Người Xê đăng mừng lúa mới

Thứ ba, 02/01/2018 14:22:04 | Dân tộc
Đã 15 năm nay, cứ ngày đầu năm mới (ngày 1/1 dương lịch) là bà con người dân Xê đăng (buôn Kon H’ring, xã Ea H’đing, huyện Cư M’gar, Đắk Lắk) lại nô nức tổ chức “Lễ Mừng lúa mới”. Đây là lễ hội lớn nhất trong năm của đồng bào Xơ Đăng nhằm tổng kết một năm lao động hăng say trên nương rẫy và để cảm tạ thần linh, trời đất cầu cho một năm mới mưa thuận, gió hòa, mùa màng tươi tốt.

Người Xê đăng mừng lúa mới

Bà con buôn Kon H’ring vui hội lúa mới.

Già làng A Măm cho biết, Lễ mừng lúa mới là hoạt động nghi lễ quan trọng trong đời sống tâm linh của người Xê đăng, là thời điểm toàn bộ người Xê đăng từ già đến trẻ được cùng nhau tụ tập bên nhà truyền thống tham gia nghi lễ báo cáo với thần linh những thành quả, khó khăn của năm cũ và cầu xin thần linh phù hộ cho buôn làng một năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, buôn làng không bị bệnh tật, nhà nhà được sung túc, buôn làng đoàn kết. 

Khi mặt trời vừa chiếu những tia nắng đầu tiên trên mảnh đất Kon H’ring, người Xê đăng trong mọi nẻo đường của buôn làng lại tập hợp về nhà truyền thống, dâng lễ vật mà bà con tự sản xuất để cúng thần linh.

Để tổ chức lễ Mừng lúa mới, ngay từ sáng sớm tại nhà của mỗi người dân Xê đăng đều tiến hành nấu cơm lam, nướng thịt heo, nướng thịt chuột đồng, làm món cà đắng… đây là những món ăn không thể thiếu của dân làng Kon H’ring trong dịp lễ đặc biệt quan trọng này.

Trước cây nêu giữa sân nhà cộng đồng, với đầy đủ lễ vật truyền thống, gồm rượu cần, đầu heo, thịt của các con vật…già làng A Măm thay mặt người dân gửi đến thần linh những ý nguyện của buôn làng trong năm mới.

Xen lẫn giữa bài cúng là tiếng cồng chiêng ngân vang đây như sợi dây kết nối giữa thần linh và con người để truyền tải nhưng ước nguyện mong ước xin được thần linh che chở của người dân.

Sau phần nghi lễ, trong tiếng cồng chiêng rộn ràng, cộng đồng người Xê đăng lại cùng nhau tận hưởng men nồng của rượu cần, mùi thơm từ cơm lúa mới và ngất ngây trong điệu múa truyền thống của dân tộc.

Ông Ma Nem - buôn trưởng cho biết, theo quan niệm của người Xê Đăng, sự phù hộ của đất trời, các vị thần linh cai quản ruộng đồng... góp phần quan trọng để hình thành một mùa vụ bội thu.

Vậy nên khi lúa ngoài đồng đã chín, bà con sẽ thu hoạch về và tập trung nhau lại bàn bạc làm rượu làm đồ ăn để cúng Yàng bày tỏ sự biết ơn với tổ tiên, trời đất.

Đây là nét đẹp truyền thống từ bao đời nay của bà con Xê đăng. Trong sự giao thoa của bà con từ các vùng miền, các dân tộc từ nhiều năm nay, Lễ hội mừng lúa mới không còn là của riêng người Xê Đăng, mà đã trở thành lễ hội chung của toàn bộ bà con buôn Kon Hring, cả người Kinh cũng như người dân tộc thiểu số.

Từ năm 1994 đến nay, Lễ hội ngày càng thu hút đông đảo bà con các dân tộc buôn làng gần xa và du khách đến chung vui, bởi ý nghĩa tốt đẹp: gắn kết cộng đồng, cầu cho năm mới sức khỏe, mùa màng bội thu, buôn làng no ấm. 

Ông Ma Lê - Trưởng Ban công tác Mặt trận buôn chia sẻ, bên cạnh nỗ lực của bà con nhân dân thì các cấp ủy đảng, chính quyền và các đoàn thể thường xuyên về thăm động viên, hướng dẫn bà con áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, chuyển đổi cây trồng, vật nuôi phù hợp để xóa đói giảm nghèo.

Bên cạnh đó các đơn vị kết nghĩa của buôn như Phòng PA 90 (Công an tỉnh Đắk Lắk), Đoàn Luật sư tỉnh, phòng Văn hóa huyện Cư M’gar và thôn Hiệp Định (xã Quảng Hiệp, huyện Cư M’gar) luôn giúp đỡ, hỗ trợ bà con trong buôn bằng nhiều hoạt động ý nghĩa. 

Ông Trần Minh Đạo - Phó Chủ tịch UBND xã Ea H’Đing cho biết, buôn Kon H’ring có 334 hộ (trong đó có 24 hộ người Kinh) còn lại là các hộ đồng bào dân tộc Xê đăng với gần 2.000 khẩu, bà con về đây sinh sống lập làng từ năm 1988.

Trải qua nhiều năm đời sống của bà con ngày càng nô ấm, hiện tỷ lệ hộ khá giả của buôn chiếm hơn 60%. Trong quá trình phát triển của kinh tế - văn hóa - xã hội của địa phương, bà con buôn Kon H’ring có nhiều chuyển biến trong đời sống tinh thần.

Trước đây, Lễ hội mừng lúa mới thường diễn ra trong phạm vi từng gia đình, rất tốn kém và mất thời gian, nhiều năm trở lại đây các gia đình trong buôn đã tổ chức đóng góp lễ vật, ấn định ngày đầu tiên của năm mới tập trung đến nhà cộng đồng của buôn làm lễ, từ đó mừng lúa mới đã trở thành lễ hội chung của cả cộng đồng.

Tại lễ hội các gia đình chuẩn bị những ché rượu cần ngon nhất, nướng cơm lam, nướng thịt góp với cộng đồng buôn để tổ chức nghi lễ trong tình đoàn kết, gắn bó.

Những năm gần đây đời sống bà con trong buôn ngày càng ấm no sung túc, lễ hội ngày càng được trú trọng. Đặc biệt, được chính quyền địa phương luôn quan tâm giúp đỡ, tạo điều kiện, để lễ hội ngày càng được tổ chức thuận lợi và quy mô.

Nguyễn Tuấn Anh

Tin cùng chuyên mục

Tin mới