Lắng nghe để kiến tạo

Thứ tư, 28/02/2018 08:00:00 | Giám sát - Phản biện
Trong buổi đối thoại với doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh ôtô mới đây, về quy định liên quan đến Nghị định 116 đang được cho là rào cản, gây khó cho doanh nghiệp nhập khẩu ôtô, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng cho biết: Sẽ báo cáo Thủ tướng để có giải pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.

Lắng nghe để kiến tạo

Công nghiệp ô tô trong nước vẫn gặp khó khăn.

Như vậy là, ngay từ những ngày đầu năm mới, với tinh thần kiến tạo, phục vụ, lắng nghe, gỡ khó cho doanh nghiệp (DN), Văn phòng Chính phủ đã tổ chức hội nghị để nắm bắt những khó khăn của DN.

Vì sao lại có cuộc đối thoại này là bởi, ngày 17/10/2017, Chính phủ ban hành Nghị định 116/2017/NĐ-CP về quy định điều kiện sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu và kinh doanh dịch vụ bảo hành, bảo dưỡng ôtô với mục đích đưa ngành công nghiệp ôtô là ngành có điều kiện, quản lý kiểm định thật chặt chất lượng ôtô nhập khẩu với mong muốn có những sản phẩm an toàn đến tay người tiêu dùng. Thế nhưng, gần như ngay lập tức, giới kinh doanh ôtô đã đón nhận nội dung Nghị định với tâm lý lo lắng bởi sẽ có thêm những khó khăn cho việc nhập khẩu ôtô về Việt Nam.

Trong số 54 trang nội dung của Nghị định 116 thì Điều 6 (trách nhiệm đảm bảo chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường) là vấn đề then chốt khiến giới kinh doanh ôtô nhập khẩu lo lắng. Trong đó lọc ra 2 điểm gồm: Thứ nhất, phải cung cấp cho các cơ quan quản lý chất lượng các loại giấy tờ: Bản sao Giấy chứng nhận chất lượng, kiểu loại xe ôtô nhập khẩu cấp bởi cơ quan có thẩm quyền nước ngoài; Bản chính Phiếu kiểm tra chất lượng xuất xưởng của DN sản xuất, lắp ráp ôtô ở nước ngoài; Tài liệu về kết quả đánh giá điều kiện đảm bảo chất lượng của DN sản xuất, lắp ráp nước ngoài đối với nhà máy sản xuất ra kiểu loại ôtô đó…Thứ hai, phải kiểm tra theo quy định với từng lô xe về cảng (kiểm tra khí thải và chất lượng an toàn kỹ thuật).

Theo nhiều DN nhập khẩu, để cung cấp cho các cơ quan quản lý số giấy tờ theo yêu cầu mới, DN sẽ chỉ có hơn 2 tháng (kể từ ngày công bố Nghị định) để chuẩn bị, trong đó khó khăn phát sinh từ những giấy tờ có phần khắt khe như giấy Chứng nhận xuất xưởng bởi vốn dĩ giấy này chỉ cấp cho xe bán nội địa. Hoặc nhiều cơ quan thẩm quyền của nước sở tại không cấp loại giấy tờ này.

Đáng ngại nhất đó là yêu cầu khắt khe đến từ việc phải kiểm định theo từng lô xe nhập khẩu chưa qua sử dụng. khiến chi phí tăng và tất nhiên người tiêu dùng sẽ phải gánh. Trước đây khi một dòng xe (kiểu loại) khi nhập khẩu về bán tại Việt Nam thì chỉ cần kiểm định 1 chiếc đầu tiên.

Bác ý kiến cho rằng Nghị định 116 là gây khó cho DN, đại diện DN trong nước có nói rằng, giấy chứng nhận kiểu loại giống như hồ sơ khai báo về chiếc xe, điều này buộc phải có, và cũng không mấy khó khăn để lấy được loại giấy tờ này. Trong khi đó, kiểm định xe theo lô là đảm bảo có những sản phẩm an toàn trước khi tung ra thị trường…

Chưa biết ý kiến của DN trong nước đúng hay DN nhập khẩu đúng nhưng có một thực tế ngay sau khi Nghị định 116 được ban hành, nó đã tác động gần như lập tức tới tháng 1, tổng lượng xe dưới 9 chỗ ngồi về Việt Nam chỉ là 17 chiếc, giá trị khoảng 570.000 USD. Tổng ôtô nguyên chiếc nhập khẩu qua cảng là 340 chiếc. Ngoài 17 ôtô dưới 9 chỗ, còn có 35 ôtô trên 9 chỗ, 183 xe tải và 105 các loại xe khác. Con số này giảm mạnh so với tháng 12/2017, khi Việt Nam nhập khẩu 13.648 xe các loại với tổng trị giá 23,5 triệu USD, trong đó có 3.857 ôtô dưới 9 chỗ ngồi.Nếu so với tháng 1/2017, lượng ôtô dưới 9 chỗ ngồi đã sụt giảm tới 320 lần. Cụ thể tháng 1/2017, Việt Nam nhập khẩu tới 5.430 xe dưới 9 chỗ ngồi, nhưng tháng 1/2018 chỉ là 17 xe.

Ai cũng ý thức được chủ trương ban đầu của chính sách là đảm bảo quyền lợi cho người tiêu dùng bởi Nghị định 116 tạo dựng những tiêu chuẩn, quy định phi thuế quan cho DN hoạt động trong lĩnh vực ôtô. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng, với Nghị định 116 người tiêu dùng muốn sở hữu ôtô sẽ phải chi trả nhiều hơn so với mức mà họ đang kỳ vọng từ việc giảm thuế. Bởi nếu áp chính sách mới này sẽ làm họ mất thêm thời gian và làm tăng chi phí với ước tính cần tới 2 tháng và chi phí khoảng 10.000 đô la Mỹ phát sinh cho việc thử nghiệm một kiểu, loại xe trong từng lô hàng. 

Theo luồng ý kiến đó thì Nghị định 116 không chỉ tạo gánh nặng cho DN mà còn trực tiếp ảnh hưởng đến quyền lợi của người tiêu dùng vì sẽ tác động vào giá xe và tạo ra sự khan hiếm nguồn hàng. Đó là chưa kể quá trình chờ đợi kiểm định, thử nghiệm xe theo lô…sẽ khiến cho mỗi một lô xe về, mỗi xe sẽ gánh thêm hàng chục triệu đồng. Theo nhiều chuyên gia trong lĩnh vực này, thị trường ôtô muốn có lợi cho người tiêu dùng, Chính phủ thu được thuế thì phải giải quyết được rào cản về giá và tạo lập thị trường có sự cạnh tranh bình đẳng, đặt quyền lợi của người tiêu dùng lên trên hết. Vì chỉ có cạnh tranh thì người tiêu dùng mới có nhiều cơ hội sở hữu xe chất lượng tốt giá cả phải chăng.

Chốt lại vấn đề, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng cho biết, những vấn đề DN nhập khẩu kêu khó cần nghiêm túc xem xét thấu đáo. Ngay cả Thông tư 03, tại sao lại đưa ra những điều kiện như bản sao giấy chứng nhận kiểu loại linh kiện của lốp, gương chiếu hậu, đèn chiếu sáng phía trước, rồi bổ sung yêu cầu về “hóa đơn thương mại” có ý nghĩa gì cũng cần làm rõ. Chính phủ sẽ tiếp thu nghiêm túc và sẽ đưa ra giải pháp sớm nhất. Cuối tuần này hoặc đầu tuần sau sẽ họp các bộ, cơ quan để xem xét từng khía cạnh, từng vấn đề”, Bộ trưởng cho biết, quan điểm của Thủ tướng là minh bạch, nói là làm trên tinh thần Chính phủ kiến tạo, hành động.

Bộ trưởng Mai Tiến Dũng đề nghị các cơ quan nước ngoài, các hiệp hội, DN ủng hộ chủ trương của Chính phủ là phát triển ngành công nghiệp ôtô để dần từng bước tự chủ và tăng nhanh tỷ lệ nội địa hóa thông qua các cơ chế, chính sách và chính sách thuế. “Chúng ta không dùng chính sách bất hợp lý để tạo ra rào cản”- Bộ trưởng đề nghị Bộ Công thương, Bộ Giao thông Vận tải và các cơ quan Văn phòng Chính phủ tiếp thu ý kiến, đưa ra lý giải thoả đáng với các DN. Đây cũng là chủ trương đúng đắn khi Chính phủ thật sự lắng nghe ý kiến từ nhiều chiều khác nhau, để đến đích cuối cùng là tạo điều kiện thuận lợi nhất cho DN, cũng như bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trên cơ sở một chính phủ kiến tạo, phục vụ.    

Lục Bình

Tin cùng chuyên mục

Tin mới