Nỗ lực kiểm soát tham nhũng

Thứ năm, 05/04/2018 09:00:00 | Giám sát - Phản biện
Ghi nhận xu thế đảo chiều tích cực trong hoạt động chống tham nhũng ở Việt Nam nhưng theo khẳng định của ông Kamal Malhotra, Điều phối viên thường trú của Liên hợp quốc, kiêm Đại diện thường trú Chương trình Phát triển Liên hợp quốc tại Việt Nam tại Lễ Công bố chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh ở Việt Nam (PAPI) năm 2017 vừa diễn ra sáng 4/4 tại Hà Nội, người dân vẫn chưa thực sự hài lòng và các địa phương vẫn cần tiếp tục nỗ lực kiểm soát tham nhũng hiệu quả hơn.  

Nỗ lực kiểm soát tham nhũng

Cải cách hành chính tại Bệnh viện Bạch Mai Hà Nội (Ảnh: Trần Ngọc Kha).

Người dân vẫn chưa hài lòng trong đền bù đất đai 

Thay mặt nhóm đánh giá, ông Kamal Malhotra cho rằng, bên cạnh xu thế đảo chiều tích cực trong chống tham nhũng, xu thế tích cực này còn thể hiện ở 4 trong 5 chỉ số nội dung còn lại, không những  ở năm 2017 mà còn cả ở năm 2016.  

Đó là các chỉ số “Công khai, minh bạch”, “Trách nhiệm giải trình với người dân”, “Thủ tục hành chính công” và “Cung ứng dịch vụ công”.

Trong đó, ông nhấn mạnh: Chỉ số “Cung ứng dịch vụ công” tăng dần đều. Song, ông cũng thẳng thắn chỉ ra rằng: Hiệu quả quản trị công của các tỉnh vẫn còn kém hơn so với việc cung ứng dịch vụ công và điểm chỉ số nội dung “Tham gia của người dân cấp cơ sở” và “Trách nhiệm giải trình” vẫn còn rất thấp. 

Cũng theo nhóm đánh giá, chỉ số kiểm soát tham nhũng trong khu vực công tăng điểm mạnh, từ 5,8 điểm năm 2016 lên 6,15 điểm năm 2017.

Đây là dấu hiệu có ý nghĩa rất đáng lưu ý, bởi ông Kamal Malhotra cho rằng, nếu so với kết quả năm 2013 thì chỉ số này liên tục giảm.

Nó chỉ được cải thiện bắt đầu từ năm 2017 vừa qua. Bên cạnh đó, khoảng cách về giới trong việc đứng tên trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có thu hẹp và tỷ lệ người dân có bảo hiểm y tế cũng gia tăng.

Bên cạnh đó, PAPI năm 2017 cũng cho thấy một số vấn đề đáng lo ngại, nhất là trong lĩnh vực quản trị đất đai. Mức độ hài lòng của người dân với giá bồi thường thu hồi đất tiếp tục thuyên giảm, cho dù đã ở mức thấp nhất trong những năm qua.

Bên cạnh đó, tinh thần lạc quan của người dân về triển vọng kinh tế hộ gia đình trong nhóm người thu nhập thấp giảm sút. “Đây là điều có ý nghĩa rất quan trọng bởi nó tác động rất mạnh tới mức hài lòng của họ đối với quản trị và hành chính công” - theo ông Kamal Malhotra.

Ngoài ra, nhóm đánh giá cũng chỉ ra một thực tế “mức độ chịu đựng tham nhũng có xu hướng gia tăng”. Điều này được thể hiện ở “Mức tiền bị vòi vĩnh trung bình buộc người trả lời phải tố giác hành vi đòi hối lộ của cán bộ, công chức địa phương” năm 2017 là 27,5 triệu đồng, tăng 2 triệu đồng so với mức này năm 2016. 

Điều này cho thấy, mặc dù ghi nhận những nỗ lực kiểm soát tham nhũng của các cấp chính quyền, nhưng người dân vẫn chưa thực sự hài lòng và các địa phương vẫn cần tiếp tục nỗ lực kiểm soát tham nhũng hiệu quả hơn.  

Theo kết quả khảo sát PAPI trong những năm 2015-2017, có tới 28% người dân được phỏng vấn cho rằng: Nghèo đói là vấn đề đáng quan ngại nhất cần tiếp tục được Nhà nước ưu tiên giải quyết. Mối quan tâm thứ hai là tăng trưởng kinh tế và thứ ba là việc làm, chất lượng giáo dục đứng cuối bảng. Môi trường đã tụt từ vị trí quan ngại cao thứ hai năm 2016 xuống vị trí thứ tư năm 2017. 

Nhìn chung, người Việt Nam, đặc biệt là những người có trình độ học vấn cao không sẵn lòng đánh đổi môi trường lấy phát triển kinh tế. Không những vậy, nhiều người còn bày tỏ sẵn sàng trả thêm thuế để đầu tư cho môi trường.

Nhóm đánh giá cho rằng: Mối lo lắng nói trên không chỉ vì lý do cá nhân mà còn vì mối lo chung cho sự phát triển của đất nước. 

Nền hành chính công bước đầu được cải thiện

Đó cũng là một trong những ghi nhận đáng kể từ phía người dân khi được nhóm đánh giá phỏng vấn. Kết quả PAPI 2017 cho thấy: Tỉ lệ người dân có điều kiện tiếp cận bộ phận một cửa cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũng tăng từ 79% năm 2016 lên 86% năm 2017. 

Trong năm 2017, tỉ lệ người dân phản ánh hộ gia đình bị thu hồi đất giảm nhẹ, từ 9% năm 2016 xuống 7%.

Tuy nhiên bồi thường thu hồi đất vẫn là vấn đề đáng quan ngại, bởi tỉ lệ người  bị thu hồi đất hài lòng với mức tiền bồi thường giảm dần qua các năm. 

Năm 2014, 36% số người bị thu hồi đất cho rằng giá bồi thường xấp xỉ giá thị trường, đến năm 2017 tỉ lệ này giảm xuống còn 21%.

Nhóm nghiên cứu PAPI đánh giá, vẫn còn khoảng cách đáng kể giữa điểm số cao nhất (60 điểm) và điểm số thấp nhất (39,52 điểm), điều này cho thấy hiệu quả quản trị và hành chính công, thực thi chính sách công giữa các tỉnh, thành phố không đồng đều.    

PAPI là khảo sát xã hội học  của hoạt động hợp tác nghiên cứu giữa Trung tâm Nghiên cứu phát triển và hỗ trợ cộng đồng (CECODES), Trung tâm bồi dưỡng cán bộ và nghiên cứu khoa học Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (VFF-CRT) và Công ty Phân tích thời gian thực (RTA) cùng Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP). Khảo sát này được thực hiện từ năm 2009, thường niên từ năm 2011, đến nay đã thu thập và phản ánh trải nghiệm của gần 103.059 người ngẫu nhiên trên phạm vi toàn quốc.     

Trần Ngọc Kha

Tin cùng chuyên mục

Tin mới