Dạy học Mỹ thuật trong trường phổ thông: Thiếu giáo viên lẫn cơ sở vật chất

Thứ năm, 18/01/2018 08:00:00 | Giáo dục
Khác với chương trình hiện hành, môn Mỹ thuật trong chương trình giáo dục phổ thông mới sẽ được thực hiện dạy học ở cả 3 cấp Tiểu học, THCS và THPT. Tuy nhiên, những khó khăn về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên của bộ môn này hiện nay vẫn là bài toán khó. 

Dạy học Mỹ thuật trong trường phổ thông: Thiếu giáo viên lẫn cơ sở vật chất

Một buổi học vẽ.

Nhiều khó khăn

Theo quy định của Bộ GD&ĐT, việc dạy và học các môn nghệ thuật như mỹ thuật, âm nhạc yêu cầu không gian riêng nhưng trên thực tế, ở thành phố lớn, rất ít trường công lập dành một phòng học riêng cho các môn học nghệ thuật. Việc thiếu phòng học khiến học sinh phải nghỉ học luân phiên 1 buổi trong tuần diễn ra ở nhiều trường công lập nên mặc dù quy định có đầy đủ nhưng rất khó để thực hiện. 

Với những trường ở vùng khó khăn, việc bố trí một phòng học riêng cho các môn học này có thể làm được nhưng trang thiết bị cho việc dạy và học môn này thì lại không có do thiếu kinh phí đầu tư. 

Vì vậy, với tình trạng học trong không gian lớp học như bình thường với bàn ghế, bảng phấn… như các môn học Toán, Vật lý, Hóa học… thì thật khó để sáng tạo. Chưa kể, kinh phí để đầu tư cho những tiết học này nhiều khi chưa được quan tâm đúng mức từ phía nhà trường mà chủ yếu phụ thuộc vào giáo viên dạy bộ môn đó, dẫn đến tình trạng “học chay”, học theo tưởng tượng mà thiếu mẫu vật thực tế khiến cho hiệu quả không được như mong muốn. 

Bên cạnh khó khăn về cơ sở vật chất thì yếu tố giáo viên cũng là một vấn đề đáng bàn khi không phải trường nào cũng có biên chế cho giáo viên bộ môn này. Mời thầy ở bên ngoài về hoặc một thầy dạy tất cả các lớp của trường, không phân biệt khối lớp… khiến công việc quá tải cũng là lý do khiến cho việc học bộ môn mỹ thuật nói riêng và học nghệ thuật nói chung trong trường phổ thông vẫn mang tính chất “cưỡi ngựa xem hoa” là chính. 

Tuy nhiên, do tâm lý của nhiều phụ huynh chưa coi trọng những môn học này nên dù chỉ “học cho có”, thậm chí đến gần ngày thi thì những bộ môn này được thay thế bằng giờ ôn tập cho các môn khác cũng vẫn được các phụ huynh tán thành. 

Một chuyên gia giáo dục nhìn nhận, về mặt quản lý, chỉ đạo thì Bộ GD&ĐT quan niệm tất cả các môn học đều quan trọng như nhau, học giỏi mỹ thuật hay âm nhạc cũng là học giỏi. Nhưng quan tâm hay không còn là do vấn đề nhận thức và tính thực tế. Không ai có thể yêu cầu, bắt buộc phụ huynh và học sinh phải quan tâm đến môn nghệ thuật khi người ta không muốn.

Giải pháp nào?

Trong Chương trình giáo dục phổ thông mới, môn Mỹ thuật được thực hiện dạy học ở cả ba cấp thay vì chỉ ở cấp Tiểu học và THCS như hiện nay. Sẽ có hai giai đoạn gồm giai đoạn giáo dục cơ bản, mỹ thuật là môn học bắt buộc và giai đoạn giáo dục định hướng nghề, mỹ thuật là môn học được lựa chọn theo nguyện vọng và định hướng nghề nghiệp của học sinh.

Theo ThS Nguyễn Thị Đông, thành viên nhóm biên soạn chương trình môn Mỹ thuật, kết cấu chương trình môn Mỹ thuật lấy trục phát triển chính là những kiến thức cốt lõi của mỹ thuật gồm các yếu tố tạo hình và các nguyên lý tạo hình cơ bản, nhằm bồi dưỡng, phát triển năng lực thẩm mỹ thị giác cho học sinh.

Nội dung dạy học bao gồm: mỹ thuật tạo hình, mỹ thuật ứng dụng và thảo luận nghệ thuật được lồng ghép trong thực hành nghệ thuật.

“Ở cấp tiểu học, chương trình tạo cơ hội cho học sinh thông qua mỹ thuật để tìm hiểu, khám phá, biểu đạt bản thân và thế giới xung quanh. Ở cấp THCS, chương trình đảm bảo cho học sinh tiếp cận với các trường phái, phong cách, di sản văn hóa, nghệ thuật của Việt Nam và thế giới để vận dụng vào thực hành, sáng tạo thẩm mỹ gắn với thực tiễn đời sống. Cấp THPT, chương trình được mở rộng, phát triển theo hướng tiếp cận đa ngành nghề liên quan đến nghệ thuật thị giác và được thiết kế thành các học phần; bên cạnh nội dung giáo dục cốt lõi, chương trình thiết kế các chuyên đề học tập, đáp ứng sở thích và thiên hướng phát triển mỹ thuật, chuẩn bị tham gia đời sống xã hội của học sinh” – ThS Nguyễn Thị Đông nhấn mạnh. 

Giống như tất cả các môn học khác trong chương trình giáo dục phổ thông mới, việc đổi mới phương pháp dạy học mỹ thuật theo hướng tiếp cận năng lực là trọng tâm của Chương trình. 

Thông qua hoạt động trải nghiệm trong môi trường đa dạng, trong lớp học, ngoài cuộc sống, với các hình thức thực hành, sáng tạo, vận dụng các chất liệu, vật liệu sẵn có ở địa phương, vật liệu sưu tầm, tái sử dụng trong cuộc sống, môn học sẽ kết hợp thảo luận nghệ thuật và thực hành nghệ thuật. 

Liên quan tới điều kiện thực hiện chương trình, ThS Nguyễn Thị Đông cho rằng, trước hết giáo viên cần có cách tiếp cận mới. Ở cấp tiểu học, giáo viên có thể thực hiện được chương trình trên cơ sở tiếp cận kết quả Dự án Hỗ trợ giáo dục Mỹ thuật tiểu học (SAEPS).

Ở cấp THCS, giáo viên chủ động nghiên cứu chương trình, kết hợp tìm hiểu các phương pháp, hình thức tổ chức dạy học thông qua các nguồn tài liệu khác nhau để vận dụng dạy học.

Ở cấp THPT, vấn đề lớn nhất hiện nay là thiếu giáo viên. Giải pháp cần linh hoạt như nhà trường có thể mời giáo viên hoặc cho phép học sinh đăng ký học ở cơ sở đào tạo khác.

Về cơ sở vật chất, việc khắc phục trong thời gian ngắn là rất khó nên theo Ban soạn thảo, nhà trường và giáo viên có thể tạo ra các không gian, hình thức học tập khác nhau dựa trên điều kiện thực tế. Bên cạnh đó, nhà trường cần quan tâm đến các phương tiện, đồ dùng dạy học cần có: Vật mẫu, họa phẩm, sách báo, tranh ảnh…, đèn chiếu, máy chiếu, máy tính kết nối internet… đồng thời, khai thác nguồn vật liệu sẵn có ở địa phương để tổ chức dạy học hiệu quả.

Thu Hương

Tin cùng chuyên mục

Tin mới