Trước khi tăng thuế

Thứ bảy, 06/01/2018 09:40:43 | Góc nhìn Đại đoàn kết
Tại Dự thảo Tờ trình Chính phủ đề nghị xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng của Bộ Tài chính, đưa ra phương án tính thuế mới thuế giá trị gia tăng (VAT) như sau: Từ ngày 1/1/2019: 11%. Từ ngày 1/1/2020: 12%. Như vậy so với các phương án đề xuất cũ từ hồi tháng 8/2017, đã có thay đổi.

Cụ thể, tại thời điểm tháng 8 khi đề xuất tính thuế giá trị gia tăng là tăng từ 10% lên 12% kể từ ngày 1/1/2019 và phương án khác là tăng theo lộ trình lên 12% kể từ ngày 1/1/2019 và 14% từ ngày 1/1/2021.

Trước khi tăng thuế

Ảnh minh họa.

Theo quan điểm của Bộ Tài chính: sửa đổi, bổ sung theo hướng giảm bớt số lượng nhóm hàng hóa dịch vụ không chịu thuế giá trị gia tăng; giảm bớt nhóm hàng hóa, dịch vụ chịu thuế suất 5%; bổ sung quy định để xác định đúng cơ chế thu đối với một số loại hàng hóa, dịch vụ mới phát sinh theo sự phát triển của kinh tế thị trường; nghiên cứu đến năm 2020 áp dụng cơ bản một mức thuế suất (không kể mức thuế suất 0% áp dụng đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu); hoàn thiện phương pháp tính thuế, tiến tới cơ bản thực hiện phương pháp khấu trừ thuế; quy định về ngưỡng doanh thu để áp dụng hình thức kê khai thuế giá trị gia tăng phù hợp với cơ chế kinh tế thị trường có sự quản lý của Nhà nước và thông lệ quốc tế. Bộ Tài chính cũng cho rằng, xu thế tăng thuế suất giá trị gia tăng diễn ra phổ biến.

Thuế suất trung bình tại các nước EU năm 2000 là 19%, đến năm 2014 mức thuế suất trung bình xấp xỉ 21,5%.

Các nước OECD cũng có xu hướng tăng thuế suất thuế giá trị gia tăng từ mức trung bình 18% năm 2000 lên khoảng 19% năm 2014 và hơn 19% vào năm 2016.

Ngành tài chính cũng đưa ra thống kê, một số nơi có mức thu nhập bình quân đầu người tương đương hoặc thấp hơn Việt Nam có mức thuế suất cao hơn 10% như Philippines 12%; Pakistan 17%; Sri Lanka và Bangladesh 15%; Nepal 13%.

Trong khi đó giới chuyên gia cho rằng, khi điều chỉnh tính thuế giá trị gia tăng cần có những đánh giá tác động cụ thể. Theo chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh, “một trong những chức năng của thuế là phân phối lại thu nhập. Vậy phân phối thu nhập sẽ như thế nào, cần đánh giá định lượng với mô hình chuẩn xác. Như thế mới đánh giá được điều chỉnh sẽ tác động như thế nào”.

Còn chủ tịch HĐQT kiêm tổng giám đốc Công ty cổ phần thủy sản Vạn Phần Diễn Châu – ông Võ Văn Đại- cho biết, mức thuế VAT nguyên liệu đầu vào DN thu mua từ bà con nông dân đã là 10%. Nếu tăng thêm có thể gây khó khăn cho DN. Sản xuất nông nghiệp, nhất là ngành thủy sản vẫn còn gặp nhiều khó khăn.

Nếu thuế VAT cao sẽ tác động tới giá thu mua vào, khiến DN phải giảm giá thành thu mua để bù chi phí tăng thuế. Như vậy, khó khăn sẽ dồn về cho người nông dân.

Nhiều DN cũng đưa ra tính toán, với mỗi đơn hàng trị giá khoảng 1 tỷ đồng, DN mất 100 triệu đồng tiền thuế VAT với mức thuế 10%,nhưng nếu tăng lên 11% hoặc 12%, DN phải nộp thêm cả chục triệu đồng.

Điều này sẽ khiến chi phí sản xuất của DN gia tăng, lợi nhuận giảm sút bởi lợi nhuận từ mặt hàng thủ công mỹ nghệ không nhiều như một số lĩnh vực khác.

Ngoài đề xuất phương án tính thuế giá trị gia tăng mới, Bộ Tài chính cũng đề xuất tăng thuế thu nhập cá nhân từ tiền công, tiền lương, tức là mức tính thuế thu nhập cá nhân cũng sẽ thay đổi.

Theo phương án 1, biểu thuế suất mới với số bậc tính thuế giảm từ bảy bậc xuống năm bậc.

Theo phương án này, cá nhân có thu nhập tính thuế hiện đang ở bậc 1 sẽ không bị ảnh hưởng, các cá nhân hiện đang nộp thuế từ bậc 2 trở lên sẽ được giảm thuế so với hiện nay.

Tuy nhiên, mức thuế suất lại tăng lên như bậc 2 từ 10% lên 15%, bậc 3 từ 20% lên 25%, bậc 4 từ 28% lên 30% và bậc 5 là 35%.

Theo Bộ Tài chính, phương án này mặc dù đáp ứng được mục tiêu giảm bậc thuế, điều chỉnh thu nhập tính thuế ở từng bậc ở số chẵn nhưng số thu ngân sách sẽ giảm khoảng 1.300 tỷ đồng (tính tác động trên số thu của năm 2015). 

Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng việc sửa biểu thuế này sẽ có lợi cho người giàu, cá nhân có thu nhập thấp không có lợi.

Cụ thể, cá nhân có thu nhập tính thuế hiện đang ở bậc 1 sẽ không bị ảnh hưởng, các cá nhân hiện đang nộp thuế từ bậc 2 trở lên sẽ được giảm thuế so với hiện nay.

Ví dụ, cá nhân có thu nhập tính thuế 10 triệu/tháng sẽ được giảm 250.000 đồng/tháng, cá nhân có thu nhập tính thuế 30 triệu/tháng sẽ được giảm 850.000/tháng, cá nhân có thu nhập tính thuế 40 triệu/tháng sẽ được giảm 750.000 đồng/tháng, cá nhân có thu nhập tính thuế 80 triệu đồng sẽ được giảm 650.000 đồng/tháng...

Với phương án hai, Bộ Tài chính đề xuất: bậc 1, tức 5 triệu đồng sẽ tương ứng thuế 5%; bậc 2, tức từ 5 triệu đến 10 triệu đồng sẽ áp mức thuế 10%; bậc 3 từ 10 triệu đồng đến 40 triệu đồng sẽ áp thuế 20%; bậc 4 từ 40 triệu đến 80 triệu đồng sẽ áp mức thuế 30% và bậc 5 trên 80 triệu đồng áp mức thuế 35%.

Theo phân tích của Bộ Tài chính, với phương án này, cá nhân hiện đang có thu nhập ở bậc 1, bậc 2 sẽ không bị ảnh hưởng; cá nhân có thu nhập từ bậc 3 trở lên sẽ tăng thuế so với hiện tại, tuy nhiên mức tăng thêm so với thu nhập của người có thu nhập cao không lớn.

Ví dụ: cá nhân có thu nhập tính thuế 15 triệu đồng/tháng sẽ nộp thêm 250.000 đồng/tháng; cá nhân có thu nhập tính thuế 30 triệu đồng/tháng sẽ nộp thêm 400.000 đồng/tháng; cá nhân có thu nhập tính thuế 50 triệu đồng/tháng sẽ nộp thêm 500.000 đồng/tháng;cá nhân có thu nhập tính thuế 80 triệu đồng/tháng sẽ nộp thêm 650.000 đồng/tháng). 

Tuy nhiên, theo giới chuyên gia, trước khi tăng thuế thì việc xét tới đầy đủ các phương diện cũng như lắng nghe ý kiến phản biện là rất cần thiết. Vì rằng, lợi bất cập hại trong lĩnh vực này không phải bây giờ mới lộ ra.  

 Thúy Hằng

Tin cùng chuyên mục

Tin mới