Gánh nặng khi mua nhà

Thứ hai, 16/04/2018 09:35:00 | Góc nhìn Đại đoàn kết
Thuế bảo vệ tài nguyên môi trường, thuế VAT, thuế tiêu thụ đặc biệt được đề xuất tăng trong bối cảnh các hiệp định thương mại có hiệu lực, chưa kể hàng loạt các loại phí khác vẫn còn rất nhiều. Nhưng nóng hơn là thuế tài sản đang được thành hình cùng với đề xuất của Bộ Tài chính sở hữu 1 căn nhà trên 700 triệu đồng là phải nộp thuế, với mức thuế chung được áp dụng 0,4%.

Theo Bộ Tài chính, mức thuế suất này là đã căn cứ vào thuế tài sản, kinh nghiệm quốc tế của nhiều nước như Hàn Quốc 0,2% đến 0,5% đối với đất; Singapore từ 4% đến 16% theo giá trị nhà, đất vượt ngưỡng; Đài Loan (Trung Quốc) từ 0,2% đến 5% tùy từng loại đất, diện tích; từ 1,2% đến 2% đối với nhà chung cư; Nhật Bản: 1,4% đến 2,1% đối với nhà, đất...  Cũng theo lý giải của Bộ Tài chính, theo chiến lược phát triển nhà ở quốc gia đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 thì diện tích nhà ở bình quân toàn quốc theo mục tiêu đến năm 2020 đạt 25 m2 sàn/người. Do đó, nếu tính 1 hộ gia đình trung bình là 4 người thì diện tích nhà trung bình cho 1 hộ gia đình khoảng 100 m2.

Do vậy lý của Bộ Tài chính đưa ra rằng, cần phải có thuế tài sản là để phù hợp với các thông lệ quốc tế. 

Tuy rằng thuế tài sản là thuế quan trọng, nhiều nước trên thế giới đã thực hiện từ lâu, đó là nguồn thuế ổn định và lớn để ngân sách chi cho phát triển hạ tầng và an sinh xã hội; song cũng cần nói thêm rằng, đó là những nước phát triển, có điều kiện để làm tốt an sinh xã hội tốt và họ thu thuế để tái đầu tư cho phúc lợi xã hội. Trong khi hoàn cảnh thu nhập thực tế của Việt Nam lại chưa đạt như vậy.

Nếu luật thuế tài sản này được ban hành mà chưa có nghiên cứu, tính toán kỹ và có những đánh giá tác động cụ thể sẽ gây ra các phản ứng trái chiều trong dư luận. Người dân sẽ cho rằng quá tận thu. Theo tính toán của Bộ Tài chính, nếu luật thuế được thông qua, tức là nhà có trị giá trên 700 triệu phải đóng thuế tài sản với thuế xuất 0,4%/ năm thì một khoản thu được đưa vào ngân sách là hơn 30.000 tỷ đồng. Đó là số tiền lớn cho ngân sách, nhưng cũng lại là gánh nặng cho không ít người dân khi đi mua nhà.

Chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh phân tích: Nếu anh không thu thuế thì sẽ không được đồng nào, nhưng nếu thu đến 100% thuế thì không ai làm gì để anh thu cả. Tức là, nên thu thuế tối đa không phải ở thuế suất cao nhất mà thu thuế tối đa là ở mức thuế thấp vừa phải để cho người dân có thể kinh doanh được. Nếu nâng mức thuế quá cao thì người dân sẽ không kinh doanh để nhà nước thu thuế nữa. Thu thuế nhiều quá thì người ta sẽ tìm cách để trốn thuế.

Một khách hàng đang ở chung cư Timescity (Hà Nội) nói với phóng viên rằng: chưa rõ cách định giá nhà của Bộ Tài chính như thế nào nhưng mỗi năm phải đóng một khoản thuế tài sản không khác gì treo một cục nợ trước mặt.  Khi mua nhà đã phải chịu các thủ tục sang tên, chuyển nhượng…, có nghĩa là đã phải đóng nhiều khoản tiền, rồi lại phải “sống chung thân” với một loại phí khác thì thực sự là một gánh nặng.

Sở hữu một căn nhà là niềm mơ ước của đại đa số người dân cả nước, trong khi thu nhập không cao. Nhiều gia đình muốn mua được một ngôi để an cư lạc nghiệp phải ăn tiêu dè sẻn trong hàng chục năm, vay ngược vay xuôi từ gia đình, họ hàng, người thân, kết hợp với việc xin hồ sơ lên hồ sơ xuống từ ngân hàng. Do vậy, để có nhà ở bản thân người mua nhà hàng tháng trả lãi ngân hàng, giờ thêm cả thuế tài sản thì đồng nghĩa với cảnh nhiều năm  sống chung với nợ nần. Với một hộ gia đình có hai vợ chồng và hai con, chi phí chắc chắn sẽ tăng đáng kể nếu như phải đóng thêm thuế tài sản là ngôi nhà. Đó là chưa kể hàng tháng phải trả tiền cho các mặt hàng và dịch vụ thiết yếu như nước sạch, điện, lương thực, thực phẩm, tiền cho con đi học, chi phí thuốc chữa bệnh...

Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP Hồ Chí Minh- ông Lê Hoàng Châu cho rằng việc xây dựng Luật Thuế tài sản là cần thiết, tuy nhiên nếu áp dụng ở thời điểm này sẽ xảy ra tình trạng thuế chồng thuế do người tiêu dùng vừa phải nộp tiền sử dụng đất rất lớn, vừa phải nộp thuế tài sản.

Lý giải, ông Châu phân tích rằng, tiền sử dụng đất đang là “ẩn số”, là “gánh nặng”, cách tính tiền sử dụng đất đang tạo ra cơ chế “xin - cho”, nhũng nhiễu và doanh nghiệp phải mất rất nhiều thời gian để hoàn tất thủ tục hành chính này. Tiền sử dụng đất đang chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu giá thành nhà ở, như chiếm khoảng trên dưới 10% trong giá thành căn hộ chung cư; chiếm khoảng trên dưới 30% trong giá thành nhà phố; chiếm khoảng trên dưới 50% trong giá thành biệt thự. Việc xây dựng Dự án Luật Thuế tài sản (đánh thuế đất ở, nhà ở) cần đi đôi với sửa đổi chính sách và cơ chế tính tiền sử dụng đất, theo hướng quy định tiền sử dụng đất là một sắc thuế đánh trên hoạt động chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp thành đất ở, với thuế suất khoảng 10 - 15%, tính trên bảng giá đất do UBND cấp tỉnh ban hành, được điều chỉnh hàng năm phù hợp với giá thị trường.

Vì thế, nhiều ý kiến cho rằng việc đánh thuế tài sản cần phải được tính toán lại theo hướng nâng giá trị tính thuế lên và giảm thuế suất xuống.

Thúy Hằng

Tin cùng chuyên mục

Tin mới