Thất thoát ngân sách trong hoạt động khoáng sản

Thứ tư, 13/06/2018 08:45:00 | Pháp luật
Thanh tra Chính phủ (TTCP) vừa kết luận hàng loạt sai phạm trong việc chấp hành chính sách pháp luật trong công tác quản lý, khai thác, chế biến khoáng sản trên địa bàn tỉnh Lào Cai, giai đoạn 2005-2015, gây thất thu ngân sách nhà nước.

Đồng thời, TTCP khẳng định, trách nhiệm thuộc về Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai, Phó Chủ tịch UBND tỉnh phụ trách, giám đốc các sở liên quan.

Hàng loạt sai phạm

Theo Kết luận của TTCP, công tác quản lý tài nguyên khoáng sản trên địa bàn tỉnh Lào Cai còn tồn tại, khuyết điểm, vi phạm ở hầu hết các khâu từ quy hoạch khoáng sản, cung cấp thông tin về quy hoạch và giới thiệu địa điểm dự án, thẩm định dự án đầu tư và cấp giấy chứng nhận đầu tư, cấp giấy phép khai thác khoáng sản, thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất liên quan đến hoạt động khoáng sản và thực hiện nghĩa vụ tài chính như: tiền thuê đất, thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường, gây thất thu ngân sách nhà nước.

TTCP cho rằng, việc quản lý khai thác khoáng sản thiếu chặt chẽ, nhất là việc chấp hành chính sách, pháp luật về hoạt động khoáng sản, chuyển nhượng quyền khai thác khoáng sản, quản lý tài chính thiếu chặt chẽ, có nhiều dự án đầu tư về khoáng sản không hiệu quả, dẫn đến nhiều tổ chức, cá nhân vi phạm trong việc quản lý và khai thác khoáng sản, gây lãng phí tài nguyên và khoáng sản của Nhà nước. Hiệu quả kinh tế cho Nhà nước từ hoạt động khoáng sản trên địa bàn tỉnh Lào Cai thời gian qua đạt thấp…

Đáng chú ý, đối với dự án khai thác, tuyển và luyện vàng gốc, mỏ vàng Minh Lương thì việc giới thiệu địa điểm và thông báo quỹ đất quy hoạch là 21,18 ha, nhưng Bộ TNMT đã cấp Giấy phép khai thác khoáng sản với diện tích khu vực khai thác là 112 ha.

Ngày 18/11/2010, UBND tỉnh Lào Cai lại cấp Giấy chứng nhận đầu tư số 12121000234 chứng nhận Công ty đầu tư dự án khai thác, tuyển và luyện vàng gốc mỏ vàng Minh Lương với diện tích 151,18 ha, vượt so với quy hoạch 130 ha.

Ngoài ra, một số khai trường của Công ty Apatit Việt Nam đã khai thác nhiều năm nhưng đến thời điểm thanh tra, Sở TNMT cùng các cơ quan, đơn vị có liên quan chưa thực hiện việc cắm mốc và bàn giao mốc giới tại một số khu vực khai thác, vi phạm Luật Khoáng sản năm 2010. Công ty vẫn khai thác quặng Apatit tại một số khai trường khi giấy phép khai thác đã hết hạn khai thác.

Đặc biệt hơn, UBND tỉnh Lào Cai cho phép Công ty TNHH Xây dựng, thương mại Lilama thực hiện dự án khách sạn, nhà hàng, nhưng thực tế khai thác Apatit trái phép.

Theo TTCP, trong giai đoạn 2008-2011, UBND tỉnh Lào Cai không ban hành quyết định tính hệ số quy đổi khối lượng từ quặng thành phẩm hoặc quặng tuyển ra quặng nguyên khai để tính chi phí bảo vệ môi trường, gây thất thoát ngân sách nhà nước.

Qua thanh tra tại 6 chủ đầu tư đã phát hiện việc quản lý nguồn thu tài chính từ hoạt động khoáng sản còn nhiều khuyết điểm, vi phạm, gây thất thoát ngân sách nhà nước với số tiền 95 tỷ 203 triệu đồng.

Đề nghị kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm

Theo TTCP, về nguyên nhân khách quan là do một số quy định của pháp luật về hoạt động khoáng sản và liên quan đến hoạt động khoáng sản trước đây chưa cụ thể, thiếu chặt chẽ dẫn đến khi triển khai thực hiện, UBND tỉnh Lào Cai và các cơ quan chuyên môn gặp lúng túng, thiếu sót.

Về chủ quan là do việc triển khai thực hiện một số quy định của pháp luật liên quan đến công tác quản lý, khai thác khoáng sản của UBND tỉnh Lào Cai và các cơ quan chức năng trong giai đoạn 2005-2015 còn chậm, chưa đồng bộ, thiếu chặt chẽ. Công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản chưa thường xuyên, hiệu quả thấp.

“Trách nhiệm thuộc về Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai, Phó Chủ tịch UBND tỉnh phụ trách, Giám đốc các Sở: Kế hoạch và Đầu tư, Tài nguyên và Môi trường, Công thương, Xây dựng, Tài chính, Cục Thuế tỉnh và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan”- TTCP kết luận.

Về hướng xử lý, Tổng TTCP kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo giao Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai thực hiện khẩn trương rà soát điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất thời kỳ 2011-2020, đặc biệt là đối với loại đất hoạt động khoáng sản, tránh chồng lấn vào diện tích rừng phòng hộ, rừng đặc dụng, đảm bảo diện tích quy hoạch sử dụng đất đã được Chính phủ phê duyệt. Đồng thời, rà soát và xác định lại diện tích đối với 8 dự án, vượt quy hoạch 135,81 ha. 5 dự án cấp giấy phép khai thác tận thu vượt diện tích so với quy hoạch vào đất rừng sản xuất, đất nông nghiệp, đất rừng phòng hộ… 

Đối với các nội dung liên quan đến dự án của Công ty TNHH Xây dựng, Thương mại Lilama, xác định trách nhiệm và tiến hành kiểm điểm nghiêm túc theo thẩm quyền đối với lãnh đạo UBND tỉnh, các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Về xử lý tài chính, TTCP kiến nghị xem xét thu hồi về ngân sách nhà nước tổng số tiền sai phạm 82 tỷ 927 triệu đồng. Riêng đối với khoản 41 tỷ 615 triệu đồng khoản thu đóng góp từ khai thác khoáng sản để đảm bảo hạ tầng giao thông theo quy định của tỉnh, chỉ đạo các ngành chức năng rà soát lại khối lượng khai thác, tuyến đường thực tế vận chuyển, để xác định rõ mức phải thu theo đúng quy định và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và HĐND tỉnh.

Mặt khác, tỉnh Lào Cai cần tiến hành kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm và xử lý nghiêm túc theo thẩm quyền đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến các sai phạm nêu trên.

Tổng TTCP cũng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ giao Bộ trưởng Bộ TNMT rà soát lại giấy phép khai thác khoáng sản của Công ty Apatit Việt Nam. Giao Bộ Công thương rà soát điều chỉnh quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng các loại khoáng sản trình Thủ tướng phê duyệt cho phù hợp với Luật Khoáng sản năm 2010. Bộ Tài chính nghiên cứu, đề xuất sửa đổi thể chế trong việc kê khai các loại thuế, phí và các khoản thu từ hoạt động khai thác khoáng sản. Không để các doanh nghiệp tự kê khai và tự chịu trách nhiệm về kê khai mà phải quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý thuế.

Cũng theo TTCP cho biết, Phó Thủ tướng thường trực Trương Hòa Bình đã đồng ý với các kiến nghị của TTCP tại văn bản số 3238/KL-TTCP ngày 29/12/2017. Bộ Công thương, Bộ Tài chính, Bộ TNMT và UBND tỉnh Lào Cai khẩn trương thực hiện các nôi dung kiến nghị  của TTCP.

Đức Sơn

Tin cùng chuyên mục

Tin mới