Chương trình Ngữ văn mới: Tăng tác phẩm bắt buộc

Thứ tư, 18/04/2018 08:00:34 | Giáo dục
Theo PGS.TS Đỗ Ngọc Thống- Chủ biên môn Ngữ văn - chương trình GDPT mới, sau 3 tháng công bố dự thảo chương trình môn Ngữ văn mới, Ban soạn thảo đã  nhận được nhiều ý kiến đóng góp từ nhiều kênh. Tiếp thu những góp ý của dư luận, ban soạn thảo sẽ đã có những điều chỉnh theo hướng tăng số lượng các tác phẩm bắt buộc so với những lần công bố trước đây.

Chương trình Ngữ văn mới: Tăng tác phẩm bắt buộc

Sách giáo khoa Ngữ văn sẽ được điều chỉnh. Ảnh minh họa.

Bổ sung các tác phẩm văn học dân gian

Cụ thể theo PGS Đỗ Ngọc Thống, điểm khác biệt rõ rệt ở lần điều chỉnh này so với các lần công bố trước đây là ban xây dựng chương trình đã bổ sung thêm nhóm các tác phẩm tự chọn bắt buộc. Theo đó, danh mục các tác phẩm bắt buộc mà SGK nào cũng phải có vẫn được giữ nguyên, gồm: Nam quốc sơn hà tương truyền của Lí Thường Kiệt; Hịch tướng sĩ của Trần Quốc Tuấn; Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi (có bài khái quát về đọc tác gia Nguyễn Trãi); Truyện Kiều của Nguyễn Du (có bài khái quát về đọc tác gia Nguyễn Du); Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc của Nguyễn Đình Chiểu; Tuyên ngôn Độc lập của Hồ Chí Minh (có bài khái quát về đọc tác gia Hồ Chí Minh).

Với các tác phẩm tự chọn bắt buộc, yêu cầu đối với các tác phẩm văn học dân gian như sau: Chọn ít nhất 4 tác phẩm trong các truyện sau: Sơn Tinh Thủy Tinh, Bánh chưng bánh giầy, Thánh Gióng, Thạch Sanh, Em bé thông minh, Cây khế, Ếch ngồi đáy giếng, Thầy bói xem voi, Lợn cưới, áo mới; Đẽo cày giữa đường; Chọn ít nhất 3 bài ca dao về các chủ đề: ca dao phong cảnh quê hương đất nước; ca dao tình yêu, tình cảm gia đình; ca dao hài hước, châm biếm; Chọn ít nhất 1 tác phẩm trong các sử thi sau: Đăm Săn, Đẻ đất đẻ nước, Xinh Nhã; Chọn ít nhất 1 tác phẩm trong các truyện thơ sau: Sống chụ son sao, Tiếng hát làm dâu; Chọn ít nhất 1 kịch bản chèo hoặc tuồng trong các tác phẩm sau: Quan Âm Thị Kính, Lưu Bình Dương Lễ, Kim Nham (chèo); Nghêu Sò Ốc Hến, Trương Đồ Nhục, Trương Ngáo (tuồng).

Còn với các tác phẩm văn học viết, chọn ít nhất 1 tác phẩm của mỗi tác giả sau đây: Thuật hứng (số 24), Thư lại dụ Vương Thông, Ngôn chí (số 20), Bảo kính cảnh giới (số 43) của Nguyễn Trãi; Độc Tiểu Thanh kí, Long thành cầm giả ca, Phản chiêu hồn của Nguyễn Du; Tự tình 2, Mời trầu, Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương; Lục Vân Tiên, Chạy Tây, Ngóng gió Đông của Nguyễn Đình Chiểu; Thu điếu, Thu ẩm, Thu vịnh, Ông Nghè tháng Tám, Khóc Dương Khuê của Nguyễn Khuyến; Mộ, Vọng nguyệt, Cảnh khuya, Nguyên tiêu, Thuế máu, Tinh thần yêu nước của nhân dân ta của Hồ Chí Minh; Chí Phèo, Đời thừa, Sống mòn, Đôi mắt của Nam Cao; Số đỏ, Cơm thầy cơm cô của Vũ Trọng Phụng; Vội vàng, Đây mùa thu tới, Nguyệt cầm, Thơ duyên của Xuân Diệu; Từ ấy, Khi con tu hú, Việt Bắc, Lượm, Mẹ Tơm, Ta đi tới, của Tố Hữu; Vũ Như Tô, Bắc Sơn của Nguyễn Huy Tưởng; Chữ người tử tù, Cô Tô, Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân. 

PGS Đỗ Ngọc Thống cũng cho hay, những thay đổi này sẽ được Ban xây dựng chương trình Ngữ văn chuẩn bị trình Hội đồng thẩm định quốc gia vào cuối tháng 4 này. Sau khi thẩm định, ban soạn thảo sẽ tiếp tục sẽ chỉnh sửa theo kết luận của Hội đồng trước khi đưa vào triển khai.

Băn khoăn “bắt buộc”… 

Trước đó, thông tin về việc chương trình Ngữ văn mới chỉ chọn 6 tác phẩm để học bắt buộc đã vấp phải sự phản đối của các nhà văn, nhà giá và dư luận xã hội. Phân tích từ các chuyên gia cho thấy, nếu học văn mà chỉ bắt buộc 6 tác phẩm, còn lại do người viết sách và người dạy tự chọn  sẽ gây khó khăn cho khâu tổ chức giảng dạy, đánh giá, thi cử. Do đó, việc điều chỉnh tăng các tác phẩm tự chọn bắt buộc như Ban soạn thảo chương trình vừa công bố đã phần nào giải tỏa được những băn khoăn về việc dạy và học văn trong nhà trường phổ thông hiện nay. 

Phân tích từ GS Hà Minh Đức cho thấy, ông đồng tình với việc cần quy định phần “cứng”- là các tác phẩm bắt buộc và phần “mềm”- là các tác phẩm tự chọn. Trong đó, 6 tác phẩm đưa vào chương trình chính khóa mà ông tạm gọi là phần “cứng”, cần được xê dịch tăng lên nếu thấy hợp lý, không được cố định sẵn chỉ trong 6 tác phẩm, nếu không sẽ hơi lệch.

Còn GS.TS Đinh Xuân Dũng- nguyên Phó Chủ tịch chuyên trách Hội đồng Lý luận, phê bình văn học- nghệ thuật Trung ương cho rằng, học văn mà bắt buộc thì mất ý nghĩa. Do đó đề nghị đổi thành phần “cứng” và phần “mềm” cho chương trình. Trước đó, GS Dũng đã từng cho rằng, cả một nền văn học hơn 10 thế kỷ (chưa kể đến văn học dân gian Việt Nam) mà chỉ có 6 tác phẩm bắt buộc là điều khó chấp nhận. Và nếu chỉ dừng lại 6 tác phẩm bắt buộc mà phần còn lại chỉ là gợi ý, tự chọn tác phẩm tương tự thì khi tốt nghiệp, chắc chắn rằng, năm nào cũng chỉ thi trong 6 tác phẩm bắt buộc đó vì sẽ khó có văn bản nào khác ngoài 6 tác phẩm được tất cả các bộ sách giáo khoa lựa chọn. Trên cơ sở này, GS Dũng kiến nghị nên thành lập một ngân hàng tác phẩm “mềm” với số lượng tác phẩm chỉ khoảng từ 10-15% so với phần “cứng” để lựa chọn giảng dạy. Điều này vừa “mở” nhưng cũng vừa đảm bảo chương trình.

Theo kế hoạch, sau khi tiếp thu ý kiến các cấp, ngành, các nhà giáo, giới chuyên môn và toàn xã hội, chương trình sẽ được điều chỉnh, hoàn thiện và ban hành để chuẩn bị cho việc thay sách giáo khoa dự kiến bắt đầu từ năm 2019.

Mạnh Dũng

Tin cùng chuyên mục

Tin mới