Người Eskimo

Thứ năm, 03/05/2018 20:00:09 | Dân tộc
Eskimo là tộc người sống trên những vùng băng tuyết hoang vu lạnh giá gồm toàn bộ lãnh thổ Greenland, Bắc Mỹ và đông Siberia. Họ gọi mình là “Inuit hay Yuit” - có nghĩa là “dân tộc chân thật”. Tới nay, người ta vẫn không thể hiểu nổi vì sao con người lại có thể sống được ở những nơi vô cùng lạnh giá ấy.

Người Eskimo

Thế hệ công dân Eskimo tương lai.

1. Một người Eskimo trưởng thành có chiều cao trên dưới 1,6 mét (chiều cao cơ thể nam và nữ không chênh lệch nhau nhiều). Người Eskimo có mái tóc đen, nổi bật trên nền tuyết trắng và bầu trời âm u quanh năm ngày tháng. Nhưng cũng ít khi thấy tóc của họ vì đầu đã được trùm kín trong những chiếc mũ lông thú rất dày.

Người Eskimo chịu rét cực giỏi. Chỉ với một chiếc áo lông thú họ có thể tồn tại được trong những thời khắc lạnh lẽo nhất, âm vài ba mươi độ C.

Khoảng 5.000 năm trước, tại vùng đất lạnh lẽo Greenland, bắt đầu xuất hiện những người Eskimo đầu tiên. Họ sống bằng nghề săn bắn hải cẩu, gấu bắc cực… Để chống chọi với khí hậu khắc nghiệt, họ xây dựng những túp lều băng tuyết- gọi là “Igloo” có dáng tròn để tránh những trận gió rất mạnh thổi ào ạt suốt ngày đêm.

Vật liệu chính của Igloo là những khối băng nén chặt, một nửa trên mặt đất còn nửa kia dưới mặt đất. Vì thế, mỗi túp lều đều không cao. Công việc làm nhà do đàn ông đảm nhận, vì theo sự phân công tự nhiên thì đàn ông Eskimo làm nhà, đàn bà lo bếp.

Trải qua cả ngàn năm, cuộc sống của người Eskimo hầu như không thay đổi. Có chăng tới nay một số thị trấn mọc lên, nhưng cũng không nhiều. Còn thì đa số họ vẫn sống ở những vùng hoang vu tuyết trắng. Đàn ông đi săn bắn, đàn bà lo chuyện cơm nước và chăm sóc con cái.

Người Eskimo

Em bé Eskimo.

Để sống sót và lớn lên, những đứa trẻ Eskimo phải trải qua những năm tháng hết sức vất vả. Toàn thân trùm kín trong những tấm da thú, chỉ có đôi mắt hở để quan sát. Nhưng chính sự khắc nghiệt của thiên nhiên đã cho chúng sức chịu đựng phi thường. Những đứa trẻ ấy rất ít khi ốm đau, chưa biết chạy chúng đã làm quen với nền đất băng giá.

Do không thể trồng cây, thực phẩm chủ yếu của người Eskimo là thịt động vật như cá tuyết, cá hồi, hải cẩu, tuần lộc, một số loài chim xứ lạnh. Đàn ông Eskimo săn hải cẩu, cá voi, câu cá vào mùa đông và săn tuần lộc, gấu Bắc cực vào mùa hè. Món ăn được coi là đặc sản truyền thống của họ là “Akutaq”- một loại kem được làm từ cá, mỡ hải cẩu, thịt tuần lộc và quả mâm xôi. 

Đất đai mênh mông, nhưng phương tiện di chuyển lại rất ít, chủ yếu họ dùng xe trượt tuyết do chó kéo. Còn dưới nước, người ta sử dụng thuyền Kayak có hình thuôn dài.

Hết sức đặc biệt là giống chó Eskimo, chúng có những cú nhún nhày đến không tưởng và sự dẻo dai không tin nổi. Trong giá rét, một đàn chó chừng mươi con kéo theo một cỗ xe chất nặng hàng hóa vẫn có thể đi lại bình thường tới hơn 30 cây số.

Sống hòa với thiên nhiên, người Eskimo có niềm tin sâu sắc vào các hiện tượng siêu nhiên, họ coi mọi vật đều có linh hồn, có ma xấu, ma tốt, thần tiên, quái vật người nửa thú... Tới nay, người ta vẫn tin vào bùa chú có thể bảo vệ mình và người thân. Ở một số cộng đồng Eskimo, vai trò của phù thủy rất quan trọng, khi người dân tin rằng họ có thể mách cho mình cách chống lại thế lực xấu, hoặc chỉ dẫn tránh những điều cấm kỵ

Người Eskimo

Nhà tuyết.

2. Vì sao có những người lại có thể chịu lạnh cực giỏi, trong khi có người chỉ một làn gió lạnh thổi qua cũng đã rùng mình?

Theo IFL Science- một trang chuyên về khoa học thường thức, cảm giác lạnh xuất hiện khi da gửi tín hiệu kích ứng về não về nhiệt độ bên ngoài. Sự kích ứng không chỉ liên quan với nhiệt độ bên ngoài mà còn cả tần suất thay đổi nhiệt độ. Khi nhảy xuống nước lạnh hoặc nhiệt độ bên ngoài buốt giá, chúng ta cảm thấy lạnh vì nhiệt độ da tụt quá nhanh.

Ở những người khỏe mạnh, cơ chế sinh lý học ngăn chứng hạ nhiệt xảy ra.  Kích ứng từ da sẽ đến “vùng dưới đồi” não bộ, một khu vực chịu trách nhiệm kiểm soát thân nhiệt bên trong cơ thể. “Vùng dưới đồi” ngăn chặn sự tụt thân nhiệt dù bên ngoài trời lạnh.

Người Eskimo

Một đôi giày.

Trước đây, người ta cho rằng phụ nữ chịu lạnh giỏi hơn nam giới, nhưng thực tế ngược lại. Giới khoa học chứng minh rằng, nhiệt độ da của phụ nữ  thấp hơn nam giới do mỡ dưới da và hormone oestrogen chi phối.

Ngoài ra, gene chịu lạnh kém hay giỏi cũng di truyền. Nghiên cứu cho thấy một cặp song sinh cùng bị lạnh tay chân giống cha mẹ và chịu lạnh không tốt như đấng sinh thành. Người Eskimo, chủ nhân của vùng Bắc Cực có một loại gene có thể giải chất béo rất tốt nên họ ăn nhiều mỡ hải cẩu mà không lo sợ nhồi máu cơ tim, trong khi mỡ lại có tác dụng giữ nhiệt cho cơ thể.

Người Eskimo

Đến với vùng đất băng giá của người Eskimo.

Người ta cũng cho rằng, loài người (nói chung) có xu hướng chịu lạnh ngày một kém hơn. Điều đó được cắt nghĩa rằng do loài người đã tiến hóa để quen với môi trường ấm áp dễ chịu, qune với những tiện nghi sinh hoạt sưởi ấm hoặc giữ ấm cơ thể, mà vô tình đã bỏ qua việc chịu lạnh- được coi là một biện pháp tăng cường hệ miễn dịch, cũng có nghĩa là tăng cường sự chống chọi. Những bộ quần áo đắt tiền, giữ nhiệt, phòng lắp đặt điều hòa, máy sưởi đã khiến cơ chế trao đổi chất không còn được phát huy tác dụng thực sự trước đây nữa. 

Mà mất đi khả năng chống rét, thì cũng đồng nghĩa với việc cơ thể đang yếu đi.

Thế Tuấn
    (Nguồn tham khảo: Iflscience, National Geographic)

Tin cùng chuyên mục

Tin mới