Sứ mệnh dẫn dắt của vùng kinh tế

Thứ tư, 08/05/2019 08:00:10 | Góc nhìn Đại đoàn kết
Muốn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam phát triển nhanh, bền vững, là đầu tàu kinh tế của cả nước, thì phải liên kết giữa các tỉnh, thành phố trong vùng thành một hệ thống thống nhất, không được mang tính chủ quan, áp đặt, hay là con số cộng của sự phát triển các tỉnh, thành phố thuộc vùng.

Đó là chỉ đạo của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tại Hội nghị phát triển vùng kinh tế trọng điểm (KTTĐ) phía Nam diễn ra tại Đồng Nai, ngày 6/5.

Sứ mệnh dẫn dắt của vùng kinh tế

Cầu Bến Tre kết nối giao thông khu vực Bắc và Nam sông Bến Tre, góp phần mở rộng đô thị về phía Nam.

Cũng tại Hội nghị, Thủ tướng cho rằng, thiếu sự liên kết vùng, vẫn còn tình trạng “mạnh ai nấy làm”, dẫn tới không thể liên kết mạnh mẽ được để phát triển được. 

Sự thiếu liên kết, liên kết lỏng lẻo này là một thực tế đáng quan ngại không chỉ có ở vùng KTTĐ phía Nam. Từ năm 1997-1998 và tiếp đến năm 2009, Chính phủ đã lựa chọn 22 tỉnh có khả năng đột phá hình thành nên 4 vùng KTTĐ nhằm tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của cả nước với tốc độ cao và bền vững. Tuy nhiên đến nay 4 vùng KTTĐ này vẫn duy trì sản xuất khép kín, thiếu liên kết, dẫn đến cạnh tranh không hiệu quả và triệt tiêu các lợi thế của các tỉnh khiến nền kinh tế vẫn manh mún, nhỏ lẻ, nguồn lực vẫn bị phân tán và lãng phí.

Phân tích lý do vì sao các vùng KTTĐ chưa làm tròn vai nhiệm vụ dẫn dắt, tạo động lực kinh tế cho cả vùng, PGS.TS Bùi Quang Tuấn-Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam (thuộc Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam) chỉ ra rằng, về mặt nguyên tắc các vùng KTTĐ phải được quy hoạch, xây dựng chiến lược phát triển đi đến chuyên môn hóa trên thế mạnh của từng vùng từng địa phương. Khi chuyên môn hóa và liên kết tốt các vùng kinh tế sẽ cộng được các lợi thế các địa phương với nhau và đi đến chuyên môn hóa. Thế nhưng hiện các vùng, các tỉnh đang phát triển theo kiểu “trăm hoa đua nở” khi cơ cấu vùng chồng chéo, các địa phương thiếu liên kết, thiếu phối hợp dẫn đến cạnh tranh không hiệu quả và triệt tiêu các lợi thế của các tỉnh, của các vùng… Một dẫn chứng cụ thể của việc thiếu tính phối hợp chính là các tỉnh đua nhau mở các hội nghị xúc tiến đầu tư với những ngành nghề, nội dung kêu gọi đầu tư na ná nhau trong khi nếu có quy hoạch, chiến lược phát triển liên kết tốt sẽ chỉ cần một hội nghị cho chung cả vùng.

Chỉ rõ, phân tích những nguyên nhân cốt lõi làm cản trở khiến các vùng KTTĐ chưa phát huy được hết những tiềm năng, lợi thế, Thủ tướng đã giao nhiệm vụ cho từng cơ quan chức năng có những giải pháp căn cơ để gỡ khó, tạo sự liên kết mạnh mẽ để vùng KTTĐ phát triển. Cụ thể, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đẩy nhanh tiến độ xây dựng quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng bảo đảm chất lượng theo hướng tích hợp các quy hoạch quy định tại Luật Quy hoạch. Bộ Tài chính, xây dựng cơ chế, chính sách tạo nguồn thu để lại cho các tỉnh, thành phố thuộc vùng KTTĐ. Cần nghiên cứu tỷ lệ điều tiết hợp lý cho ngân sách địa phương bảo đảm tương ứng với vai trò đóng góp của ngân sách của từng tỉnh, thành phố trong vùng đối với ngân sách trung ương, tạo nguồn lực cho các địa phương trong vùng tăng cường đầu tư phát triển hạ tầng kỹ thuật và xã hội. Bộ Giao thông vận tải tập trung nguồn lực của Nhà nước để đầu tư, đồng bộ hóa hạ tầng kinh tế - xã hội, nhất là kết cấu hạ tầng giao thông trọng điểm, có tác dụng lan tỏa, tạo ra liên kết vùng… Đặc biệt Thủ tướng cũng đề cập rằng phải có cơ chế chính sách hoạt động đặc thù cho toàn vùng để bảo đảm sự phát triển thuận lợi, thực hiện sứ mệnh đàu tàu dẫn dắt các vùng kinh tế khác. 

Giao nhiệm vụ cụ thể, có cơ chế đặc thù, hy vọng sự lỏng lẻo, thiếu tính phối hợp mạnh ai nấy làm tại các vùng KTTĐ sẽ dần được loại bỏ, để các vùng kinh tế này thực hiện đúng sứ mệnh dẫn dắt tạo động lực cho kinh tế đất nước phát triển.

Nguyên Khánh

Tin cùng chuyên mục

Tin mới