Hệ lụy từ 2 nhà máy thép ở Đà Nẵng

Thứ sáu, 12/10/2018 08:00:00 | Điều tra
Ngày 11/10, tại một số vị trí quanh 2 nhà máy thép Dana Ý và Dana Úc trên địa bàn xã Hòa Liên, huyện Hòa Vang (Đà Nẵng) vẫn còn cảnh người dân tập trung phản đối, ngăn chặn phương tiện ra vào 2 nhà máy này. Căng thẳng giữa cộng đồng dân cư địa phương với 2 nhà máy thép nhiều tai tiếng âm ỉ, dằng dai chưa biết đến bao giờ mới kết thúc.

Hệ lụy từ 2 nhà máy thép ở Đà Nẵng

Người dân vẫn tập trung trước cổng nhà máy thép Dana Ý, phản đối nhà máy hoạt động trở lại.  Ảnh Thanh Tùng .

Sốt đất bất bình thường

Sau vài ngày giá đất nền, đất tái định cư (TĐC) bị đẩy lên mức không tưởng, từ vài trăm triệu/nền lên đến 1,5 và 1, 6 tỷ/nền, thu hút hàng trăm người đổ về thực hiện các giao dịch mua đi bán lại hưởng chênh lệch; ngày 11/10, xã miền núi Hòa Liên, huyện Hòa Vang trở nên vắng vẻ. Bong bóng bất động sản bị một vài nhóm cò đất lấy cớ chính quyền sẽ di dời 2 nhà máy thép ô nhiễm đi nơi khác “thổi” bùng lên từ ngày 5 đến ngày 10/10 đã nhanh chóng xẹp xuống.

“Sàn” giao dịch bất động sản ở xã Hòa Liên trong ngày 11/10 nay không còn người lai vãng. Vài chủ quầy giao dịch cho biết, lúc đỉnh điểm, cò đất mua bán sang tay vài lô đất trong ngày có thể kiếm được cả tỷ đồng. Kịch tính tung hứng đất đai ở xã miền núi khó khăn được đẩy lên cao trào vào các ngày 6,7 và 8/10. Nhiều cò đất giao dịch đất nền TĐC chỉ bằng tờ giấy viết tay, trong vài giờ có thể hưởng chênh lệch từ vài chục đến vài trăm triệu đồng. Không ít người do hám lợi, mua đất nền, đất TĐC ở thời điểm bị “thổi giá” lên cao ngất ngưởng từ 1,2 tỷ đến 1,6 tỷ đồng giờ không biết tìm ai để bán lại mong thu hồi một phần vốn liếng đã bỏ ra.  

Liên quan đến đất đai bị thổi giá bất bình thường, quá trình thanh tra 2 nhà máy thép Dana Ý, Dana Úc và việc chấp hành pháp luật về đất đai ở xã Hòa Liên, huyện Hòa Vang, Thanh tra TP Đà Nẵng phát hiện có thêm 714 lô đất nằm ngoài quy hoạch bố trí tái định cư TĐC cho người dân 2 thôn Vân Dương 1, Vân Dương 2. Đất TĐC bố trí cho người dân thôn Vân Dương 1, Vân Dương 2 là 500 lô, tuy nhiên, kết quả thanh tra thể hiện, trong thời gian từ tháng 1/2017 đến tháng 2/2018, khu vực này có tổng cộng 1.214 lô đất (thừa 714 lô so với quy hoạch). 

Nhiều sai phạm

Thanh tra TP Đà Nẵng vừa hoàn tất Kết luận thanh tra đối với 2 nhà máy thép Dana Ý và Dana Úc. Kết luận của Thanh tra TP Đà Nẵng đề cập đến trách nhiệm của 2 nguyên Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng giai đoạn 2007 – 2014 là Trần Văn Minh và Văn Hữu Chiến trong cấp giấy chứng nhận đầu tư, phê duyệt các thủ tục liên quan đến quá trình ra đời, hoạt động của 2 nhà máy thép. Chứng nhận đầu tư lần đầu đối với Dự án nhà máy thép Dana Ý không phù hợp với quy định ngành nghề tại cụm công nghiệp Thanh Vinh mở rộng theo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) được phê duyệt. Hoạt động của nhà máy thép Dana Ý không phù hợp với chủ trương của UBND TP Đà Nẵng.

Nhà máy sử dụng dây chuyền luyện - cán thép Trung Quốc và Ý được đăng  ký tại giấy chứng nhận đầu tư, nhưng quá trình hoạt động, đã tự thay đổi một số hệ thống lò luyện không đúng với dây chuyền đã đăng ký cũng như với ĐTM được phê duyệt. Đối với nhà máy thép Dana Úc, Kết luận thanh tra chỉ rõ: Từ năm 2009 đến nay, nhà máy không lập ĐTM  phù hợp với công suất tại giấy chứng nhận đầu tư, thay đổi một số máy móc, thiết bị nhưng không lập lại, điều chỉnh, bổ sung ĐTM.

Kết luận của Thanh tra TP Đà Nẵng nhấn mạnh đến1trong các nguyên nhân gây bức xúc kéo dài đối với cộng đồng dân cư xã Hòa Liên là khoảng cách từ nhà máy thép Dana Ý và Dana Úc chưa đảm bảo tối thiểu 500m đối với nhà máy độc hại cấp II.  

Hệ lụy dằng dai

Trưởng Ban Công tác Mặt trận thôn Vân Dương 2 cho biết: Ô nhiễm khói bụi, tiếng ồn và nguồn nước đối với thôn Vân Dương 1 và Vân Dương 2, xã Hòa Liên bắt đầu từ năm 2006 khi một trong 2 nhà máy thép đi vào vận hành. Hơn 12 năm qua, có rất nhiều cuộc đối thoại giữa đại diện chính quyền, chủ doanh nghiệp và người dân được tổ chức nhưng không có giải pháp tích cực nào được đưa ra. Tại cuộc đối thoại cuối năm 2017, đại diện lãnh đạo TP cam kết tổ chức di dời 340 hộ dân ra khỏi khu vực ô nhiễm. Cụ thể là gần 200 hộ/340 hộ được di dời đến nơi ở mới nhưng cam kết đến nay vẫn chưa được thực hiện.  

Sau nhiều lần tổ chức đối thoại với dân, ngày 1/3/2018, UBND TP Đà Nẵng có văn bản (số 20/TB – UBND) gửi các cơ quan báo chí trên địa bàn, thông báo kết luận của lãnh đạo UBND TP về việc tạm dừng sản xuất đối với nhà máy thép Dana Ý, Dana Úc. Ngày 23/3/2018, UBND TP Đà Nẵng lại ra Thông báo (số 30/TB-UBND), cho phép nhà máy thép Dana Ý, Dana Úc tạm thời hoạt động trở lại trong thời gian 6 tháng. Hết thời hạn nói trên, 2 nhà máy vẫn tiếp tục sản xuất nên kể từ ngày 26/9/2018 đến nay, người dân thôn Vân Dương 1, Vân Dương 2 liên tục tổ chức chốt chặn tại các tuyến đường quanh khu vực 2 nhà máy.

Trước đó, vào ngày 9/7/2018, Văn phòng UBND TP Đà Nẵng thông tin đến báo chí về việc lãnh đạo UBND TP này đã có báo cáo về danh mục dự án trọng điểm trong giai đoạn từ năm 2016 đến năm 2020. Con số 1.000 tỷ đồng đền bù để di dời nhà máy thép Dana Ý, Dana Úc được đưa ra trong báo cáo, thêm một lần nữa cho thấy, TP đã và đang thiếu nhất quán trong giải quyết những hệ lụy kéo dài hơn 12 năm với quá nhiều sai phạm được chỉ ra trong Kết luận mới đây nhất của Thanh tra thành phố này.    

Thanh Tùng

Tin cùng chuyên mục

Tin mới