công tác chấp hành chỉ đạo của một số bộ, cơ quan. 
Cơ bản nhất trí với nội dung, kế hoạch kiểm tra, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đề nghị lãnh đạo các bộ, cơ quan cần quán triệt nội dung kiểm tra để chuẩn bị tốt các báo cáo, tài liệu cần thiết; bố trí lịch làm việc khoa học; quá trình làm việc dân chủ, khách quan, cởi mở; tạo điều kiện, phối hợp tốt với Đoàn kiểm tra. Nếu phát hiện bất cứ hành vi tiêu cực, tham nhũng, suy thoái của cán bộ, đảng viên thì xử lý nghiêm. Bên cạnh đó, Thủ tướng cho rằng việc kiểm tra là cần thiết, nhưng không làm ảnh hưởng đến công tác chuyên môn trong bối cảnh cuối năm, các bộ, cơ quan đang đẩy mạnh việc thực hiện kế hoạch năm cũng như triển khai nhiều công việc quan trọng khác. Thông qua kiểm tra là để đẩy mạnh nhân tố tích cực, khắc phục nhân tố tiêu cực, chứ không chỉ tập trung vào tiêu cực.
L.Bình
 
H.Vũ

Tin cùng chuyên mục

Tin mới