Phát huy nội lực và gia tăng giá trị

Thứ tư, 13/02/2019 08:00:28 | Góc nhìn Đại đoàn kết
Ngay trong những ngày đầu năm mới, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã thể hiện sự quan tâm lớn tới lĩnh vực nông nghiệp. Tới thăm mô hình chế biến năng suất xuất khẩu của Công ty cổ phần thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao tại Ninh Bình và chứng kiến lễ xuất khẩu chuyến hàng rau quả đầu tiên sang thị trường Nhật Bản của Công ty, nói chuyện với cán bộ, nhân viên, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc một lần nữa nhấn mạnh vai trò quan trọng của nông nghiệp đối với kinh tế, xã hội nước ta.

Phát huy nội lực và gia tăng giá trị

Phát triển nông nghiệp công nghệ cao là xu thế của sự phát triển.

Với 57,3 triệu ha đất nông nghiệp nếu đạt giá trị sản xuất 250 triệu đồng/ha như tại Công ty Đồng Giao thì sẽ có gần 300 tỷ USD. Còn nếu đạt giá trị 500 triệu đồng/ha thì giá trị sản xuất nông nghiệp cả nước có thể đạt tới 600 tỷ USD. Bên cạnh kinh tế số thì nông nghiệp hoàn toàn có thể trở thành “đòn bẩy” chiến lược để đưa Việt Nam hoàn thành mục tiêu kép trở thành nền kinh tế có thu nhập trung bình cao trước năm 2035 và một xã hội công bằng, bình đẳng, giàu bản sắc văn hóa, bền vững về môi trường sống ở khu vực nông nghiệp, nông thôn.

Nông nghiệp, nông dân và nông thôn luôn nhận được sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước. Mới đây nhất, Chính phủ đã ban hành Quyết định số 490/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình mỗi xã một sản phẩm (gọi tắt là Chương trình OCOP) giai đoạn 2018-2020 thực hiện trên phạm vi cả nước. Đây là chương trình phát triển kinh tế khu vực nông thôn theo hướng phát huy nội lực và gia tăng giá trị, là giải pháp, nhiệm vụ trong triển khai thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Trọng tâm của chương trình OCOP là phát triển sản phẩm nông nghiệp, phi nông nghiệp, dịch vụ có lợi thế ở mỗi địa phương theo chuỗi giá trị, do các thành phần kinh tế tư nhân, doanh nghiệp, hộ sản xuất và kinh tế tập thể thực hiện. 

Cũng phải nói rằng, sự quan tâm của người đứng đầu Chính phủ đối với nông nghiệp trong những ngày đầu năm mới được đặt trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang tạo ra những thuận lợi nhưng cũng tạo ra một sức ép rất lớn đối với nền kinh tế nước ta. Khi mà những sản phẩm phải cạnh trạnh một cách gay gắt, mà nông nghiệp vừa được coi là thế mạnh nhưng cũng gặp nhiều thách thức lớn. Nếu không có những sản phẩm chất lượng, sản phẩm mới lạ thì khó có thể cạnh tranh. Vì vậy làm sao để nông nghiệp “cất cánh” là vấn đề đau đáu luôn được Đảng, Nhà nước quan tâm bởi đằng sau nó là hàng triệu người nông dân vốn được coi là dễ bị tổn thương bởi những tác động của thị trường, hay thiên tai, bão lũ. Chỉ một tác động nhỏ có thể khiến những người nông dân chân lấm tay bùn trở thành hộ nghèo, hay trắng tay trong một điệp khúc “được mùa mất giá”. Do vậy chỉ có bài toán phát triển bền vững theo hướng xanh - sạch đem lại chuỗi giá trị cao mới có thể tồn tại trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Một yếu tố cốt lõi được Thủ tướng nhắc đến nằm ở việc cần phát triển nông nghiệp bền vững, khôi phục lại hệ sinh thái cho nông nghiệp Việt Nam, nguồn nước, hệ dinh dưỡng, đất đai, thổ nhưỡng, và đặc biệt nông nghiệp Việt Nam phải gắn liền với công nghiệp chế biến sâu, công nghệ hiện đại. Muốn vậy, Thủ tướng cho rằng nông nghiệp Việt Nam phải áp dụng 5 xu hướng lớn về công nghệ mang tính quyết định, phải áp dụng mạnh mẽ công nghệ cảm biến; ro bot tự động hóa, máy bay không người lái; dữ liệu lớn, điện toán đám mây; công nghệ in 3D; và internet vạn vật. 

Một dư địa lớn sẽ đem lại nguồn lợi cao trong xuất khẩu nếu biết phát triển và khai thác tốt, hay yếu tố “đòn bẩy” được Thủ tướng đề cập đến nằm ở việc tạo sức bật cho nông nghiệp, nông thôn và nông dân thông qua Chương trình mỗi xã một sản phẩm đang được các địa phương triển khai rộng rãi khi với hàng nghìn làng nghề truyền thống và nhiều mặt hàng nông sản, đặc sản cấp quốc gia, cấp vùng miền. Nếu khai thác, phát huy tốt sẽ góp phần quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn, thúc đẩy xây dựng nông thôn mới. Mặc dù mới phát động vào tháng 5/2018 nhưng hiện nay đã có 30 tỉnh, thành trong cả nước có phê duyệt Chương trình OCOP với khoảng 34.000 sản phẩm hứa hẹn sẽ đem lại những giá trị cao cho xuất khẩu trong nông nghiệp. Thế nhưng yếu tố “đòn bẩy” khó có thể lớn mạnh nếu thiếu vắng bàn tay kiến thiết của Nhà nước thông qua các cơ chế chính sách hỗ trợ. Chỉ khi nào cơ chế chính sách mang tính thông thoáng, thuận lợi mang tính “cởi trói” thì các tập đoàn kinh tế tư nhân lớn mới yên tâm đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao.

Và cũng chính vì vậy, một yếu tố cốt lõi được Thủ tướng đề cập đến chính là giao các bộ, ngành đề xuất nhiều chính sách cởi trói và thúc đẩy sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp, đi sâu vào chế biến để không chỉ đảm bảo cho người tiêu dùng Việt Nam mà còn có thị trường xuất khẩu lớn, đa dạng. Đó là vấn đề lớn cần được những người thiết kế chính sách và thực thi chính sách đi trước một bước trong tiên đoán, dự báo. Bởi chỉ khi nào có được chính sách mang tính cởi trói thực sự thì yếu tố “đòn bẩy” hay đằng sau nó là mỗi xã một sản phẩm mới được phát huy.     

Hoài Vũ

Tin cùng chuyên mục

Tin mới