Nhà máy kim loại màu gây ô nhiễm

Thứ sáu, 10/08/2018 10:00:24 | Điều tra
Mặc dù Dự án mở rộng nhà máy luyện kim màu Lào Cai tại xã Bản Lầu (huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai) của Công ty CP Tứ Đỉnh chưa đủ điều kiện đi vào hoạt động nhưng vẫn tiến hành sản xuất, khiến người dân hứng chịu đủ hệ lụy do ô nhiễm môi trường gây ra.

Nhà máy kim loại màu gây ô nhiễm

Nhà máy luyện kim màu Lào Cai của Công ty CP Tứ Đỉnh tại xã Bản Lầu, huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai.

Nhà máy xả thải, dứa chết hàng loạt

Người dân thôn La Mạ, xã Bản Lầu phản ánh, từ năm 2015 khi Nhà máy luyện kim màu Lào Cai của Công CP Tứ Đỉnh bước vào hoạt động thì cuộc sống người dân xung quanh bị ảnh hưởng nặng nề. Đặc biệt, hàng chục ha dứa của bà con liên tục bị cháy táp lá, héo úa, quả dứa bị thối dần rồi chết hàng loạt. Hàng chục ha các loạt cây trồng khác như chuối, chè, mít… của người dân cũng chết dần, chết mòn.

Đồng thời, người dân cũng mắc phải các bệnh hô hấp, tiêu hóa do hít nhiều khí thải độc hại. Họ còn lo ngại về lâu dài nguồn nước ngầm nơi đây cũng bị ô nhiễm. Người dân xã Bản Lầu kiến nghị nhiều lần nhưng không được các ngành chức năng giải quyết triệt để. Cực chẳng đã, người dân phải tập trung đến khu xả thải của nhà máy để phản đối, yêu cầu chính quyền giải quyết, đề nghị di chuyển nhà máy đi nơi khác.

Theo tìm hiểu của phóng viên, Dự án mở rộng nhà máy luyện kim màu Lào Cai tại xã Bản Lầu, do Công ty CP Tứ Đỉnh làm chủ đầu tư được UBND tỉnh Lào Cai chấp thuận ngày 25/3/2015. Nhà máy chuyên sản xuất các sản phẩm bột đồng thủy luyện, bột chì, kẽm, thiếc, quặng sắt vê viên, đồng tấm tinh luyện…

Đến cuối tháng 7/2018, Công ty Tứ Đỉnh đầu tư chưa đúng, không đủ các hạng mục đầu tư thuộc Dự án, chậm quá thời hạn được ghi trong giấy chứng nhận đầu tư đã được cấp 12 tháng. Các hạng mục đã được đầu tư chưa được cơ quan có thẩm quyền nghiệm thu theo quy định. Vì vậy theo quy định tại Khoản 2, Điều 123, Luật Xây dựng năm 2014 thì Nhà máy luyện kim màu Lào Cai chưa đủ điều kiện đi vào hoạt động.

Lộ rõ sai phạm

Theo báo cáo của Công ty CP Tứ Đỉnh, lượng tinh quặng đồng đã nhập khẩu chuẩn bị cho sản xuất bị tồn kho khá nhiều, trong khi tiến độ đầu tư xây dựng chậm nên Công ty gặp nhiều khó khăn. Trên cơ sở kiến nghị của Công ty và ý kiến chấp thuận của Bộ Công thương, để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, UBND tỉnh Lào Cai đã có văn bản đồng ý cho Công ty Tứ Đỉnh sản xuất và tiêu thụ sản phẩm Sten đồng từ nguồn nhiên liệu nhập khẩu theo hợp đồng đã ký kết với đối tác nước ngoài với khối lượng 33.248 tấn, thời gian đến hết tháng 9.2016. Tuy nhiên, đến hết thời gian nêu trên, Công ty Tứ Đỉnh đã đưa vào sản xuất 14.360 tấn, khối lượng còn lại chưa đưa vào sản xuất là 18.887 tấn.

Để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, UBND tỉnh Lào Cai tiếp tục đồng ý cho Công ty Tứ Đỉnh được sản xuất và tiêu thụ sản phẩm Sten đồng từ nguồn nguyên liệu nhập khẩu tối đa là 18.887 tấn và phải đảm bảo các điều kiện về môi trường, quy mô sản xuất đúng quy định.

Tuy nhiên, theo Sở TN&MT tỉnh Lào Cai, trong quá trình sản xuất, Công ty Tứ Đỉnh không chấp hành đúng và đầy đủ các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường nên tháng 3-2017 Nhà máy đã gây ô nhiễm môi trường làm cây cối, hoa màu và dứa bị thối quả tại xã Bản Lầu. UBND tỉnh Lào Cai đã yêu cầu tạm dừng hoạt động của Nhà máy và yêu cầu Công ty Tứ Đỉnh bồi thường thiệt hại cho các hộ dân bị ảnh hưởng. Sau khi Công ty này khắc phục, UBND tỉnh Lào Cai tiếp tục cho Công ty tiếp tục hoạt động sản xuất.

Đến đợt sản xuất cuối tháng 5/2017 và đầu tháng 6/2017, hệ thống thiết bị xử lý khí thải SO2 bằng sữa vôi của Nhà máy chưa đạt tiêu chuẩn theo quy định nên UBND tỉnh đã yêu cầu tạm ngừng hoạt động để khắc phục.

Trong giai đoạn cuối tháng 11/2017 và đầu năm 2018, UBND tỉnh Lào Cai tiếp tục nhận được phản ánh của nhân dân và chính quyền xã Bản Lầu về việc cây cối hoa màu bị cháy, táp lá, dứa bị thối. Sau khi kiểm tra, xác minh, Sở NN&PTNT Lào Cai đã kết luận nguyên nhân cây cối hoa màu bị cháy táp lá, dứa thối tại xã Bản Lầu là do lắng đọng Axit H2SO4, đồng và khí SO2.

Về vấn đề trên, ông Lê Ngọc Dương- Phó Giám đốc Sở TN&MT tỉnh Lào Cai cho biết: Dự án mở rộng Nhà máy luyện kim màu Lào Cai tại xã Bản Lầu của Công ty Tứ Đỉnh chưa đủ điều kiện đi vào hoạt động, toàn bộ các công trình xử lý môi trường của Dự án chưa được đầu tư xây dựng hoàn chỉnh theo Báo cáo đánh giá tác động môi trường và chưa được kiểm tra xác nhận hoàn thành trước khi đưa vào sử dụng.

Ông Dương cũng cho hay, trong giai đoạn từ tháng 6/2017 đến tháng 11/2017 và đầu năm 2018, mặc dù UBND tỉnh Lào Cai không cho sản xuất nhưng Công ty Tứ Đỉnh vẫn hoạt động liên tục với khối lượng tinh quặng đồng đầu vào của tháng 7/2017 là 87,0 tấn/ngày, tháng 1/2018 là 116,2 tấn/ngày, làm phát sinh ra lượng khí thải SO2 vượt quá khả năng xử lý của hệ thống xử lý khí thải bằng sữa vôi. Quá trình sản xuất không có sự quan trắc, giám sát về môi trường theo quy định để kiểm soát khí thải phát tán ra môi trường.

Theo khảo sát thực tế phạm vi cây cối, hoa màu và dứa bị thối, vị trí các mẫu có các chỉ số đồng vượt quá ngưỡng cho phép đều phân bố gần nhà máy và dọc theo hướng gió chủ đạo từ nhà máy kéo dài theo hướng Tây và Tây Bắc. Thời điểm cây cối hoa màu bị cháy, táp lá, dứa chết thối quả trùng với thời điểm nhà máy sản xuất với khối lượng tinh quặng vượt mức tối đa là 77,4 tấn/ngày. Trong khu vực Bản Lầu và khu vực lân cận chỉ có Nhà máy luyện Kim màu Lào Cai của Công ty Tứ Đỉnh là cơ sở sản xuất phát sinh ra các chất thải, tạo thành các hóa chất Axit Sulfuric, đồng và khí SO2.

“Chủ thể phát sinh ra chất thải làm cây cối, hoa màu bị cháy, táp lá và dứa bị thối là nhà máy kim loại màu Lào Cai thuộc Dự án mở rộng Nhà máy kim loại màu tại xã Bản Lầu do Công ty Tứ Đỉnh làm chủ đầu tư…”- ông Lê Ngọc Dương- Phó Giám đốc Sở TN&MT Lào Cai khẳng định. 

Đức Sơn

Tin cùng chuyên mục

Tin mới