Chương trình giáo dục phổ thông mới: Bắt đầu từ người thầy

Chủ nhật, 13/05/2018 08:00:00 | Giáo dục
Thời gian qua, Bộ GD&ĐT đã tổ chức thực nghiệm Chương trình giáo dục phổ thông mới và khảo sát ý kiến giáo viên, cán bộ quản lí cơ sở giáo dục và cả người dân về dự thảo các chương trình môn học. Qua đó, một trong những điều dư luận băn khoăn nhất là chất lượng giáo viên. Thậm chí có ý kiến còn lo ngại liệu đội ngũ giáo viên có đáp ứng được yêu cầu đổi mới hay không?

Chương trình giáo dục phổ thông mới: Bắt đầu từ người thầy

Ảnh minh họa.

Bắt đầu từ đổi mới cơ chế đào tạo giáo viên 

Có thể nói trong ngành giáo dục hiện vẫn còn nhiều giáo viên vừa yếu kiến thức lại thiếu kỹ năng nghề nghiệp. Điều này thể hiện qua hàng loạt tiêu cực của ngành giáo dục thời gian qua như lạm thu, bạo hành học sinh, hay lên lớp không giảng bài suốt mấy tháng trời…

Trao đổi về vấn đề này, bà Lại Thị Nguyệt Hằng- nguyên Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Phong Sắc, Hà Nội thừa nhận đúng là vẫn còn một phận giáo viên yếu kỹ năng nghề nghiệp và đạo đức sư phạm khiến mối quan hệ thầy trò có phần rạn nứt, học sinh ít nhiều giảm đi sự tôn trọng thầy cô, còn phụ huynh thì mất lòng tin.

Theo bà Hằng, chất lượng giáo dục phụ thuộc rất nhiều vào đội ngũ giáo viên với tinh thần sáng tạo, liên tục đổi mới, thay đổi cho phù hợp. 

Phân tích rõ hơn, PGS.TS Bùi Văn Quân- Hiệu trưởng Trường ĐH Thủ đô Hà Nội cho rằng, hệ thống đào tạo giáo viên hiện nay bộc lộ khá nhiều hạn chế. Điển hình là mạng lưới cơ sở đào tạo giáo viên phát triển thiếu ổn định do nhiều trường cao đẳng sư phạm yếu cả về cơ sở vật chất và đội ngũ giảng viên được nâng cấp lên đại học.

 Bên cạnh đó, hầu hết các cơ sở đào tạo giáo viên tập trung chủ yếu vào việc đào tạo mới và đào tạo nâng cao trình độ, chưa quan tâm đúng mức đến hoạt động đào tạo lại và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên. Trong khi thực tế tại nhiều trường, đội ngũ giáo viên tuổi cao, năng lực thấp, nhưng chưa đến tuổi nghỉ hưu khá nhiều. Học sinh thường ít hứng thú với những bài giảng theo lối mòn, thiếu sáng tạo và thiếu sự tương tác.

Đồng quan điểm, GS.TS Nguyễn Văn Minh- Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Hà Nội phân tích: Chúng ta biết rằng thầy cô là yếu tố quyết định thành công của đổi mới. Phía thầy cô, để đổi mới một thói quen là rất khó. Và chúng ta đổi mới cả cách nghĩ, cách làm thì điều đó càng khó hơn. Tuy nhiên, sự đồng hành và vào cuộc chủ động của các thầy cô cùng với các trường sư phạm, thì có thể từng bước tạo nên sự chuyển biến tích cực. 

Về vấn này, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Vinh Hiển từng chia sẻ với báo chí rằng điểm yếu của phần lớn giáo viên phổ thông hiện nay là thói quen với phương pháp dạy học truyền thụ kiến thức lý thuyết một chiều dẫn tới việc học sinh thụ động ghi nhớ kiến thức máy móc, ít khả năng vận dụng kiến thức để giải quyết các vấn đề trong học tập và cuộc sống.

Vì vậy, theo yêu cầu, các trường sư phạm sẽ phải đổi mới đào tạo để cung cấp đội ngũ giáo viên mới đáp ứng được nhiệm vụ trong tương lai. Song song với việc triển khai chương trình, sách giáo khoa mới, Bộ GD&ĐT đặt ra mục tiêu 100% nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông sẽ được bồi dưỡng nâng cao năng lực theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên, chuẩn hiệu trưởng. 

Nhân tố chính là người thầy

Theo GS Nguyễn Minh Thuyết, Tổng chủ biên Chương trình Giáo dục phổ thông tổng thể, việc thực nghiệm chương trình vừa qua đã cho thấy một số giáo viên vẫn chưa thay đổi được thói quen truyền thụ kiến thức đơn thuần nên chưa tạo ra được những giờ học hiệu quả.

Trong khi đó, thời điểm này, mỗi học sinh cần được được hoạt động để tự mình tìm tòi kiến thức, rèn luyện kĩ năng và vận dụng những điều đã học để phát hiện, giải quyết các vấn đề trong cuộc sống phù hợp với lứa tuổi.

Ngoài ra, một số giáo viên tuy có tổ chức cho học sinh làm việc nhóm nhưng cách làm việc còn mang tính hình thức, chưa tạo điều kiện để mỗi học sinh trong nhóm hoạt động, tự tạo ra sản phẩm của mình, đóng góp vào kết quả làm việc chung…

Để giải quyết vấn đề này, GS Nguyễn Minh Thuyết cũng cho biết: Bộ GD&ĐT đã có kế hoạch tập huấn giáo viên và đổi mới mạnh mẽ nội dung tập huấn theo yêu cầu mới, tập trung vào những nội dung quan trọng của chương trình giáo dục mới. Có nhiều biện pháp để hỗ trợ giáo viên như bồi dưỡng, tự bồi dưỡng giáo viên để có vốn tri thức rộng, khả năng vận dụng tổng hợp các kiến thức có liên quan.

Các tổ chuyên môn cần xây dựng kế hoạch để trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, cùng xây dựng kế hoạch dạy học, thiết kế bài giảng, tổ chức các chuyên đề dạy học, dự án học tập cho học sinh.

Đồng thời, Bộ GD&ĐT đã có đề án đổi mới đào tạo sư phạm để tiến tới đào tạo giáo viên đa môn chứ không chỉ một môn như hiện nay.  

Trao đổi với báo chí về Chương trình đổi mới giáo dục phổ thông tổng thể, Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển cho biết: Đội ngũ giáo viên phổ thông hiện nay phần lớn đã đạt chuẩn và trên chuẩn về trình độ đào tạo và phần lớn đang đáp ứng tốt chương trình giáo dục phổ thông hiện hành.

Với việc triển khai đổi mới giáo dục phổ thông, chúng ta tin tưởng và trông đợi vào đội ngũ giáo viên đang làm việc tại các nhà trường phổ thông hiện nay. Bên cạnh đó, theo yêu cầu, các trường sư phạm cũng sẽ phải đổi mới đào tạo để cung cấp đội ngũ giáo viên mới đáp ứng được nhiệm vụ trong tương lai.

Để triển khai chương trình mới, giáo viên cần được tập huấn nhiều hơn về phương pháp dạy học, cách tổ chức các hoạt động giáo dục và đánh giá học sinh theo yêu cầu mới.

Đây là những việc Bộ GD&ĐT đã triển khai trong năm học qua và đẩy mạnh hơn vào các năm học tới. Chậm nhất 2020-2021 chúng ta phải triển khai được chương trình mới từ lớp 1. 

Về tiến độ thực hiện Chương trình, GS Nguyễn Minh Thuyết cho biết, trong năm học 2018-2019, cho triển khai đại trà Chương trình mới ở lớp 1; thực nghiệm ở lớp 2, lớp 6 và lớp 10. Trong năm học tiếp theo, triển khai đại trà ở lớp 2 và lớp 6, dạy thực nghiệm lớp 3, lớp 7 và lớp 10. Năm thứ ba, triển khai đại trà ở lớp 3, lớp 7, lớp 10... Đến năm học 2022-2023, Chương trình mới sẽ được dạy ở tất cả các lớp theo đúng thời hạn Nghị quyết 88 của Quốc hội đề ra. 

    Lê Hùng

Tin cùng chuyên mục

Tin mới