Người dân được lợi gì?

Thứ năm, 11/01/2018 09:00:11 | Góc nhìn Đại đoàn kết
Chỉ còn ít ngày nữa “chiếc áo mới” cơ chế đặc thù sẽ chính thức khoác lên TP Hồ Chí Minh. Bên cạnh niềm phấn khởi chung, thì một vấn đề được người dân quan tâm với ít nhiều băn khoăn là liệu “chiếc áo mới” này có mang lại lợi ích thật sự cho chính những người lao động đang ngày đêm đóng góp xây dựng thành phố?

Người dân được lợi gì?

Cần có những giải pháp đặc biệt nhằm giảm nạn kẹt xe tại TP Hồ Chí Minh (Nguồn: Thanhnien online).

Mặc dù là đô thị đặc biệt, một trung tâm lớn về nhiều mặt, có sức thu hút và sức lan tỏa lớn nhưng TP HCM hiện đang gặp rất nhiều khó khăn, thách thức.  Không chỉ là vấn đề thiếu nguồn lực hạ tầng như chuyện kẹt xe, ngập nước, nguồn nhân lực... mà từ cả “chiếc áo cơ chế” chật chội.

Và Nghị quyết của Quốc hội  quy định thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù đối với TP HCM về quản lý đất đai, đầu tư, tài chính - ngân sách nhà nước; quy định cơ chế ủy quyền giữa các cấp chính quyền và thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức thuộc thành phố quản lý sẽ bắt đầu có hiệu lực từ 15/1/2018.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TPHCM Nguyễn Thiện Nhân nhìn nhận, Nghị quyết về cơ chế đặc thù cho TP HCM là một quyết sách quốc gia mang tính đột phá và kịp thời. Ông cũng cho rằng đây vừa là động lực phát triển, đồng thời cũng là trách nhiệm lớn lao của TP HCM. 

Cơ chế đặc thù trước hết có ý nghĩa rất lớn để giải quyết các “điểm nghẽn” đang  gây nên rào cản, trì kéo làm giảm đà phát triển hiện nay của TP HCM.

Chẳng hạn như, cơ chế ủy quyền nêu trong Nghị quyết cho phép Chủ tịch UBND TP HCM ủy quyền cho cấp dưới sẽ làm giảm thủ tục hành chính gián tiếp. Từ đó,  người dân sẽ được hưởng lợi trực tiếp một khi thủ tục hành chính trở nên gọn nhẹ, nhanh chóng hơn.

Cơ chế tăng quyền tự chủ ở nhiều lĩnh vực khác nhau từ quy hoạch đất đai đến quản lý đầu tư, tài chính ngân sách, bộ máy cán bộ, dự báo sẽ tạo nên dư địa chính sách cho thành phố và dư địa phát triển cho toàn bộ khu vực phía Nam.  

Tuy nhiên, không ít ý kiến cũng lo ngại việc gia tăng quyền tự chủ cho chính quyền địa phương liệu có đảm bảo tính minh bạch và lợi ích của người dân. 

Giải đáp mối băn khoăn này, Chủ tịch HĐND TP HCM Nguyễn Thị Quyết Tâm nhấn mạnh nếu chính sách nào nhạy cảm, tác động đến đại bộ phận người dân sẽ phải lấy ý kiến dân.

Bà Tâm giải thích thêm, bản chất của Nghị quyết này là sự phân quyền, phân cấp mạnh mẽ hơn cho TP HCM trong một số lĩnh vực. Chính vì vậy, ý nghĩa của Nghị quyết là phát huy quyền chủ động, tự chủ của chính quyền TP HCM.

Trong đó có những việc sẽ tác động trực tiếp tới lợi ích của người dân như điều chỉnh mức thu thuế, phí và lệ phí. Song, tinh thần là TPHCM không bao giờ đề xuất cái gì mà bất lợi cho quá trình phát triển của mình hoặc bất bình đẳng trong ứng xử pháp luật đối với người dân.

Chính quyền TP HCM cam kết  sẽ phát huy tối đa trí tuệ của nhân dân, trong đó có đội ngũ trí thức, các chuyên gia, khoa học trong và ngoài nước. Đặc biệt là đóng góp của những chuyên gia ở ngoài nước.

Các chính sách phải đảm bảo góp phần giúp tinh thần, làm cho đời sống của người dân tốt lên, môi trường kinh doanh thuận lợi, thu hút đầu tư mạnh hơn nhưng không phải thu hút đầu tư bằng mọi giá.

Liên quan tới lĩnh vực nhạy cảm này, các chuyên gia cảnh báo, cần đánh giá tác động trước khi thực hiện các đề án tăng thuế, phí và lệ phí. Bởi vì tăng thuế, phí  không chỉ tác động đến nguồn thu mà còn tác động đến doanh nghiệp và người dân.

“Chúng ta không được quên giá trị gia tăng lớn nhất của thành phố đến từ doanh nghiệp. Doanh nghiệp là động cơ tăng trưởng. Chúng ta tăng phí, tăng thuế là tăng chi phí của doanh nghiệp. Nếu làm không khéo thành phố lại đẩy mặt bằng chi phí cao lên, nền kinh tế không duy trì được sức sống thì sẽ tạo ra hiệu ứng ngược”- TS Vũ Thành Tự Anh (Chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright tại TPHCM), nói.

Nhiều ý kiến cũng cho rằng, trong cơ chế đặc thù có nói sẽ tăng cường các giải pháp phương tiện vận tải công cộng, nâng cấp hạ tầng, chống ngập, giảm kẹt xe.

Nhưng người dân chưa thấy rõ các phương án cụ thể như thế nào. Quan trọng hơn, người dân cũng chưa thấy rõ nguồn kinh phí từ đâu để có thể hiện thực hóa mục tiêu trong bối cảnh phải hạn chế tới mức thấp nhất nguồn tiền huy động đóng góp từ người dân, phải “khoan thư sưc dân”.

Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Thành Phong cho hay sẽ chủ động, khẩn trương xây dựng các đề án cụ thể, lấy ý kiến người dân và các đối tượng bị tác động để tạo sự đồng thuận cao nhất, hoàn chỉnh đề án theo đúng quy trình, thủ tục quy định, báo cáo Chính phủ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định.

Chẳng hạn việc tăng hay giảm các mức thuế, phí sẽ được tính toán, trình phương án kỹ lưỡng nhằm tạo ra sự công bằng tốt nhất trong việc sử dụng tài nguyên, hạ tầng và thu hút đầu tư, kích cầu để phát triển.

Mục đích của cơ chế đặc thù không chỉ là nhằm tăng GDP, mà là những mục tiêu xa hơn, rộng hơn, cao hơn, bao gồm cả việc tăng thu nhập đầu người và tăng chất lượng sống cho người dân thành phố.

Mục tiêu đó là làm cho thành phố phát triển lên một tầm cao hơn cả về lượng và chất, cả về kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục và hạ tầng kỹ thuật, cả về khoa học, công nghệ, cả về nguồn nhân lực có năng suất, trình độ cao, trong đó có đội ngũ cán bộ, công chức, đáp ứng được yêu cầu hội nhập vào thời đại công nghiệp 4.0. 

Các chính sách, chủ trương, quy định mới chắc chắn sẽ động đến lợi ích của nhiều bộ phận khác nhau trong nhân dân, cán bộ, công chức, doanh nghiệp của thành phố, và sẽ tác động nhiều chiều, thuận và nghịch.

Sẽ có những sự hưởng ứng và những lực cản. Việc giải tỏa vỉa hè vừa rồi cho thấy một chủ trương đúng chưa chắc đã được thực hiện thành công.

Do đó, các chính sách, chủ trương, quy định ấy trước hết phải có tính hợp lý cao, có sự hài hòa cao về lợi ích, hoặc là phải đáp ứng được lợi ích tối ưu của người dân thành phố.

Hồ Phong