Thử thách hay cơ hội?

Thứ bảy, 03/11/2018 09:00:41 | Góc nhìn Đại đoàn kết
1/9/2019 là thời điểm cuối Ủy ban châu Âu sẽ sang kiểm tra việc tuân thủ đánh bắt hải sản hợp pháp của các doanh nghiệp Việt Nam. Hay nói cách khác, đây sẽ là thời điểm quyết định việc chúng ta có rút được thẻ vàng IUU, lấy lại tấm thẻ xanh để các doanh nghiệp Việt tiếp tục được Liên minh châu Âu (EU) mở rộng cánh cửa thương mại nhập khẩu hải sản nước nhà hay không.

Thử thách hay cơ hội?

Được mùa cá.

Trước đó, hồi tháng 5 năm 2018, phái đoàn của Ủy ban châu Âu (EC) cũng đã sang Việt Nam để xem xét việc thực thi đánh bắt hải sản hợp pháp của các DN Việt Nam. Tuy nhiên, thời điểm đó, do còn nhiều vướng mắc trong khung pháp lý, cũng như việc truy xuất nguồn gốc… EC đã ra thêm thời hạn “treo” thẻ vàng IUU đối với các DN thủy hải sản Việt Nam. Theo đó, hạn chót là ngày 1/1/2019, đây sẽ là thời điểm cuối cùng quyết định số phận của các sản phẩm hải sản nước nhà có tiếp tục được nhập khẩu vào thị trường tiềm năng này hay không. 

Nhìn lại bức tranh ngành thủy hải sản hơn một năm qua, có thể thấy, tấm thẻ vàng IUU mà EC rút ra đã tác động nhiều mặt, bên cạnh tác động tiêu cực, cũng có những tác động tích cực nhất định cho sự phát triển của ngành thủy sản nước nhà. Mặc dù hành động này của EC đã khiến cho sản lượng hải sản xuất khẩu sang thị trường EU giảm đáng kể, và có những tác động không nhỏ đến  hoạt động sản xuất kinh doanh của các DN thủy hải sản Việt Nam, song đây lại là cơ hội để các DN Việt Nam phải “sốc” lại bản thân mình, nói nôm na là khởi động lại, tái cơ cấu để có thể thực hiện khai thác thủy hải sản hợp lý hơn. 

Cụ thể, trong thời gian hơn một năm trời “thử thách”, phần lớn các DN khai thác thủy hải sản đã dần thay đổi phương thức đánh bắt thủy hải sản. Nếu như trước đây, nhiều DN chấp nhận việc thu mua hải sản theo kiểu “tạp nham”, không quan tâm đến xuất xứ nguồn gốc có hợp pháp hay không, thì nay tư duy này đã thay đổi hoàn toàn. Nhiều DN xuất khẩu thủy sản của Việt Nam đã thực hiện cam kết chỉ thu mua nguyên liệu hải sản từ những tàu cá khai thác hợp pháp, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, chỉ nhập khẩu hải sản khai thác có nguồn gốc hợp pháp.

Chưa dừng lại ở đó, hầu hết các DN đều đã thực hiện cam kết không thu mua hải sản của các tàu cá không có giấy phép, không có nhật ký hành trình và không báo cáo theo quy định, khai thác bằng ngư cụ bị cấm. Có một điểm đặc biệt mà trước đây – thời điểm chưa bị “án thẻ vàng”, các DN chưa từng thực hiện, đó là trong các cam kết này, các DN đều khẳng định không hợp tác với những tàu cá đánh bắt các loài hải sản quý hiếm hay những sản phẩm đánh bắt có kích cỡ nhỏ hơn quy định. Điều này là một minh chứng rất rõ ràng cho thấy, việc khai thác, thu mua hải sản của các DN Việt Nam đã ngày càng có trách nhiệm hơn, khai thác nhằm bảo vệ nguồn lợi tài nguyên biển thay vì khai thác một cách “tận thu, tận diệt” như trước đây.

Đại diện Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản (VASEP), Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Nguyễn Hoài Nam đã hơn một lần khẳng định rằng, thẻ vàng mà EC đưa ra đối với ngành hải sản nước nhà dù có gây ra những tổn thất về tài chính, kinh tế song đổi lại cái được lớn nhất đó là giúp các DN Việt Nam thay đổi tư duy trong sản xuất, khai thác đánh bắt thủy hải sản. Và hơn thế nữa,  đó là cơ hội để các DN Việt lấy lại được chữ tín, niềm tin đối với thị trường trong nước cũng như quốc tế.

Mới đây nhất, trong chuyến  làm việc với tỉnh Bình Định, Phái đoàn Ủy ban nghề cá của Nghị viện Châu Âu (EP)  đã có cách nhìn rất khả quan đối với những nỗ lực của các DN Việt Nam thời gian qua. Theo đánh giá của EP, Việt Nam có nhiều tiến bộ quan trọng về cải cách khuôn khổ pháp lý để thực hiện những khuyến nghị của Ủy ban Châu Âu (EC) trong việc được cấp bách tháo gỡ ‘thẻ vàng’ về khai thác thủy sản bất hợp pháp (IUU).

Trong buổi làm việc này, Nghị sĩ Gabriel Mato Adrover, người dẫn đầu phái đoàn EP cũng bày tỏ sự vui mừng khi Việt Nam đã tham gia vào Hiệp hội Chống khai thác thủy sản trái phép, đồng thời ông cũng nêu lên kỳ vọng rằng, với những nỗ lực mà cả nhà quản lý cũng như các DN Việt Nam đang thực thi để rút “thẻ vàng IUU”, Việt Nam sẽ thành công trong cuộc chiến chống khai thác IUU. Vị này cũng hứa hẹn: Sẽ tích cực tuyên truyền để ủng hộ Hiệp định Tự do Thương mại Việt Nam-EU (EVFTA), cũng như thúc đẩy tháo gỡ “thẻ vàng” cho thủy sản Việt Nam.

Vì vậy, với mục tiêu phát triển kinh tế biển, không ít ý kiến cho rằng, tấm thẻ vàng IUU cũng chính là một tác nhân để các DN ngành thủy sản cũng như toàn xã hội nỗ lực hơn nữa trong việc xây dựng bằng được một tương lai nghề cá phát triển mạnh mẽ và hội nhập có trách nhiệm.        

Duy Phương

Tin cùng chuyên mục

Tin mới