Thành phố Jerusalem

Thứ năm, 11/01/2018 09:00:25 | Khám phá
Jerusalem là một thành phố Trung Đông nằm trên lưu vực sông giữa Địa Trung Hải và Biển Chết. Thành phố bắt đầu hình thành từ khoảng thiên niên kỷ thứ 4 trước Công nguyên.

Thành phố Jerusalem

Trung tâm Jerusalem.

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 6/12/2017 tuyên bố sẽ chuyển đại sứ quán tại Israel từ thành phố Tel Aviv tới Jerusalem và công nhận thành phố này là thủ đô Israel. Quyết định đó đã gây nên những phản ứng trái chiều. Vì sao lại như vậy?

1. Sau quyết định của Tổng thống Mỹ (ngày 6/12) thì ngày 24/12/2017, Tổng thống Guatemala Jimmy Morales cũng cho biết sẽ dời Đại sứ quán tại Israel tới Jerusalem. Như vậy, Guatemala trở thành nước đầu tiên theo Mỹ làm điều này. Tuy nhiên, cả Mỹ và Guatemala không ấn định thời gian biểu cho việc dời Đại sứ quán.

Việc Tổng thống Donald Trump công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel đã trái ngược với chính sách kéo dài hàng hơn 60 năm của Mỹ và khiến các nước Ả Rập, và ngay cả các nước đồng minh phương Tây bất bình.  Vào ngày 21/12, có tới 128 nước đã phản đối Tổng thống Trump bằng cách ủng hộ một nghị quyết kêu gọi Mỹ rút lại quyết định công nhận Jerusalem của Đại Hội đồng Liên hợp quốc. Chỉ có 9 quốc gia là đồng tình với Mỹ trong việc này. Trên thực tế, Jerusalem là một trong những trở ngại gai góc nhất đối với nỗ lực tìm kiếm thỏa thuận hòa bình giữa Israel và Palestine. Trong khi Israel muốn chiếm giữ toàn bộ Jerusalem thì người Palestine muốn đặt thủ đô tại Đông Jerusalem. Rất nhiều chính phủ cho rằng số phận của Jerusalem phải được giải quyết bằng cách đàm phán. 

Hai động thái rất đáng chú ý sau cuộc bỏ phiếu kể trên ở Liên hợp quốc là: Thứ nhất, sự phản ứng cứng rắn từ phía Mỹ. Và thứ hai, biểu tình ở nhiều nơi trên thế giới phản đối Mỹ.

Với động thái thứ nhất, ngay sau khi thông báo số phiếu thì bà Nikki Haley- Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc đã giận giữ nói rằng: “Mỹ sẽ chuyển đại sứ quán về Jerusalem. Không có cuộc bỏ phiếu nào tại Liên hợp quốc có thể thay đổi quyết định đó”. Không chỉ cứng rắn trong những phát ngôn, Nhà Trắng còn cho biết sẽ cắt viện trợ với tất cả các quốc gia bỏ phiếu chống. “Họ đã nhận hàng trăm triệu USD, thậm chí hàng tỉ USD, rồi sau đó họ bỏ phiếu chống lại chúng ta. Chúng ta sẽ theo dõi các lá phiếu này. Cứ để họ bỏ phiếu chống lại chúng ta. Chúng ta sẽ tiết kiệm được nhiều tiền. Chúng ta không quan tâm” - Tổng thống Mỹ Donald Trump nói.

Còn với động thái thứ hai, Đại sứ Palestine tại Liên hợp quốc Riyad Mansour đánh giá, kết quả bỏ phiếu là “bước lùi lớn” đối với Mỹ và “đây là thắng lợi cho Palestine”. Nói như vị Đại sứ này thì những quốc gia “yêu chuộng hòa bình, tôn trọng sự thực lịch sử” không thể ủng hộ ý kiến của ông Trump. Cho dù kết quả bỏ phiếu tại Đại hội đồng LHQ có thế nào đi chăng nữa thì sự thực vẫn là sự thực. Jerusalem không phải là “sở hữu riêng” của Israel.

Sau quyết định của Tổng thống Mỹ “giành” Jerusalem cho riêng Israel,  bầu không khí căng thẳng diễn ra không chỉ ở Trung Đông mà còn “lan” sang nhiều nước khác. Cụ thể, Malaysia tuyên bố quân đội nước này sẵn sàng điều quân đến Jerusalem. Còn tại Indonesia, nhiều cuộc biểu tình diễn ra, trong đó có cuộc thu hút gần 100.000 người tại thủ đô Jakarta. Người ta gọi đó là “cuộc biểu tình bảo vệ Palestine”. 

Thành phố Jerusalem

Một khu chợ tại Jerusalem.

2. Jerusalem là một thành phố Trung Đông nằm trên lưu vực sông giữa Địa Trung Hải và Biển Chết. Thành phố bắt đầu hình thành từ khoảng thiên niên kỷ thứ 4 trước Công nguyên. Số phận thăng trầm của Jerusalem được ghi nhận khi ít nhất đã 2 lần bị hủy diệt, 23 lần bị vây hãm, 52 lần bị tấn công và bị chiếm đi chiếm lại tới 44 lần. Tới nay, Jerusalem vẫn nằm trong sự tranh chấp giữa Israel và Palestine. Trong cuộc chiến tranh 6  ngày (năm 1967), Israel đã chiếm hoàn toàn lãnh thổ Jerusalem và tuyên bố thành phố là thủ đô của mình. Điều này không được cộng đồng quốc tế công nhận và không có Đại sứ quán nước ngoài nào đóng ở Jerusalem. Tới nay tại phía Đông Jerusalem vẫn có khoảng 20 vạn người Palestine  sinh sống và họ cũng coi đó là thủ đô của mình.

Tới nay, dân số của Jerusalem ước chừng 1 triệu người, với nhiều dân tộc, tôn giáo và những nhóm kinh tế xã hội khác nhau. Khu vực được gọi là “Thành phố cổ” được bao vây bởi bức tường thành và bao gồm 4 khu: Hồi giáo, Kitô giáo, Do Thái, và Armenia. Vì những lý do lịch sử, Jerusalem trở thành nơi tranh chấp kéo dài hơn 1000 năm. Và với những động thái gần đây cho thấy, sự tranh chấp đó vẫn tiếp diễn và có nguy cơ bùng phát căng thẳng hơn.

Với vị trí địa lý đặc biệt, Jerusalem là nơi giao thoa giữa trung tâm của 3 tôn giáo và nền văn hóa lớn trên thế giới, được coi là thánh địa thiêng liêng. Jerusalem có 3 địa điểm tôn giáo linh thiêng bậc nhất thế giới, đó là Nhà thờ Mộ Thánh Chúa của Thiên Chúa giáo, Nhà thờ Hồi giáo Al-Aqsa với mái vòm bằng đá và Đền thờ Mount với Bức tường Than khóc của người Do Thái.

Nhà thờ Mộ Thánh Chúa nằm trong khu vực sinh sống của người theo đạo Thiên Chúa tại Jerusalem. Nơi đây là trung tâm của truyền thuyết kể về Chúa Jesus bị đóng đinh ở Golgotha hay trên núi Calvary, được chôn cất trong hầm mộ và sự phục sinh của Ngài ở đó. Đây cũng là địa danh hành hương hằng năm của hàng triệu người Công giáo trên toàn thế giới mong được đến thăm và cầu nguyện trước mộ Chúa Jesus.

Nhà thờ Hồi giáo Al-Aqsa nằm trong khu vực sinh sống của người theo đạo Hồi tại Jerusalem. Nhà thờ với mái vòm bằng đá là một phần không thể thiếu của Khu bảo tồn cao quý Haram al Sharif. Đây cũng là một địa điểm linh thiêng thứ ba đối với người theo đạo Hồi. Người Hồi giáo tin rằng Nhà Tiên tri Muhammad đã đi từ Mecca trong một đêm để cầu nguyện cho linh hồn của tất cả các vị tiên tri, trước khi bước lên mái vòm bằng đá của Al-Asqa và trở về trời.

Thành phố Jerusalem

Hàng ngày, rất nhiều người tới cầu nguyện tại Bức tường than khóc.

Một địa điểm cũng hết sức thiêng liêng nữa tại Jerusalem là “Bức tường than khóc” nằm trong khu phố của người Do Thái. Đây là một trong 4 bức tường bao quanh núi Mori. Bức tường than khóc là địa danh gần nhất với Đền thờ Thánh Chúa, nên người Do Thái đến đây để cầu nguyện và gắn bó với di sản của họ, đặc biệt là trong những ngày lễ thánh. Hằng năm, hàng triệu khách du lịch từ khắp nơi trên thế giới đến thăm địa danh thiêng liêng này. Tại đây có một phong tục thiêng liêng là viết một lời cầu nguyện trên một mảnh giấy và đặt mảnh giấy trong một khe ở một nơi nào đó trong bức tường.

Bức tường dài được chia khu vực cầu nguyện riêng biệt cho phụ nữ và nam giới. Những tín đồ có thể ở đây cả ngày, ngồi trên những chiếc ghế và thành kính cầu nguyện. Nhiều người Do Thái tin tưởng rằng nếu cầu nguyện liên tục trong 40 ngày thì sẽ được hưởng nhiều phép màu. Nhưng trên hết, với người Do Thái, Bức tường than khóc là nơi mà họ tạ ơn Thượng đế cũng như cầu nguyện cho số phận của dân tộc trong những lúc có tai biến hay đất nước gặp nguy nan.

Bức tường than khóc có những tảng đá lớn đặt lên nhau. Mỗi tảng đá hình chữ nhật với trọng lượng từ 2-8 tấn, được đẽo gọt tinh xảo và xếp ngay ngắn với tổng cộng 45 tầng đá chồng lên nhau bao gồm 28 tầng trên mặt đất, còn 17 tầng xây chôn dưới đất.

Thế Tuấn (tổng hợp)

Tin cùng chuyên mục

Tin mới