Bất ngờ trước khả năng tranh luận của trí tuệ nhân tạo

Thứ tư, 13/02/2019 08:00:52 | Quốc tế
Con người được xem là loài duy nhất có khả năng tranh luận. Thế nhưng, một dự án mới đây do IBM phát triển đã chứng minh rằng, máy tính - hay trí thông minh nhân tạo (AI) - ngày càng đạt được khả năng tranh luận không khác gì con người.

Bất ngờ trước khả năng tranh luận của trí tuệ nhân tạo

Harish Natarajan (phải) cùng cỗ máy AI mà IBM chế tạo trong phiên tranh luận. (Nguồn: CNN).

Cỗ máy biết tranh luận

Trong hôm đầu tuần này, Harish Natarajan - một người từng tham gia chung kết giải Quán quân Tranh luận thế giới - đã đối mặt với sản phẩm từ Dự án Debater của IBM. Đó là một máy tính mà công ty này chế tạo để trở thành hệ thống AI đầu tiên có khả năng tranh luận với con người. Natarajan đã giành chiến thắng, nhưng cỗ máy nọ cũng gây bất ngờ khi đưa ra hàng loạt luận điểm phức tạp.

Dự án Debater - phát triển từ năm 2012 - được thiết kế nhằm đưa ra tiếng nói mang tính thuyết phục, cùng lúc có thể đưa ra nhiều luận điểm trong lúc tranh luận với con người, thậm chí có khả năng phản bác hiệu quả. Nó thậm chí còn có thể tự tạo ra tranh luận mang tính tổng kết.

Để có thể tạo ra các luận điểm và phản bác, Dự án Debater sử dụng các bài viết trên báo và tạp chí có trong dữ liệu của nó, và thậm chí tiếp nhận cả thông tin từ các tranh luận mà đối thủ con người đưa ra. Nó không được kết nối Internet và không thể “đạo” lại văn bản từ các website như Wikipedia.

Cuộc tranh luận diễn ra hôm đầu tuần này được tổ chức bởi một công ty chuyên tổ chức các cuộc tranh luận có tên Intelligence Squared US tại Trung tâm Nghệ thuật Yerba Buena, thành phố San Francisco (Mỹ). Chủ đề của cuộc tranh luận - về việc có nên hỗ trợ cho trường mầm non hay không? -  không được tiết lộ cho cả hệ thống AI và Natarajan, mà 2 đối thủ chỉ được cho biết đề tài 15 phút trước khi lên sàn đấu.

Hệ thống AI của IBM ủng hộ việc trợ cấp cho trường mầm non và đi theo lối tranh luận truyền thống. Mỗi bên có 4 phút để đưa ra phát biểu mở màn, sau đó có 4 phút để phản biện lẫn nhau. Cuối cùng, cả hai được cho 2 phút để đưa ra tranh luận cuối cùng. Khán giả được đề nghị bỏ phiếu cho 2 đối thủ từ đầu cuộc tranh luận, và một lần vào lúc kết thúc.

Cuộc tranh luận thú vị

“Xin chào, Harish” - cỗ máy AI bắt đầu cuộc đấu, nói bằng giọng đơn âm của nữ. Nó tranh luận rằng, việc trợ cấp cho trường mầm non có thể giúp giảm nghèo đói. Cỗ máy AI đưa ra những câu nói hoàn chỉnh về mặt ngữ pháp, lấy dẫn chứng từ một loạt các nghiên cứu - trong đó có cả nghiên cứu của Trung tâm Kiểm soát dịch bệnh Mỹ (CDC).

Natarajan sau đó phản bác lại tranh luận của AI, nói rằng việc trợ cấp tiêu tốn nguồn lực của các gia đình trung lưu. Ông cũng cho rằng việc trợ cấp trường mầm non không có nghĩa rằng tất cả trẻ em được tới trường.

Phân đoạn phản bác của cuộc tranh luận là nơi một số khác biệt lớn giữa con người và máy tính (ngoài ngoại hình và khả năng nói) được thể hiện rõ nét. Natarajan đã giải quyết các phần cụ thể trong các lập luận của Dự án Debater và bác bỏ chúng - chẳng hạn như bằng cách nói rằng việc Chính phủ có ngân sách không hạn chế để đưa vào tất cả các loại chương trình hữu ích là không thực tế.

Trong khi đó, phần phản bác của cỗ máy AI dường như chỉ là sự tiếp diễn của các tranh luận mà nó đưa ra từ đầu, thay vì thực sự phản bác lại các luận điểm mà Natarajan đưa ra. Cỗ máy này giữ phần luận điểm tốt nhất của mình để đưa ra vào phút cuối.

Trong lúc chờ đợi kết quả bỏ phiếu cuối cùng, Natarajan nói rằng ông cảm thấy thú vị khi Dự án Debater có thể sử dụng thông tin lưu trữ để áp dụng vào bối cảnh cụ thể, và đưa ra các chi tiết từ các bản nghiên cứu. Nếu các kỹ năng này được kết hợp với kỹ năng của con người, nó có thể tạo ra cỗ máy có sức thuyết phục “cực kỳ mạnh mẽ”.

Trước cuộc tranh luận, 79% khán giả cho rằng trường mầm non nên được trợ cấp và 13% phản đối. Nhưng đến cuối cùng, 62% ủng hộ và 30% phản đối. Do kiểu tranh luận này được tính điểm bằng cách xem xem bên nào nhận được tỷ lệ người ủng hộ lớn hơn, nên Natarajan đã giành chiến thắng.

Dự án Debater đã cho thấy các hệ thống AI đã trở nên tinh vi như thế nào trong những năm phát triển gần đây. Trước đây, AI vốn chỉ được sử dụng để quan sát, và được ứng dụng theo những cách hạn chế.

Nhưng hệ thống mà IBM chế tạo đã cho thấy máy móc cũng có thể được tận dụng để giải quyết các vấn đề phức tạp. Nó có thể giúp con người tìm ra những cách thức mới khi làm việc với máy tính, và sử dụng AI để giúp con người đưa ra được nhiều giải pháp hơn cho một vấn đề.    

Linh Chi

Tin cùng chuyên mục

Tin mới