Nghiên cứu khoa học trong trường đại học: Vẫn tụt hậu trước yêu cầu thực tế

Thứ năm, 10/01/2019 09:00:00 | Khoa học
Trong cuộc làm việc mới đây của Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội với ĐHQG TP Hồ Chí Minh, lãnh đạo nhà trường cho hay ngân sách nhà nước (NSNN) đầu tư cho hoạt động nghiên cứu khoa học (NCKH) chỉ chiếm từ 20 - 25% tổng kinh phí cấp cho toàn hệ thống. 

Theo PGS.TS Huỳnh Thành Đạt- Giám đốc ĐHQG TP HCM, trong các năm 2016, 2017 và 2018, tỉ lệ giữa vốn NSNN cấp so với tổng kinh phí của ĐHQG TP HCM có xu hướng giảm dần về mức dưới 30%. Trong đó, NSNN đầu tư cho hoạt động NCKH chiếm từ 20 - 25% tổng kinh phí cấp cho toàn hệ thống. Trung bình hằng năm mỗi cán bộ nghiên cứu nhận được kinh phí đầu tư cho NCKH là 16 triệu đồng/năm. 

Còn tại Hội thảo khoa học quốc tế “Tự chủ hoạt động khoa học công nghệ (KHCN) tại các trường ĐH đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0” nhiều chuyên gia cũng chung  nhận định: Hoạt động KHCN tại các trường ĐH còn vấp phải nhiều rào cản, thách thức, do đó chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế.  

Theo ghi nhận thực tế, kinh phí đầu tư cho hoạt động nghiên cứu KHCN của các trường ĐH rất khiêm tốn. Nguồn thu từ KHCN cũng không đáng là bao, các trường sống bằng… số lượng đề tài chứ chưa sống bằng sản phẩm của đề tài. Trước đó, thu thập từ một nhóm nghiên cứu của ĐHQG Hà Nội và Bộ KHCN,  khi tiến hành khảo sát hoạt động KHCN trong các cơ sở giáo dục ĐH giai đoạn 2011-2016 đã chỉ ra: Đầu tư tài chính cho hoạt động KHCN trong cả nước bình quân cả giai đoạn 2011-2015 vào khoảng 1,7% NSNN, tương đương 0,4% GDP.

Một con số nữa được đưa ra: Bình quân mỗi năm trong giai đoạn 2011-2015, kinh phí đầu tư cho tăng cường năng lực nghiên cứu của các trường ĐH từ ngân sách sự nghiệp KHCN vào khoảng 30-50 tỉ đồng, cho 61 đơn vị trực thuộc Bộ. Nhóm nghiên cứu đánh giá, việc phân bổ kinh phí này chưa hợp lý, phần lớn dựa vào số cấp ban đầu và chưa theo nguyên tắc gắn theo sản phẩm đầu ra, chưa phân bổ theo số lượng cán bộ nghiên cứu, do vậy khó có thể dẫn tới đạt được mục tiêu cho chiến lược phát triển tiềm lực KHCN quốc gia, cũng như thúc đẩy phát triển nền kinh tế đất nước.

Cùng với khó khăn về kinh phí thì một băn khoăn cũng đang được đặt ra: Làm thế nào để kích thích giảng viên trẻ theo đuổi NCKH, nâng cao chất lượng NCKH? Đánh giá mới đây từ Hội đồng Giải thưởng KHCN cho giảng viên trẻ trong các cơ sở giáo dục ĐH năm 2018 cũng cho thấy, phong trào NCKH tại các trường tuy có phát triển so với những năm trước nhưng vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và yêu cầu đối với giáo dục ĐH trong giai đoạn mới.

Trong khi NCKH cũng chính là yếu tố quyết định thứ hạng của các ĐH trên thế giới, bởi công tác nghiên cứu trong trường ĐH có ảnh hưởng tích cực đối với việc giảng dạy và học tập. Nghiên cứu làm tăng chất lượng giảng dạy, đưa vào giảng dạy những tri thức mới. Nghiên cứu cũng phục vụ cho công tác đào tạo sau ĐH. Do đó cần chủ động và đẩy mạnh NCKH, đặc biệt là đối với các giảng viên trẻ.  

Dung Hòa

Tin cùng chuyên mục

Tin mới