Chống thất thu, không tận thu

Thứ sáu, 02/02/2018 07:30:00 | Góc nhìn Đại đoàn kết
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khi làm việc với ngành thuế mới đây, đã nhắc ngành thuế suy nghĩ về chính sách thuế phải toàn diện hơn, đảm bảo một chính sách thuế ổn định hơn. Bởi trong suốt thời gian qua, những thay đổi nhanh chóng của chính sách, pháp luật thuế khiến không ít doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc cập nhật thông tin để tuân thủ. Nhiều nghị định, thông tư về thuế vừa ban hành đã chỉnh sửa bổ sung; văn bản ra lúc nào doanh nghiệp cũng không biết.

Chống thất thu, không tận thu

Ảnh minh họa.

Theo Thủ tướng, cần xem xét chính sách trong nước ra sao, quốc tế thế nào, chính sách thuế tác động tới số đông thế nào, tới người nghèo ra sao… Và chính Thủ tướng dẫn thực tế tại Mỹ khi nước này tuyên bố giảm thuế thu nhập doanh nghiệp từ 35% xuống 21%. Quyết định này theo công bố có thể khiến Mỹ mất đi 15.000 tỷ USD nhưng bù lại Mỹ sẽ “được” ở chỗ nhiều người muốn phát triển sản xuất kinh doanh. Dù cho rằng có sự khác biệt giữa Việt Nam và nước ngoài, song theo Thủ tướng, chính sách thuế phải nhạy bén để thu hút phát triển, phát triển việc làm. 

Ông Đoàn Duy Khương, Phó Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nói rằng, các doanh nghiệp cũng cho biết một số chính sách có liên quan chưa phù hợp. Cụ thể như giá thuê đất tăng quá nhanh, gây ảnh hưởng lớn tới doanh thu và chi phí của doanh nghiệp. “Tăng giá tiền thuê đất thì phải báo trước cho doanh nghiệp, đằng này năm 2016 doanh nghiệp nhận được quyết định tăng giá tiền thuê đất nhưng lại bắt đầu tăng từ 3 năm về trước”

Năm 2017, ngành thuế là đã ghi dấu nhiều kỷ lục với kết quả thu ngân sách đạt 1.019.041 tỷ đồng, vượt 5,2% dự toán, tăng 11,5% so với năm 2016, xác lập đỉnh cao mới trong công tác huy động nguồn lực nội địa, góp phần giảm bội chi ngân sách nhà nước. Đặt trong bối cảnh nguồn thu từ thuế suất xuất nhập khẩu ngày càng hạn hẹp, các dòng thuế về 0 ngày càng nhiều khi hội nhập , cùng với đó là nguồn thu thuế từ dầu thô cũng giảm do giá dầu đã qua thời hoàng kim thì đồng nghĩa vai trò của thuế suất trở nên quan trọng.

Cơ cấu lại nguồn thu trở thành vấn đề cấp bách. Nhưng giới chuyên gia cho rằng, cần xem xét chính sách trong nước ra sao, quốc tế thế nào, chính sách thuế tác động tới số đông thế nào, tới người nghèo ra sao để thận trọng thay đổi phù hợp. Chẳng hạn như thời gian gần đây, đề xuất sửa đổi 5 luật thuế (bao gồm thuế TNDN, thuế TNCN, thuế GTGT, thuế xuất nhập khẩu, thuế bảo vệ tài nguyên môi trường) cần được thẩm định nhiều lần và kỹ càng. Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan nhận định, việc sửa đổi các chính sách thuế thời gian qua vẫn mang tính chất bóc tách từng phần, chỉ để phục vụ mục tiêu của từng cơ quan quản lý chứ không có sự thống nhất. Cuối cùng, gánh nặng lại đặt lên vai người dân và DN. “Lần này sửa 5 luật, liệu vài năm nữa có sửa thêm 5 luật thuế khác nữa không? Chính sách ở lĩnh vực này sửa thì lĩnh vực khác lại phải sửa theo cho phù hợp - liệu còn bao nhiêu lần sửa đổi nữa?” – bà Lan lo ngại nói.

Có thể hiểu rằng, việc sửa đổi là cần thiết nhưng vì chính sách thuế thường xuyên được hình thành từ tư duy “ bảo vệ người làm luật” nên cứ mỗi lần chính sách thuế đưa ra làm cho mọi người cảm thấy mục tiêu là hướng tới huy động nguồn thu ngân sách nhà nước mà chưa tính đến chính sách thuế phải tạo động lực cho phát triển kinh tế; tạo điều kiện để phát triển doanh nghiệp, đóng góp nhiều hơn nữa nguồn thu cho ngân sách nhà nước.

Đơn cử như trong đề xuất mới đây của Bộ Tài chính tăng thuế suất thuế VAT theo phương án từ 10% lên 11% sẽ tác động nhiều tới người nghèo. Điều này không phù hợp với tinh thần của Chính phủ là kích thích tiêu dùng, đảm bảo tăng trưởng. Mức thuế, phí hiện nay của chúng ta so với thu nhập đã quá cao rồi. Nếu thu nữa bằng biện pháp tăng thuế thì sẽ gây khó khăn rất lớn cho người dân và doanh nghiệp. Đặc biệt, khi doanh nghiệp gặp khó khăn do thuế tăng lên thì dẫn đến nhiều hệ quả như không thể cạnh tranh, thua trên sân nhà…

Có thể hiểu, cơ quan thuế đứng trước sức ép phải có đủ nguồn thu để đảm bảo chi  nhưng nhiều khoảng trống thuế chưa được khai thác.

Song không phải vì thất thu mà phải tận thu. Bởi nguồn thu thuế hiện nay vẫn còn nhiều khoảng trống. Hàng ngàn hộ kinh doanh cá thể mãi không chịu lớn lên thành doanh nghiệp để tránh các thủ tục hành chính, kế toán , thuế rườm rà. Ở một hướng khác  khi ở nước ngoài mua hộp xi đánh giày đều có hóa đơn điện tử nhưng tại Việt Nam thì cả người mua lẫn người bán đều không cần. Chưa kể các giao dịch liên kết, chuyển giá vẫn diễn ra khá phổ biến.    

Thúy Hằng

Tin cùng chuyên mục

Tin mới