Về với nông thôn

Thứ bảy, 06/01/2018 08:00:50 | Góc nhìn Đại đoàn kết
Rất nhiều kỷ lục được ngành nông nghiệp lập ra như: GDP khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 2,9%, xuất nhập khẩu thu về 36 tỷ USD, “kéo” được gần 2.000 doanh nghiệp về với vùng đất khó tam nông... Tuy nhiên, nếu đầu tư xứng tầm, có chính sách đúng đắn, khu vực này sẽ có bước tăng trưởng vượt bậc.

Về với nông thôn

Sản phẩm nông nghiệp sạch- hướng phát triển mới đầy triển vọng.

Từ một nước nông nghiệp lạc hậu, năng suất, chất lượng, hiệu quả thấp, đến nay nước ta không chỉ bảo đảm vững chắc an ninh lương thực quốc gia, mà còn là một trong những nước xuất khẩu nông, lâm, thủy sản lớn trên thế giới.

Ngành nông nghiệp đang chứng tỏ vai trò là trụ đỡ trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Trụ đỡ này ngày càng vững chắc hơn khi những thành tích của Ngành nông nghiệp trong năm 2017 là khá ấn tượng.

Dù phải đối phó với nhiều thiên tai, song kết thúc năm 2017, tăng trưởng của toàn ngành nông nghiệp đạt 2,94%, vượt mục tiêu do Chính phủ đề ra là 2,84%.

Đặc biệt, mục tiêu xuất khẩu nông lâm thủy sản đã đạt 36,67 tỷ USD, vượt mục tiêu đề ra và tăng 4 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước. Với con số này, nông sản là ngành hiếm hoi đạt thặng dư tuyệt đối 8,55 tỷ USD, tăng hơn 1 tỷ USD so với cùng kỳ năm 2016.

Trong năm nay, Chương trình mục tiêu xây dựng nông thôn mới đã đạt 2.884 xã, đạt 32,3% - vượt kế hoạch được giao là 31%; tỷ lệ che phủ rừng đạt 41,45%, số vụ vi phạm các quy định về quản lý bảo vệ rừng giảm 23% và thiệt hại do phá rừng, cháy rừng giảm 68% so với cùng kỳ năm trước.

Một trong những nguyên nhân làm nên thành công của ngành nông nghiệp năm 2017 là đã xoay trục phát triển các mặt hàng nông sản chủ lực, xác định những ngành hàng có lợi thế.

Nếu như trước đây, lúa gạo được coi là ngành chủ lực xuất khẩu hàng đầu thì nay đã chuyển sang ưu tiên phát triển những ngành hàng có giá trị cao như thủy sản, rau quả, đồ gỗ...

Với hướng đi đó, trong năm 2017 ngành đã xác lập nhiều dấu mốc kỷ lục mới: Xuất khẩu thủy sản lần đầu tiên cán mốc 8,4 tỷ USD, xuất khẩu đồ gỗ và lâm sản đạt 8 tỷ USD.

Đặc biệt, kim ngạch xuất khẩu ngành hàng rau quả đạt 3,45 tỷ USD, tăng 40,5%, bỏ xa kim ngạch xuất khẩu gạo khoảng 2,6 tỷ USD.

 “Chưa bao giờ ngành Nông nghiệp được ưu tiên, tập trung chỉ đạo như bây giờ. Chưa bao giờ các thành phần kinh tế quan tâm đến lĩnh vực nông nghiệp như hiện nay. Nhiều doanh nghiệp, tập đoàn lớn đã chọn nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ làm hướng đi chính và đã đầu tư hàng tỷ USD, đạt được những thành công rõ rệt”, Bộ trưởng Bộ NNPTNT Nguyễn Xuân Cường nhận định. 

Nói như Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường quả là không sai. Việc Chính phủ lắng nghe ý kiến các nhà khoa học khi ra Nghị quyết về phát triển bền vững vùng Đồng bằng sông Cửu Long hay gói tín dụng ưu đãi 100.000 tỷ đồng cho nông nghiệp công nghệ cao và nhiều lãnh đạo cấp cao “tiếp thị” cho nông sản Việt đã nói nên sự quan tâm đặc biệt của Nhà nước ta tới khu vực nông nghiệp.

Nhờ sự quan tâm này mới có thành tích ấn tượng, khu vực nông nghiệp trở thành kênh đầu tư quan trọng của nhà đầu tư trong năm 2017, mà trước đó hiện tượng này chưa hề xảy ra.

Tất nhiên, không chỉ đến bây giờ chúng ta mới quan tâm đặc biệt đến lĩnh vực này. Trong suốt 3 thập kỷ qua, dù đã có khá nhiều chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển nông nghiệp, nông thôn nhưng có một thực tế là, nguồn vốn từ ngân sách đầu tư vào khu vực này còn quá ít, ước tính chỉ chiếm khoảng 6% trên tổng vốn đầu tư của cả nền kinh tế.  

Ông Phùng Đức Tiến- phó chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường của Quốc hội cho biết: Nghị quyết 26 Trung ương 7 khóa X về chính sách đầu tư cho nông nghiệp, nông dân và nông thôn.

Đó là, Trung ương Đảng yêu cầu đầu tư cho “Tam nông” 5 năm sau phải gấp 2 lần so với 5 năm trước. Song kết quả này chưa đạt được.

Cụ thể, trong giai đoạn 2011 -  2015, đầu tư cho “Tam nông” đạt khoảng 611.000 tỷ đồng (tăng 1,83 lần) so với giai đoạn 2006 - 2010 (tức chưa đạt 2 lần).

Những năm 1980, đầu tư cho nông nghiệp đạt 20% tổng chi ngân sách nhà nước. Sau này giảm xuống còn 12% và những năm gần đây tiếp tục giảm xuống còn 6%. “Vậy là chi cho nông nghiệp cứ giảm dần đều. Điều này cho thấy đầu tư nông nghiệp của Việt Nam đang ở mức quá thấp”.

Vốn từ ngân sách ít, muốn khu vực tam nông cất cánh phải thu hút, kéo nhà đầu tư về với khu vực tam nông. Chúng ta cũng đã và đang làm điều này. Hiện số lượng DN tham gia đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp đã tăng lên nhưng chưa nhiều. Bởi vẫn còn quá nhiều rào cản.

Chúng ta cứ nói ưu đãi cho DN đầu tư vào nông nghiệp nhưng theo Viện trưởng Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, DN khi đầu tư vào nông nghiệp luôn gặp khó khăn.

Chính sách đất đai chưa tạo ra được thể chế hợp lý và hiệu quả để quản lý và điều tiết thị trường đất nông nghiệp. Chính sách tài chính tín dụng còn nặng hỗ trợ theo kiểu “xin - cho” mà chưa tính tới nhu cầu thật sự của DN.

Thủ tục tiếp cận tín dụng phức tạp khi vẫn yêu cầu về các loại chứng nhận, đăng ký, tài sản thế chấp… làm giảm sự nhiệt tình của DN và nhà đầu tư khi đầu tư vào nông nghiệp.

Đặc biệt, còn nhiều loại phí, lệ phí gây cản trở kinh doanh, làm tăng chi phí DN... Đó là những rào cản ngăn bước nhà đầu tư đến với khu vực nông nghiệp.

“Nhà nước cần phải rà soát và điều chỉnh các chính sách hỗ trợ trong NNNT phù hợp với thực tiễn. Cùng với đó, Nhà nước cần thực thi chính sách tốt hơn, sát với thị trường hơn nữa”- ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn nói. 

Tại cuộc làm việc với Bộ NNPTNT, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, trong nông nghiệp, nông thôn thì vấn đề vào cuộc của tất cả các cấp, các ngành, địa phương rất quan trọng, không thì chủ trương nằm trên giấy. Chính phủ hành động thì Bộ NNPTNT, các sở, viện, trường cũng phải hành động.

Phải tiếp tục đổi mới tư duy, tổ chức lại sản xuất nông nghiệp theo hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sạch, thông minh. Phải tạo chuyển biến rõ nét và thực chất hơn nữa cơ cấu lại ngành gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng.

Đặc biệt, cần tiếp tục cải cách hành chính, cắt bỏ các điều kiện bất hợp lý để kéo DN về với nông thôn.    

Nguyên Khánh

Tin cùng chuyên mục

Tin mới