Cộng đồng doanh nghiệp cần những cải cách thật sự

Chủ nhật, 20/01/2019 07:30:00 | Mặt trận
“Vẫn còn nhiều mặt hàng cần tiếp tục được loại bỏ ra khỏi danh mục phải kiểm tra nhà nước về chất lượng vì thực tế không cần thiết; vẫn còn các nhóm hàng chịu sự quản lý của 2 Bộ chuyên ngành”

Đó chỉ là phần nhỏ hạn chế mà UBTƯ MTTQ Việt Nam đã chỉ ra trong quá trình giám sát, trao đổi với các Cục, Chi cục Hải quan khi triển khai Chương trình phối hợp giám sát việc thực hiện những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong lĩnh vực thuế và hải quan năm 2018.

Cộng đồng doanh nghiệp cần những cải cách thật sự

Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hầu A Lềnh kiểm tra tại cửa khẩu quốc tế Hà Tiên - Kiên Giang.

Kiểm tra chuyên ngành tập trung chưa hiệu quả

Theo báo cáo của Cục Hải quan tỉnh Quảng Trị, vẫn còn các mặt hàng nhập khẩu tại đơn vị do 2 Bộ cùng quản lý như: cà phê, quả chanh dây, sắn lát và một số loại nông sản khác vừa kiểm dịch thực vật, vừa phải kiểm tra an toàn thực phẩm (Bộ NN&PTNT, Bộ Y tế). Đồ điện gia dụng như quạt điện, nồi cơm điện... vừa kiểm tra chất lượng nhà nước, vừa phải kiểm tra hiệu suất năng lượng tối thiểu (Bộ Công thương, Bộ KH&CN) xe sơmi rơmooc gắn xitéc chở xăng dầu vừa kiểm tra chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe cơ giới nhập khẩu của Cục Đăng kiểm Việt Nam, vừa phải phê duyệt mẫu phương tiện đo nhóm 2 của Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng (Bộ Giao thông vận tải, Bộ KH&CN). Các mặt hàng giống cây trồng vừa phải kiểm dịch thực vật, vừa phải chứng nhận công bố hợp quy (Bộ NN&PTNT, Bộ Y tế)...

Công tác kiểm tra chuyên ngành là gánh nặng của doanh nghiệp tiếp tục được UBTƯ MTTQ Việt Nam đưa ra trong báo cáo kết quả giám sát thực hiện, nhiệm vụ giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh. Thực trạng, thời gian chờ kết quả kiểm tra chuyên ngành lâu (trong 10 ngày), dẫn đến thời gian thông quan hàng hóa chậm, ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng hàng hóa, kế hoạch kinh doanh, thu hồi vốn của doanh nghiệp. Việc triển khai 2 địa điểm kiểm tra chuyên ngành tập trung tại Cục Hải quan tỉnh Quảng Ninh không hiệu quả do các đơn vị kiểm tra chuyên ngành chỉ thực hiện lấy mẫu, tiếp nhận đăng ký và trả kết quả kiểm tra mà không đầu tư các trang thiết bị để phục vụ kiểm tra ngay tại cửa khẩu. 

Đối với địa bàn huyện Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang hiện nay chỉ có cơ quan kiểm dịch y tế cùng phối hợp thực hiện với cơ quan hải quan tại sân bay, cảng biển, còn một số cơ quan quản lý chuyên ngành khác phải mời từ đất liền ra thực hiện kiểm tra, làm phát sinh thêm chi phí, thời gian đi lại của doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục.

Thực hiện Kế hoạch số 621/KH-MTTƯ-BTC-VCCI-LMHTXVN-DNNVV-DNTVN ngày 27/8/2018 (giữa Ban Thường trực UBTƯ MTTQ Việt Nam, Bộ Tài chính, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam) về việc triển khai Chương trình phối hợp giám sát việc thực hiện những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong lĩnh vực thuế và hải quan năm 2018, Ban Thường trực UBTƯ MTTQ Việt Nam đã tổ chức khảo sát tại Trung tâm giám sát Hệ thống công nghệ thông tin của Tổng cục Thuế; đồng thời tổ chức 3 Ðoàn giám sát làm việc tại 3 tỉnh: Quảng Ninh, Quảng Trị và Kiên Giang; thực hiện giám sát thông qua báo cáo đối với Cục Thuế, Cục Hải quan 3 tỉnh: Lạng Sơn, Nghệ An, Tây Ninh.

Trước đó nữa, UBTƯ MTTQ Việt Nam cùng với Bộ Tài chính, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam và một số tổ chức khác đã khảo sát điều tra xã hội học đối với gần 100 hiệp hội doanh nghiệp, liên minh hợp tác xã và 11 tỉnh thành phố; tổ chức 3 đoàn giám sát trong lĩnh vực hải quan, thuế tại Hà Nội, Hải Phòng và TP. HCM.

Kết quả cũng cho thấy, công tác quản lý thuế cũng tồn tại nhiều bất cập, chẳng  hạn như tại các Chi cục Thuế nhỏ, có số lượng doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ nhiều, thì việc áp dụng phương pháp quản lý rủi ro trong tất cả các khâu của công tác kiểm tra, lựa chọn trường hợp kiểm tra chưa phù hợp, rất khó khăn cho cơ quan thuế trong việc kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế.

Lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo

Tuy nhiên chỉ ra hạn chế là để khắc phục. Cục Thuế, Hải quan các tỉnh, thành phố đã chủ động, sáng tạo để đổi mới, nỗ lực thực hiện tối đa Nghị quyết 19, quyết cải thiện môi trường kinh doanh. Các cơ quan thuế đã công khai trên trang thông tin điện tử, báo đài, truyền hình địa phương đối với doanh nghiệp nợ thuế lớn. Trong quãng thời gian từ năm 2017 đến tháng 9/2018, số doanh nghiệp nợ thuế đã được công khai tại Cục Thuế tỉnh Quảng Ninh là 1.090; Cục Thuế tỉnh Lạng Sơn - 373; Cục Thuế tỉnh Quảng Trị - 93.

Cùng với đó, công tác giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo đã được Cục Thuế và các Chi cục quan tâm chỉ đạo giải quyết, vì vậy đa số các đơn thư được giải quyết dứt điểm, không có đơn thư tồn đọng. Nội dung khiếu nại chủ yếu tập trung vào việc chấp hành pháp luật trong công tác quản lý nợ và cưỡng chế nợ thuế, công tác thanh tra, kiểm tra, công tác giải quyết các thủ tục hành chính tại bộ phận một cửa, công tác quản lý thuế hộ kinh doanh, công tác quản lý đăng ký thuế, công tác thu lệ phí trước bạ... Cục Thuế tỉnh Lạng Sơn cho biết, cơ quan này đã tiếp nhận 2 đơn khiếu nại (và đã xử lý, giải quyết theo đúng quy định: 1 đơn; giải thích, thuyết phục người khiếu nại tự nguyện rút: 1 đơn).

Cục Thuế các địa phương được giám sát đã chú trọng đến các việc: Lựa chọn công chức có đủ năng lực trình độ, đạo đức, thái độ giao tiếp, tinh thần phục vụ để làm việc tại bộ phận một cửa của đơn vị; Tăng cường công tác giám sát, chấn chỉnh thái độ, tác phong làm việc của công chức công tác tại bộ phận một cửa, đặc biệt là việc chấp hành quy định về thời gian làm việc, văn hóa công sở; Chuẩn hóa thái độ ứng xử của từng cán bộ, công chức khi trực tiếp giải quyết thủ tục hành chính tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người nộp thuế.

Bản thân cơ quan Thuế, Hải quan cũng thường xuyên đối thoại với doanh nghiệp, hướng dẫn, giải đáp tháo gỡ vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện; hỗ trợ để người dân và doanh nghiệp thực hiện tốt chính sách, pháp luật thuế, hải quan.

Không nên thu phí khi người nộp thuế thực hiện giao dịch thuế

Các đơn vị Hải quan, Thuế đã xác định được tôn chỉ, mục đích “lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả sự chỉ đạo, điều hành”. Bản thân Bộ Tài chính đã trực tiếp mời các Hiệp hội doanh nghiệp đến cùng tham gia rà soát từng văn bản để góp ý sửa đổi, bổ sung nhằm kiến nghị với Chính phủ, Quốc hội để tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đặc biệt, Bộ Tài chính cũng đề nghị MTTQ tổ chức đoàn giám sát vì cho rằng nếu tự mình giám sát thì không khách quan. Và MTTQ đã giao Chủ tịch VCCI làm Trưởng ban chỉ đạo giám sát lĩnh vực này chứ không giao cho cơ quan quản lý Nhà nước, tức là giao cho tổ chức đại diện cho doanh nghiệp quyền giám sát để đảm bảo khách quan. 

Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cho biết: “Những cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế và hải quan thời gian qua đã được xã hội, cộng đồng doanh nghiệp cũng như người dân ghi nhận và đánh giá cao, thể hiện ở việc, chỉ số nộp thuế Việt Nam nêu tại Báo cáo môi trường kinh doanh của Ngân hàng thế giới năm 2017 tăng 11 bậc và năm 2018 tăng 81 bậc, đứng thứ 4 trong khối ASEAN”. Bộ trưởng cũng cho hay, thời gian tới sẽ tiếp tục cắt giảm khoảng 50,8% thủ tục hành chính còn lại của ngành.

Tuy nhiên, để công tác cải cách thủ tục hành chính được hiệu quả hơn, trong quá trình triển khai các nghị quyết chính phủ cần tập trung vào một số nhiệm vụ. Đoàn giám sát UBTƯ MTTQ Việt Nam cho rằng, khi soạn thảo và ban hành chính sách pháp luật thuế, hải quan cần tham vấn rộng rãi hơn; trước khi chính sách mới được sửa đổi, bổ sung có hiệu lực thi hành cần có thời gian để doanh nghiệp tìm hiểu, nghiên cứu và có định hướng cho hoạt động sản xuất kinh doanh của mình.

Riêng đối với Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế, Tổng cục Hải quan cần phối hợp tốt trong việc tích hợp, kết nối, chia sẻ dữ liệu nhằm thực hiện các thủ tục liên thông, trực tuyến phục vụ người nộp thuế đạt tối thiểu cấp độ 3, 4 như mục tiêu Nghị quyết 19/NQ-CP.

UBTƯ MTTQ Việt Nam kiến nghị Chính phủ tiếp tục chỉ đạo các bộ, ngành tiếp tục cắt giảm các thủ tục hành chính: rà soát, đánh giá, thống nhất và tối ưu hóa quy trình thực hiện; cắt giảm những trường hợp một mặt hàng nhưng do nhiều bộ, ngành tham gia quản lý.

Đặc biệt UBTƯ MTTQ Việt Nam đề nghị Bộ Tài chính phối hợp kiến nghị Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo các ngân hàng thương mại không thu phí khi người nộp thuế thực hiện giao dịch nộp thuế, hoàn thuế điện tử; cho phép mở tài khoản chuyên thu ngân sách nhà nước tại tất cả các ngân hàng thương mại.

Thuý Hằng

Tin cùng chuyên mục

Tin mới