Kiểm soát quyền lực bằng cơ chế

Thứ tư, 27/12/2017 09:05:00 | Góc nhìn Đại đoàn kết
Ngày 25/12, tại hội nghị tổng kết công tác dân vận năm 2017, ông Nguyễn Văn Hùng - Phó ban Dân vận Trung ương cho biết, nhân dân rất bức xúc về tình trạng lạm dụng quyền hạn làm trái quy định về công tác cán bộ. Việc bổ nhiệm cán bộ còn thiếu hoặc không bảo đảm tiêu chuẩn theo quy định xảy ra ở nhiều cấp, nhiều ngành và địa phương; tình trạng lạm quyền, quan liêu, thái độ thiếu chuẩn mực của cán bộ công chức ở một số địa phương và hiện tượng người dân vẫn phải lót tay để được giải quyết thủ tục

Phát biểu tại hội nghị, ông Phạm Minh Chính, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Tổ chức Trung ương cho rằng, đó là do quyền lực không được kiểm soát. Đây không còn là hiện tượng cá biệt mà xem ra đã được “phổ cập” ở nhiều đơn vị. Và, những gì người dân bức xúc đã phản ánh rõ nét một thực tế: Chuyện lạm quyền đã ở mức không thể chịu nổi. 

Nói đến chuyện đưa con cháu, người thân quen vào các cơ quan quyền lực thuộc thẩm quyền quản lý của mình, Trưởng ban Tổ chức Trung ương dường như đã thấy rõ đường đi của nhóm lợi ích trong việc tập hợp quyền lực vào tay những người thân quen; những cánh hẩu của mình đã thật sự không còn xa lạ. Câu chuyện cả họ làm quan vì thế giờ cũng không còn là phát hiện mới nếu một mai, người dân phát hiện ra tại địa phương nào đó có tình trạng này. Vì hiện giờ, chuyện cả họ làm quan cũng đã hơn một lần được dư luận và truyền thông nhắc đến với nhiều lời lẽ mỉa mai. 

Vấn đề là ở chỗ, bản thân các cán bộ được giao quyền đang lầm tưởng, đây chính là quyền lực của mình. Mình có quyền thì có thể làm gì tùy thích. Chính vì nhận thức sai trái giữa việc được giao quyền quản lý tạm thời, có thời hạn với việc đây là đặc quyền riêng nên nhiều người đứng đầu đã tự tung tự tác, tạo ra cơ chế ban phát, xin cho rồi đưa người thân vào tạo thành nhóm lợi ích, vây cánh trong công việc. Chính từ đó, mới nảy sinh ra chuyện, tôi thuộc nhóm này có ông A và bà B là lãnh đạo cao nhất của đơn vị đỡ đầu nên không có gì phải sợ, cứ mặc sức quan liêu, hành dân. Đây là mầm mống không chỉ sinh ra tệ quan liêu mà còn cả tệ tham nhũng. 

Nhìn ra những khe hở quyền lực là thế, nên bên cạnh việc yêu cầu cán bộ phải không ngừng học tập, rèn luyện, tu dưỡng; phải gần dân, sát dân, lắng nghe tiếng nói của dân, giờ đây, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã siết lại việc kiểm soát quyền lực bằng Quy định 105. Quy định 105 chính là một cách để nhốt quyền lực vào trong lồng cơ chế. 

Quy định này đã phân cấp rõ ràng thẩm quyền về công tác cán bộ; đồng thời xác định rõ trách nhiệm của cơ quan tham mưu, cơ quan thẩm định, cơ quan quyết định trong việc đề bạt bổ nhiệm cán bộ. Điều ấy có thể hiểu, nếu anh bổ nhiệm sai anh sẽ phải chịu trách nhiệm với sai sót của mình; còn nếu anh giới thiệu người sai anh cũng không thể vô can. “Trước đây, do quy định không cụ thể nên khi có một việc lỗi thì không tìm ra được người chịu trách nhiệm, hoặc có thì trách nhiệm lại không rõ”, ông Phạm Minh Chính phân tích. 

Quy định 105 đã phân cấp mạnh hơn về công tác cán bộ cho các đơn vị, địa phương. Trưởng ban Tổ chức Trung ương cũng cho biết, Ban của ông phải xem xét 12 ngàn cán bộ cấp tỉnh ủy viên và hơn 2000 cán bộ là thường vụ cấp ủy. Số lượng quá nhiều nên thực tế có khi chỉ là “hợp thức hóa”, không thể kiểm tra, thẩm định hết. Thế nên phân cấp, phân quyền càng rõ thì càng dễ quy trách nhiệm. Mà xét cho cùng cũng không đơn giản chỉ là chuyện quy trách nhiệm. Và cũng không ai muốn tìm cách để bắt lỗi nhau. Cái quan trọng ở đây là, quy trách nhiệm rõ ràng để anh biết mình được làm gì và không được làm gì. Một khi đã vượt quá quyền hạn của mình thì phải chịu xử lý hành chính thế nào; thậm chí phải chịu xử lý mặt Đảng ra sao; mặt hình sự ra sao. Cách làm ấy để cán bộ biết mà không dám phạm lỗi hay không muốn phạm lỗi- tức là một cách cảnh tỉnh, răn đe để cán bộ nắm quyền khi đặt bút ký quyết định bổ nhiệm người nhà, người thân phải cân nhắc trước sau cho thật thấu đáo, tránh tình trạng lạm quyền như nhân dân vẫn phàn nàn bấy nay.

“Cái gì mới cũng khó, cái gì mới cũng có người chống. Nhưng đổi mới mà không có người chống thì không phải đổi mới. Đổi mới bao giờ cũng khó khăn, nhiều ý kiến trái chiều, nhưng chúng ta phải kiên nhẫn, kiên trì, thuyết phục lẫn nhau”- ông Phạm Minh Chính nói trong bối cảnh câu chuyện tinh gọn bộ máy đang nóng ở nhiều cấp nhưng xét ra thì đây là chuyện khó khi chúng ta đưa ra các quy định nhằm chặn việc lạm quyền. Không khó sao được khi đang “một mình một chợ” giờ cứ phải nhìn trước ngó sau. Nhưng, nếu “cứ vô tư làm bằng cái tâm trong sáng thì không có gì khó, nếu động cơ sai thì mới khó”- điều mà Trưởng ban Tổ chức Trung ương chia sẻ tại hội nghị về những gì mà ông nói với một tân Bí thư tỉnh ủy cách đó vài hôm cho thấy rõ con đường tránh để không lạm dụng quyền lực. Quả thật nếu làm việc với động cơ trong sáng ắt sẽ được thấu hiểu và nhìn nhận đúng. Đơn giản là vậy nhưng tất nhiên cũng rất cần sự nỗ lực cố gắng của mỗi cán bộ, người đứng đầu vì nói thì dễ những sẽ rất khó thực hiện trong khi nhóm lợi ích vẫn chực chờ bủa vây xung quanh. 

Quá trình vận hành và đổi mới cách tuyển dụng, bổ nhiệm cán bộ rất cần sự tham gia giám sát và kiểm soát quyền lực từ các tổ chức chính trị xã hội như là biện pháp cảnh báo sớm để cán bộ không rơi vào cạm bẫy của lợi ích nhóm và không còn những đau xót do mất cán bộ vì vi phạm nguyên tắc của Đảng và Nhà nước.  Phải làm sao không để cán bộ lãnh đạo quản lý sử dụng quyền lực được giao như tài sản riêng của bản thân- một đòi hỏi không dễ nhưng không phải không thể thực hiện.

Hoàng Mai

Tin cùng chuyên mục

Tin mới