Đột phá để phát triển khoa học - công nghệ

Thứ ba, 09/01/2018 23:00:00 | Khoa học
Sáng 9/1, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc dự và chỉ đạo Hội nghị tổng kết hoạt động khoa học - công nghệ năm 2017 và phương hướng, nhiệm vụ năm 2018. Giao nhiệm vụ cho ngành KHCN Thủ tướng nhấn mạnh 4 trụ cột lớn cần đổi mới, 3 đột phá cần tập trung và 5 lưu ý cần rà soát để triển khai hiệu quả hơn.

Đột phá để phát triển khoa học - công nghệ

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại Hội nghị tổng kết hoạt động KHCN năm 2017.  Ảnh: VGP/Quang Hiếu.

Phát biểu tại Hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết, các hoạt động khoa học - công nghệ (KHCN) trong năm qua có nhiều tiến bộ. Tinh thần quốc gia khởi nghiệp phát triển và lan tỏa mạnh mẽ. Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo đã phát triển rộng khắp với nhiều không gian làm việc chung, quỹ đầu tư mạo hiểm, tổ chức kết nối hỗ trợ khởi nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam.

Tuy nhiên, Thủ tướng cũng chỉ ra một số mặt tồn tại, bất cập như thị trường KHCN phát triển còn chậm. Kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ chưa được ứng dụng nhiều trong sản xuất, kinh doanh; chưa có nhiều sản phẩm khoa học và công nghệ được thương mại hóa. Phát triển KHCN chưa thực sự gắn với yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội. Doanh nghiệp chưa trở thành trung tâm của hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia. Chưa huy động được nhiều nguồn lực xã hội đầu tư cho hoạt động KHCN.

Giao nhiệm vụ cho ngành KHCN, Thủ tướng đưa ra 4 trụ cột chính gồm: Thứ nhất, KHCN phải góp phần chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế, nhất là những mô hình hiện có năng suất thấp trong sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam. Thứ hai, thúc đẩy đổi mới sáng tạo mạnh mẽ hơn nữa, khi mà hiện nay, số lượng doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo còn ít. Phong trào khởi nghiệp sáng tạo mới bước đầu, chỉ tập trung ở đô thị lớn. Thứ ba, tập trung phục vụ doanh nghiệp ứng dụng và đổi mới công nghệ.

Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần doanh nghiệp là trung tâm của đổi mới sáng tạo, đặc biệt là có đột phá trong phát triển hệ thống doanh nghiệp KHCN, công nghệ cao, thiết lập hệ thống sàn giao dịch công nghệ và các tổ chức trung gian để thúc đẩy thị trường công nghệ. Thứ tư, KHCN phải góp phần nâng cao năng suất, chất lượng lao động, hiệu quả sản xuất kinh doanh của nền kinh tế.

Về 3 đột phá cần tập trung, Thủ tướng chỉ ra: Cần đột phá về thể chế, chính sách đối với KHCN, xóa bỏ tư duy hành chính hóa, quy hoạch hóa KHCN và tư duy thành lập mới tổ chức KHCN phải theo quy hoạch. Đổi mới về phương thức đầu tư, cơ chế đặt hàng cho KHCN. Chi 2% ngân sách nhà nước cho KHCN phải sử dụng hiệu quả hơn, “đừng để tiền bạc thì lớn, mười mấy nghìn tỷ đồng nhưng hiệu quả thấp”. Bộ KH&CN hoặc Hội đồng Chính sách KHCN cần trình Thủ tướng Chính phủ đưa ra các quyết sách lớn, đặt hàng vĩ mô cho KHCN gắn liền với chất lượng sản phẩm của đất nước và bảo vệ Tổ quốc.  Đột phá thứ ba, cần tập trung đầu tư nghiên cứu ứng dụng công nghệ hoặc nghiên cứu cơ bản định hướng ứng dụng mà Việt Nam đang cần. Phải huy động đầu tư của xã hội, chủ yếu từ doanh nghiệp, thông qua các quỹ KHCN quốc tế, để có tỉ lệ đầu tư cho KHCN cao hơn. Có thể chế, cơ chế thuận lợi cho các nhà nghiên cứu trong sử dụng kinh phí.

Cùng với 4 trụ cột, 3 đột phá, Thủ tướng nêu ra 5 lưu ý cần rà soát, triển khai hiệu quả.

Thứ nhất, chủ động phát triển cơ sở hạ tầng KHCN theo hướng hiện đại, đồng bộ, trong đó có các khu công nghệ cao phải làm thành công trong năm 2018 và các năm tiếp theo để bắt nhịp cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Thứ hai, cần quan tâm triển khai vùng kinh tế trọng điểm dựa vào KHCN, đặc biệt các vùng có lợi thế phát triển các sản phẩm nông nghiệp. Thứ ba, KHCN phải gắn với yêu cầu của hội nhập quốc tế và thích ứng với nền kinh tế trí thức của thế giới. Thứ tư, bảo đảm tính bền vững trong hoạch định phát triển KHCN, lộ trình, bước đi, giao trách nhiệm cho các bộ, ngành, địa phương rõ hơn các nhiệm vụ cụ thể về KHCN. Thứ năm, Thủ tướng lưu ý về phẩm chất đạo đức của cán bộ KHCN. Nhấn mạnh tạo cơ chế thoáng trong KHCN, Thủ tướng nêu rõ, phải khắc phục bệnh thành tích trong KHCN.

Chiều cùng ngày Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc dự Hội nghị tổng kết năm của Ngân hàng Nhà nước. Phát biểu tại đây, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng: Công tác thanh tra, giám sát ngân hàng đã có nhiều tiến bộ so với những năm trước đây, góp phần tạo niềm tin cho người gửi tiền và đảm bảo an toàn hệ thống. Đồng ý phương châm 8 chữ của ngành ngân hàng trong năm nay là “chủ động-an toàn-linh hoạt- hiệu quả”, Thủ tướng đề nghị Ngân hàng Nhà nước cần phải nâng cao khả năng cảnh báo và phòng ngừa cũng như đẩy mạnh tái cơ cấu các tổ chức tín dụng yếu kém, trong đó ngành phải hết sức quan tâm tới chất lượng, đạo đức cán bộ. Phải giữ chỉ số giá tiêu dùng tăng bình quân dưới 4%, đi cùng với việc giảm lãi suất cho vay và cắt giảm 50% thủ tục kiểm tra chuyên ngành và 50% thủ tục đầu tư kinh doanh. Thủ tướng đề nghị ngành ngân hàng cần mở rộng tín dụng tiêu dùng, một lĩnh vực trước đây bị coi nhẹ đồng thời đảm bảo cho vay cân bằng và công bằng.

N.Khánh

Tin cùng chuyên mục

Tin mới