An toàn cho không gian ảo

Thứ năm, 14/06/2018 08:10:00 | Góc nhìn Đại đoàn kết
Sáng 12/6, trong nghị trình kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XIV các ĐBQH đã bấm nút thông qua Luật An ninh mạng với tỉ lệ tán thành lên tới trên 86 %. Điều đó cho thấy sự thống nhất cao trong Quốc hội và các ĐBQH về một dự án luật khó và có nhiều ý kiến tranh luận. Việc thông qua Dự án Luật này với tỉ lệ cao cũng chứng tỏ, Ban soạn thảo và cơ quan thẩm tra đã nỗ lực làm việc để đưa ra những chỉnh sửa phù hợp theo như góp ý của chính ĐBQH.

An toàn cho không gian ảo

Ảnh minh họa.

Theo báo cáo của cơ quan thẩm tra thì Dự thảo Luật trình Quốc hội thông qua đã được chỉnh sửa nhiều điểm so với bản được Quốc hội thảo luận tại đầu kỳ họp. Một trong những nội dung được dư luận đặc biệt quan tâm những ngày qua là quy định về bảo đảm an toàn thông tin trên không gian mạng tại Điều 26.

Điểm d Khoản 2 Điều 26 tại Dự thảo luật trình Quốc hội đầu kỳ họp quy định, cơ quan, tổ chức trong và ngoài nước khi cung cấp dịch vụ trên không gian mạng hoặc sở hữu hệ thống thông tin tại Việt Nam phải: Lưu trữ tại Việt Nam đối với thông tin cá nhân của người sử dụng dịch vụ tại Việt Nam và các dữ liệu quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia; đặt trụ sở hoặc văn phòng đại diện tại Việt Nam.

Báo cáo tiếp thu giải trình cho biết, khi thảo luận tại Quốc hội, một số ý kiến còn băn khoăn với quy định tại Điểm d Khoản 2, vì cho rằng quy định này không bảo đảm tính khả thi, làm gia tăng chi phí của doanh nghiệp nước ngoài, gây khó khăn cho các hoạt động tiếp cận thông tin và trái với các cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên. 

Nhưng, trong báo cáo của cơ quan thẩm tra trong lần gần đây nhất, trước ngày Dự luật được thông qua đã bổ sung làm rõ thêm tính khả thi của quy định này. Đó là, các Hiệp định cơ bản của WTO (Hiệp định GATT, Hiệp định GATS) và Hiệp định CPTPP đều có điều khoản ngoại lệ về an ninh. Do đó, việc Việt Nam áp dụng các điều khoản ngoại lệ về an ninh trong Luật này là hết sức cần thiết để bảo vệ lợi ích của người dân và an ninh quốc gia.

Theo đó, Việt Nam có quyền yêu cầu các doanh nghiệp trong và ngoài nước cung cấp dịch vụ trên mạng viễn thông, mạng internet và các dịch vụ gia tăng trên không gian mạng tại Việt Nam phải lưu trữ tại Việt Nam đối với dữ liệu quan trọng của người sử dụng dịch vụ tại Việt Nam, bao gồm dữ liệu về thông tin cá nhân, dữ liệu về mối quan hệ của người sử dụng dịch vụ, dữ liệu do người sử dụng dịch vụ tại Việt Nam tạo ra; đồng thời, yêu cầu các doanh nghiệp nước ngoài tham gia các hoạt động này phải đặt trụ sở hoặc văn phòng đại diện tại Việt Nam. Đến nay, đã có hơn 18 quốc gia thành viên của WTO (trong đó có Hoa Kỳ, Canada, Úc, Đức, Pháp) quy định bắt buộc phải lưu trữ dữ liệu trong lãnh thổ quốc gia và đã được các doanh nghiệp được cung cấp dịch vụ nước ngoài tuân thủ các quy định này.

Trên thực tế, cho đến hiện nay, Google và Facebook đang lưu trữ dữ liệu của cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam tại trung tâm dữ liệu đặt tại Hồng Kông và Singapore. Nếu quy định của Luật này có hiệu lực thì các doanh nghiệp này phải dịch chuyển đám mây điện toán (máy chủ ảo) về Việt Nam để mở trung tâm dữ liệu tại Việt Nam là hoàn toàn khả thi. 

Trường hợp trung tâm dữ liệu được đặt ở Việt Nam tuy có gia tăng thêm chi phí của doanh nghiệp, nhưng là quy định cần thiết phải đáp ứng yêu cầu về an ninh mạng của nước ta. Với quy định này, hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp nước ngoài cũng như hoạt động sử dụng dịch vụ của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước cũng sẽ có những điểm thuận lợi nhất định; nếu gặp sự cố gián đoạn sẽ được xử lý nhanh hơn; cơ quan chức năng sẽ quản lý tốt hơn hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp này; khi có hành vi xâm phạm an ninh mạng, việc phối hợp xử lý thông tin và hành vi vi phạm sẽ hiệu quả và khả thi hơn.

Thực tiễn cho thấy trong những năm gần đây cũng đã xuất hiện ngày càng nhiều các vi phạm pháp luật trên không gian mạng, gây bức xúc trong xã hội. Đó là các hoạt động lợi dụng không gian mạng để hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội như hoạt động tuyên truyền, xuyên tạc, vu cáo, chống Nhà nước.

Hoạt động gián điệp mạng đánh cắp bí mật nhà nước, xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, trật tự an toàn xã hội mà nổi lên là các hoạt động lừa đảo, trộm cắp, cờ bạc, cá độ, mại dâm qua mạng và lấy cắp thông tin cá nhân, vu khống, làm nhục người khác qua mạng và cao hơn nữa là việc tấn công mạng và chiếm quyền điều khiển, khủng bố mạng và chiến tranh mạng. 

Trong một bản tin mới đây, các đồng nghiệp của chúng tôi ở VTV 1 thông tin, trong thời gian rất ngắn đã có đến 15.000 cuộc tấn công mạng đối với hệ thống mạng của nước ta. Những vấn đề nêu trên có thể nói là một thực trạng hết sức bức xúc và nhức nhối đã và đang diễn ra.

Nhưng việc xử lý của chúng ta cũng rất bị động, lúng túng và hiệu quả không cao vì hệ thống pháp luật của ta chưa có một hành lang pháp lý quy định đầy đủ, cụ thể, rõ ràng về các hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng.

Đây là một bất cập rõ ràng. Và cũng vì thế, nhiều ĐBQH đã bày tỏ đồng tình trước việc cần có Luật An ninh mạng như các ĐBQH Trần Thị Dung (Điện Biên), Cao Đình Thưởng (Phú Thọ) và nhiều ĐBQH khác. 

Riêng ĐBQH Cao Đình Thưởng ngay trên diễn đàn Quốc hội đã bày tỏ chính kiến: “Tôi cho rằng những sự kiện trong thời gian qua liên quan đến an ninh mạng không chỉ gây ảnh hưởng đến một vài cơ quan, tổ chức, cá nhân mà còn ảnh hưởng đến kinh tế, chính trị của đất nước và lợi ích quốc gia.”- Đại biểu nói.

Thực tế diễn ra trên không gian mạng đã đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với công tác an ninh mạng trong bảo vệ an ninh quốc gia, đảm bảo trật tự an toàn xã hội. Vì vậy cùng với quá trình hội nhập quốc tế phát triển công nghệ thông tin, việc thông qua Luật An ninh mạng tại kỳ họp thứ 5 nhằm phòng ngừa, ứng phó với các nguy cơ đe dọa an ninh mạng- ông Thưởng nhấn mạnh.

Trên cương vị của người thẩm tra, Chủ nhiệm UB Quốc phòng an ninh Võ Trọng Việt cho biết, tiếp thu ý kiến đại biểu, để bảo đảm rõ ràng, minh bạch và phù hợp với tinh thần của Hiến pháp, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đã chỉ đạo lược bỏ quy định lưu trữ dữ liệu quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia đồng thời, cụ thể hóa các loại dữ liệu quan trọng của người sử dụng dịch vụ tại Việt Nam cần phải lưu trữ. 

Thực tế việc tấn công hệ thống thông tin mạng ở Việt Nam là khá nhiều như dẫn chứng được VTV1 nêu lên; tuy nhiên về giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, ngăn chặn và cũng chưa có chế tài nghiêm khắc, đủ mạnh để có thể xử lý một cách có hiệu quả những hành vi vi phạm an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội cũng như vi phạm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức và cá nhân trên không gian mạng.

Nhiều vụ cũng đã để lại hậu quả hết sức nặng nề như chuyện tấn công hệ thống tài chính ngân hàng; hàng không thời gian qua đó là chưa kể đến các cổng thông tin điện tử của Đảng, Chính phủ nếu bị tấn công, chiếm quyền điều khiển, bị phá hoại thì hậu quả sẽ như thế nào?

Phân tích về tính cấp thiết phải ban hành Dự luật này, ĐBQH Bùi Mậu Quân (Hải Dương) nhấn mạnh: Luật An toàn thông tin mạng quy định các hoạt động quản lý nhà nước, đảm bảo sự hoạt động bình thường và an toàn của hệ thống thông tin mạng chứ không thể quy định được một cách đầy đủ, cụ thể, rõ ràng về hoạt động bảo vệ an ninh quốc gia, đảm bảo trật tự an toàn xã hội trên không gian mạng là như thế nào, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan ra sao và hành vi nào là hành vi bị cấm trên không gian mạng.

Còn, trong khi đó, Dự thảo Luật An ninh mạng lại quy định rất đầy đủ, cụ thể, rõ ràng về những vấn đề này và đây chính là cơ sở pháp lý để tổ chức các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh ngăn chặn cũng như xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng, quyền và lợi ích chính đáng của các tổ chức cá nhân trên không gian mạng. Tức là nói như ĐB Quân, Dự luật ra đời sẽ đóng góp tích cực cho sự ổn định hệ thống thông tin mạng của đất nước trong thời đại 4.0 góp phần bảo vệ và xây dựng đất nước.

Hoàng Mai

Tin cùng chuyên mục

Tin mới