'Ngọn lửa xanh' trên 'miền đất khó'

Thứ ba, 06/02/2018 07:30:00 | Dân tộc
Theo Tỉnh lộ 8, từ huyện Cư M’ga để dẫn lên EaTul, hai bên vệ đường ngăn ngắt màu xanh của cà phê, cao su. Trước khung cảnh ấy, tôi hình dung về một EaTul đói nghèo của 3 năm về trước. Cách Thành phố Buôn Ma Thuột chưa đầy 40km mà cách đây không xa, nơi đây có tới 40% hộ gia đình ở đây rơi vào tình trạng đói nghèo đứt bữa là cái khó có thể chấp nhận. Nhưng chỉ sau một thời gian ngắn, với cách chỉ bảo và sự chăm chỉ của dân, xã nghèo nơi đây đã thắp lên cho mình một “ngọn lửa” ở vùng đất vốn được

Ngọn lửa xanh trên miền đất khó

Vợ chồng tỷ phú Ayun rất hạnh phúc với sự thay đổi của gia đình và buôn làng mình.

Tỷ phú đại ngàn

Không chỉ nhanh chóng đổi thay, nhanh chóng “lột xác”, lần lên này, trước một EaTul sầm uất, tôi hỏi và đi tìm một gương người dân tộc biết làm giầu thì có cơ man những cá nhân, các hộ gia đình được liệt kê. Từ Ysiêm Nie, Ykhắt Nie, Ma Tiêu, Yjer Ktla… toàn những tỷ phú nếu lấy tiền tỷ ra làm mức đánh giá. Lựa chọn, tôi đánh đường tìm vào ngôi nhà xây theo kết cấu hết sức hiện đại mà chủ nhân của nó là một Ê Đê thực thụ, anh Y’deh Ayun ở Buôn Phơng.

EaTul mưa, cơn mưa “quét” nhanh chóng qua xã như một nụ cười vội của một cô gái Ê Đê trước khách lạ. Mưa đem nước về, những khô cằn và cạn kiệt như thường lệ ở mảnh đất đỏ bazan này bỗng chốc mướt mát. Cà phê, cao su, hồ tiêu “no nước” dường như biếc xanh thêm. Báo hiệu những no đủ và giầu sang thêm cho miền đất vốn được coi là “cái nôi” của người Ê Đê khi họ đang sống và chiếm đến 99% ở xã này.

Nhà anh Ayun hôm nay vui đến lạ thường. Ché rượu được ngả ra giữa ngôi nhà lát đá hoa sạch bưng, cạnh đó là ngả nghiêng lũ làng trong các độ tuổi đến tham dự liên hoan để mừng cho con của anh đủ điểm vào trường nội trú. Trong cái không khí hết sức vui nhộn, anh Ayun nói: Vui lắm cán bộ ạ. Con mình lại được Nhà nước xét cho vào cái trường nội trú học rồi. Thế là cái đầu nó lại tiếp tục được “đổ cái chữ” vào. Nó sẽ khôn, sẽ giỏi tính toán và sẽ hơn bố mẹ và cái lũ làng này trong chuyện làm ăn đấy.

Một ngôi nhà đổ mái bằng rộng đến cả trăm mét nằm giữa một không gian sum suê cây trái. Một chiếc xe hơi cỡ hơn nửa tỷ đồng đỗ chênh chếch trước sân, rồi vật dụng trong gia đình. Nhìn khung cảnh ấy không ai không dám khẳng định Ayun không là tỷ phú cả. Gác lại thời gian của cuộc vui, anh Ayun dành thời gian cho chúng tôi. Lại cái giọng hết sức vui vẻ, anh nói: Mình mới đổi đời cách đây mấy năm thôi cán bộ ạ. Trước, cũng như lũ làng, mình nghèo đói lắm! 

Theo anh Ayun, trước khi bị vợ bắt về làm chồng, anh được gia đình nhà vợ chia cho 3 ha đất để mưu sinh. Vì lạc hậu về suy nghĩ, cũng như các cụ, anh chỉ dành 3 ha đất ấy vào chọc, tỉa mấy thứ cây nông nghiệp truyền thống như lúa, bắp và mì. Những thứ cây này thường phụ thuộc vào tự nhiên, lại thêm cách canh tác lạc hậu nữa nên “trời chiều lòng” thì cho nó về nhà nhiều. Năm “trời ghét” thì cho nó về ít. Mà hầu như năm ít bao giờ cũng nhiều hơn năm được nên gia đình đói lắm.

Trước cái đói nghèo quay quắt này thì cán bộ đến bảo: Tây Nguyên trong đó có EaTul của mình có thế mạnh về các cây công nghiệp như cà phê, cao su, hồ tiêu. Vậy nên muốn đủ ăn, muốn giàu thì đồng bào phải chuyển đổi nhận thức, chuyển đổi canh tác, nghĩa là phải chuyển lối trồng trọt từ lúa, bắp, mì sang các loại cây cà phê, cao su và hồ tiêu.

Mới đầu đồng bào cũng lo ngại. Vì ưu tiên đất cho cái cây ấy thì lấy đâu ra thóc, bắp, mì để cho vào bụng nữa. Không ngại ngần, cán bộ đưa ra lối trồng xen. Nghĩa là những năm đầu, các loại cây trên chưa có tán thì dân có thể trồng xen các loại cây lương thực trên một diện tích. Một công đôi việc, vừa làm cỏ, vừa chăm bón cho các cây nông nghiệp lại chăm sóc được cho các cây công nghiệp luôn. Để dân tin, cán bộ còn cấp tiền cho một số hộ dân ham học hỏi đi tham khảo các mô hình canh tác theo kiểu này trên địa bàn tỉnh nữa. Các hộ ấy đi, thấy, tin và về triển khai. Một năm, hai năm qua đi, thấy mô hình này hay, thế là các hộ khác học.

Riêng hộ gia đình anh Ayun, sau khi học hỏi được đã triển khai trồng đại trà cà phê trên toàn bộ 3 ha đất. Năm tháng chuyên cần, vợ chồng con cái bảo ban nhau, khi đứa thứ 2 từ lúc lọt lòng đến đủ tuổi đi mẫu giáo thì cả 3 ha đất đã kín bưng cà phê và cho thu hoạch đại trà. 3 ha đất nhà anh, từ ngày cây cà phê bước vào tuổi kinh doanh năm nào cũng cho thu trung bình trên 1 tỷ đồng. Anh Ayun vui vẻ, cà phê nhà mình bước vào tuổi kinh doanh 3 năm rồi. Năm đầu, mình dùng tiền để xây nhà. Năm thứ 2 mình dùng tiền để mua sắm vật dụng sinh hoạt và đầu tư cho con ăn học. Năm nay, tiền bán cà phê, ngoài dành cho sinh hoạt thì mình và vợ quyết định mua cái xe ô tô để dùng cho việc đi lại.     

Khi đất nghèo vượt khó

Nếu ai đã từng làm việc ở Đắk Lắk, đã từng có hành trình vượt EaTul mà lên Biển Hồ những năm trước theo Tỉnh lộ 8 thì hẳn sẽ có những kỷ niệm khó quên với tuyến đường này. Sập sệ, bụi mù và vất vả vô cùng nếu người ta cũng theo tuyến đường này để đến với EaTul. Cách đây 3 năm, năm “bản lề” cho sự khởi sắc của EaTul ngày nay, không kể số hộ nghèo, riêng số hộ thiếu đói và đứt bữa ở đây đã chiếm tới gần 40%. Trước những con số thiếu đói nhức lòng này, bằng các văn bản đề xuất, bằng sự chú ý, đã có hàng tỷ đồng thuộc các nguồn được đầu tư về đây. 

Ngọn lửa xanh trên miền đất khó

Chăn nuôi đại gia súc và trồng cây công nghiệp là thế mạnh và động lực để EaTul thoát nghèo nhanh chóng.

Tiền về, 13 thôn buôn của EaTul đã được đầu tư đường. Để dân chủ động nước cho sản xuất, 3 hồ thủy lợi cũng đã được đầu tư cùng với đó là 4 trường học, 1 bệnh xá và 10 nhà sinh hoạt văn hóa cộng đồng cũng đã được xây dựng. Có trường, trẻ được khuyến khích đến lớp, học con chữ, mở rộng dân trí. Có nhà sinh hoạt cộng đồng, lũ làng được mời đến để gặp gỡ nhau lồng ghép vào đó là việc chuyển dịch các cơ cấu cây trồng vật nuôi. Và trong những lần sinh hoạt này, cũng như anh Ayun, nhiều hộ gia đình đã biết chuyển từ trồng cây lương thực đơn thuần sang trồng các loại cây công nghiệp vốn là thế mạnh của đất này. 3.234 ha cà phê, 445 ha cao su là những con số minh chứng cho sự chuyển đổi canh tác dữ dội trên đất này. Và thời gian trôi, EaTul đã có sự đổi thay đến nhanh chóng.

Từ việc chuyển đổi nhận thức, chuyển đổi tập quán canh tác này mà chưa đầy vài năm, EaTul đã có những bước đi khá dài trong công cuộc xóa đói giảm nghèo của mình. Hộ thiếu đói đứt bữa đã không còn, thay vào đó là 70% các hộ gia đình thuộc diện giầu và khá. Nhờ việc chuyển mình đến ngoạn mục này mà 100% các hộ gia đình ở 13 thôn, buôn đã mua sắm được các phương tiện nghe nhìn hiện đại. Riêng thôn Sah A, nơi sinh sống của 600 hộ gia đình công giáo với 3.133 tín đồ, ngoài tinh thần đoàn kết, sống tốt đời, đẹp đạo thì hộ nghèo ở vùng đất vốn được coi là “rốn nghèo” chỉ còn lại trên 10%.

Chia tay với tôi, anh cán bộ văn phòng xã Y Toàn cứ nắm chắc tay với lời mời trở lại cùng mùa của các lễ hội. Tôi thầm hẹn EaTul, thầm hẹn với những thay đổi tiếp theo trên đất này.

Y Loan

Tin cùng chuyên mục

Tin mới