Hình dung gương mặt thế giới 2018

Thứ hai, 12/02/2018 09:00:33 | Quốc tế
Cuộc nội chiến ở Syria dần đi đến hồi kết thúc trong khi cuộc chiến chống phiến quân Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng đã chấm dứt; năm đầu tiên cầm quyền đầy sóng gió của Tổng thống Mỹ Donald Trump; cuộc khủng hoảng hạt nhân Triều Tiên và khủng hoảng Trung Đông... đã góp phần tạo nên một năm 2017 đáng nhớ của thế giới. Tại thời điểm này, người ta hình dung năm 2018 với những đoán định của riêng mình.

Hình dung gương mặt thế giới 2018

Những vụ thử tên lửa của Bắc Triều Tiên được hy vọng sẽ không xuất hiện trong năm 2018.

Tổng thống Mỹ vượt qua chướng ngại

Cuộc bỏ phiếu tín nhiệm giữa nhiệm kỳ ở nước Mỹ tổ chức trong năm 2018 sẽ là một tâm điểm không chỉ của nước Mỹ mà của cả thế giới. Hiện nay, các tài liệu luận tội Tổng thống Trump đã được trình trước Hạ viện. Giới Thượng nghị sỹ đảng Dân chủ ở Thượng viện kêu gọi ông Trump từ chức vì hàng loạt cáo buộc tấn công tình dục và công tố viên đặc biệt Robert Mueller tiếp tục công bố nhiều thông tin mới về cáo buộc chiến dịch ông Trump có liên hệ với Nga.

Hình dung gương mặt thế giới 2018

Từng có nhiều thời điểm người ta nghĩ rằng ông Trump sẽ không thể trụ vững trên cương vị Tổng thống, nhưng sau tất cả,  năm 2017 khép lại trong khi ông vẫn nắm giữ quyền lực.

Tiến trình luận tội ông Trump đã được giới lãnh đạo đảng Dân chủ đệ trình. Nhưng rất khó để bản luận tội được thông qua khi đảng Cộng hòa của ông Trump đang nắm giữ cả hai viện của Quốc hội. Và cho dù nhiều thành viên đảng Dân chủ có kêu gọi điều tra ông Trump vì các cáo buộc tấn công tình dục, các vấn đề này thực tế đã được công bố từ trước cuộc bầu cử năm 2016.

Mối nguy hiểm lớn nhất mà ông Trump phải đối mặt chính là cuộc điều tra về mối liên hệ với Nga mà ông Mueller đang dẫn đầu. Cuộc điều tra này ngày càng dính líu đến những người thân cận của ông, từ con rể, quản lý chiến dịch tranh cử cho tới cố vấn an ninh quốc gia...nhưng giới chuyên gia nhận định rằng ông Trump vẫn sẽ giữ vững vị trí của mình qua năm 2018.

Vai trò của Trung Quốc 

Tiếp theo những năm trước, năm 2018 được cho là năm Trung Quốc gia tăng sức mạnh. Chủ tịch Tập Cận Bình đã rất thành công trong nước và đã triển khai chiến lược “Một vành đai, Một con đường” ra nhiều vùng lãnh thổ khác. Người ta cho rằng, sức mạnh mềm của Trung Quốc vẫn tiếp tục trong năm này, cho dù giá trị của đồng nhân dân tệ được cho là chưa chắc chắn.

Hình dung gương mặt thế giới 2018

Cuộc chiến chống tham nhũng, thường được gọi là “đả hổ, diệt ruồi” hay là “săn cáo” vẫn được lãnh đạo Trung Quốc tiếp tục, tuy rằng mức độ và “tần suất” sẽ giảm. Sở dĩ như vậy, theo giới quan sát là Bắc Kinh đã ổn định được tình hình trong nước về mặt đại cục, và đã đến lúc họ tăng cường sức mạnh ra bên ngoài.

Nước Nga củng cố sức mạnh

Việc ông Putin đăng ký tranh cử nhiệm kỳ 4 không chỉ là khát vọng cá nhân của ông Putin, mà đã được coi là “sự chọn lựa của nước Nga”- nói cách khác, nước Nga muốn có ông Putin trong vai trò người đứng đầu.

Hình dung gương mặt thế giới 2018

Cũng chính vì thế, người ta cho rằng trong năm 2018 nước Nga sẽ lấy lại “phong độ”. Điều đó đã thấy rõ vai trò của họ trong cuộc chiến Syria. Người Nga hy vọng rằng đất nước mênh mông của họ với nền văn hóa đồ sộ, tiềm năng quân sự dồi dào, khả năng khoa học vũ trụ đỉnh cao sẽ đưa nước Nga vào bước ngoặt tăng tốc phát triển trong năm 2018.

Không có cuộc chiến trên bán đảo Triều Tiên

Theo những gì giới phân tích từng đưa ra trong năm 2017 thì Mỹ và Triều Tiên sẽ không lao vào một cuộc chiến quy mô lớn bởi họ có quá nhiều thứ để mất...và các chuyên gia đã đúng.

Trong năm 2018, chính quyền Mỹ sẽ tiếp tục chiến lược “gây sức ép tuyệt đối” với Triều Tiên và đem thế giới tới miệng hố chiến tranh. Triều Tiên có thể thử nghiệm tên lửa để phản ứng với các lệnh trừng phạt. Bối cảnh đó có thể khiến giới ngoại giao quốc tế lo ngại, nhưng một cuộc chiến quy mô lớn là điều khó có thể xảy ra.

Nhưng điều đó không có nghĩa rằng các xung đột nhỏ lẻ không xảy ra. Mỹ có thể tìm cách bắn hạ một tên lửa của Triều Tiên để dằn mặt. Triều Tiên có thể bắn pháo kích ra một hòn đảo không người ở của Hàn Quốc, có thể bắt giữ thêm công dân Hàn Quốc hay Mỹ, hay thực hiện một số cuộc tấn công mạng.

Trung Đông vẫn căng thẳng

Tình trạng khu vực Trung Đông kể từ cuối năm 2017 đến nay không khác gì một “thùng thuốc súng”, thậm chí còn trở nên nguy hiểm hơn bình thường.

Nhiều người tự hỏi rằng căng thẳng giữa Arab Saudi và Iran liệu có biến chuyển thành một cuộc chiến khu vực? Khả năng này khó xảy ra nhưng chỉ riêng tình trạng căng thẳng hiện nay cũng đủ để thường dân ở Yemen, Syria và Lebanon phải trả giá đắt vì sự đối địch của hai thế lực đang tranh giành tầm ảnh hưởng.

Quyết định mà chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra cuối năm 2017, trong đó công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, đã làm chao đảo thế giới và khiến cho cánh cửa đàm phán hòa bình Israel-Palestine vốn đã hẹp nay còn trở nên hẹp hơn. Thế giới đã chứng kiến hàng loạt cuộc biểu tình sau quyết định gây tranh cãi đó, và họ có thể chứng kiến thêm nữa trong năm 2018, đặc biệt là ở Dải Gaza và khu vực bị chiếm đóng ở Bờ Tây.

Phải chăng châu Phi trở thành “mặt trận”?

Tiếp sau sự kiện 4 nhân viên Mỹ thiệt mạng ở biên giới Niger-Mali trong tháng 10/2017, rất nhiều người dân Mỹ, trong đó có nhiều nhà lập pháp, mới điếng người nhận ra rằng hóa ra quân đội Mỹ có sự hiện diện tại lục địa đen.

Ít người biết được rằng Mỹ đã tăng cường hiện diện quân sự ở khu vực này kể từ sau sự kiện khủng bố 11-9-2001 thực hiện chiến dịch chống khủng bố, thu thập thông tin tình báo dựa vào Đạo luật Cho phép sử dụng sức mạnh quân sự (AUMF) năm 2001 và Đạo luật War Powers Act (Quyền chiến tranh).

Trong năm 2017, Tổng thống Trump đã có những bước đi gỡ bỏ hạn chế về sử dụng máy bay không người lái để không kích, và các cuộc đột kích nhằm vào al-Qaeda, IS cùng nhiều nhóm thánh chiến khác.

Ở Niger, Bộ Quốc phòng Mỹ hồi tháng 12/2017 đã nhận được sự chấp thuận cho phép họ sử dụng các loại máy bay không người lái có trang bị vũ khí để tấn công phiến quân ở Tây Phi. Cùng lúc, Bộ Quốc phòng cũng thông báo tiếp tục chiến dịch chống phiến quân thêm 2 năm nữa ở Somalia.

Với khoảng 6.000 binh sỹ đã được triển khai tới châu Phi, vai trò của Mỹ trong việc huấn luyện các lực lượng địa phương và hỗ trợ các đồng minh có thể làm bùng phát thêm một cuộc xung đột mới.

Mohammed bin Salman và Quốc vương Arab Saudi

Hoàng thái tử Mohammed bin Salman của Arab Saudi đã có một năm đột phá, không chỉ nhờ kế hoạch cải cách sâu rộng mà ông đang thực hiện mà nhiều người còn dự đoán rằng quyền lực của ông sẽ gia tăng đến một cấp độ chưa từng có tiền lệ.

Hình dung gương mặt thế giới 2018

Trong năm 2017, vị Hoàng thái tử 32 tuổi này - gọi tắt là MBS - đã bắt giữ hàng loạt giáo sỹ, giới lãnh đạo doanh nghiệp và nhiều thành viên hoàng tộc đầy quyền lực. Ông là người đứng đằng sau kế hoạch thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội theo hướng giảm nhẹ các luật lệ hà khắc - đáng chú ý nhất là quyết định cho phép phụ nữ lái xe.

Không có tín hiệu gì cho thấy bước tiến của vị Hoàng thái tử này sẽ chậm lại trong năm 2018. MBS đã trở thành một hình tượng mà cộng đồng quốc tế bắt gặp khi nhìn vào vương quốc Arab Saui. Với tư cách Bộ trưởng Quốc phòng, ông tiếp tục dẫn đầu liên minh quân sự tham gia vào cuộc xung đột ở Yemen, và cũng được cho là người đứng đằng sau giật dây vụ tuyên bố từ chức bất ngờ của Thủ tướng Lebanon.

Có nhiều lời đồn cho rằng vào cuối năm 2018, Quốc vương Salman sẽ từ bỏ ngai vàng để nhượng lại cho con trai mình. Quốc vương Salman sẽ sớm sang tuổi 82 và rõ ràng là ông đặt lòng tin tuyệt đối vào MBS.

Tiếp tục khủng hoảng nhân đạo ở Yemen

Cuộc chiến ở Yemen thực chất bắt nguồn từ một cuộc nội chiến xảy ra vào năm 2015, kể từ đó đã biến thành một cuộc chiến tranh ủy nhiệm giữa Arab Saudi và Iran. Chưa có dấu hiệu nào cho thấy nó sẽ sớm chấm dứt.

Hình dung gương mặt thế giới 2018

Việc cựu Tổng thống Yemen Ali Abdullah Saleh bị phiến quân Houthi mà Iran hậu thuẫn sát hại hồi tháng 12/2017 xảy ra chỉ 2 ngày sau khi ông tuyên bố chấm dứt mối liên minh với tổ chức này. Sự việc khiến cho một thỏa thuận hòa bình càng khó đạt được.

Trước đó, Arab Saudi đã giành lại được 85% lãnh thổ Yemen từ tay phiến quân Houthi, và ông Saleh tuyên bố rằng mối quan hệ với Arab Saudi sẽ “sang trang mới”, gợi mở khả năng đạt thỏa thuận hòa bình. Nhưng cái chết của ông đã làm tăng động lực cho Houthi, và Arab Saudi phản ứng bằng cách dội bom hàng loạt.

Trừ khi phong trào nổi dậy Houthi bằng cách nào đó bị loại bỏ, Arab Saudi vẫn sẽ tiếp tục đánh bom và cấm vận Yemen, khiến cho cuộc khủng hoảng nhân đạo ở nước này không cách nào khắc phục được.

IS “chết đi” có sống lại?

Năm 2017 đánh dấu sự thất bại hoàn toàn của tổ chức phiến quân IS trên mọi mặt trận, nhưng các chiến binh tàn dư của chúng lại tỏa ra khắp nơi để lẩn trốn.

Sau hàng loạt thất bại lớn, tổ chức phiến quân này dần biến đổi từ một tổ chức nổi dậy nắm giữ một dải lãnh thổ lớn kéo dài từ Iraq đến Syria thành một tổ chức khủng bố gồm nhiều chi nhánh nhỏ nằm rải rác trên thế giới.

Hình dung gương mặt thế giới 2018

Giới chuyên gia ước tính còn khoảng 3.000 chiến binh IS còn lại ở Iraq và Syria và chúng sẽ tiếp tục tổ chức các cuộc tấn công kiểu đánh úp, bắn tỉa và nhiều cuộc tấn công khủng bố trên khắp thế giới. châu Âu có khả năng hứng chịu thêm các vụ tấn công khủng bố kiểu này trong năm 2018, đặc biệt là ở Anh và Pháp, 2 nước hứng hàng loạt vụ tấn công trong năm 2017.

Đông nam Á, đặc biệt là ở Malaysia, phiến quân IS dường như tăng cường hiện diện và chúng có thể gia tăng các hoạt động tại nơi này. Bên cạnh đó, một số chi nhánh của IS cũng đang ngấm ngầm gia tăng lực lượng ở Libya và Ai Cập.

Tiền ảo bùng nổ hay vụn vỡ?

Đồng tiền đứng đầu thị trường tiền ảo thế giới, Bitcoin, bất ngờ thu hút được sự quan tâm của toàn thế giới trong năm 2017 khi từ vị trí một đồng tiền gần như vô giá trị cách đây vài năm đến chỗ có lúc cán mốc 20.000 USD/đồng.

Hình dung gương mặt thế giới 2018

Dave Chapman, Giám đốc quản lý công ty chuyên mua bán tiền ảo Octagon Strategy, từng nói với CNBC rằng ông sẽ không bất ngờ nếu giá trị Bitcoin lên tới 6 con số trước thời điểm cuối năm 2018. Nhưng nhiều chuyên gia cảnh báo rằng sẽ có một đợt vỡ bong bóng trong thị trường phù phiếm này. Liệu bên nào sẽ đúng?

Một số chuyên gia ngành ngân hàng nói rằng trong năm 2018, các đồng tiền ảo sẽ trở thành một đồng tiền dự trữ của các ngân hàng trung ương trên khắp thế giới. Tuy nhiên, đây cũng là năm mà thế giới nhận ra nhiều hạn chế trong giao dịch tiền ảo, bắt đầu bằng thực tế rằng nó không thể nào thay thế cho tiền mặt truyền thống.

Dù cho những lời cảnh báo về Bitcoin có thể là không có cơ sở, nhưng năm 2018 sẽ là một phép thử cho các đồng tiền ảo để xem liệu chúng có thể tự tiến hóa để trở nên hữu hiệu hơn hay không.

Hòa bình sẽ đến với Syria

Cuộc nội chiến kéo dài gần 7 năm ở Syria có thể sẽ tìm được một giải pháp chính trị trong năm 2018.

Các phe phái nổi dậy chống chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad đã buộc phải thống nhất dưới một lá cờ. Nga, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ đã có kế hoạch lớn cho tương lai của Syria, trong khi Mỹ dường như muốn rút khỏi các cuộc đàm phán quan trọng.

Hình dung gương mặt thế giới 2018

Hiện tại, phiến quân IS đã để mất hoàn toàn “Nhà nước Caliphate” của chúng ở Iraq và Syria, Mỹ dường như không còn lý do để tiếp tục can thiệp vào Syria. Có lẽ các đời Tổng thống trước kia của Mỹ sẽ tìm cách hoạch định tương lai của nước này, nhưng với Tổng thống Trump thì đây lại là cơ hội tốt để thể hiện chính sách không can thiệp mà ông từng hứa hẹn lúc tranh cử.

Xung đột giữa các phe phái sẽ tiếp diễn ở Syria, và Tổng thống Assad vẫn có thể duy trì quyền lực trong năm 2018.

Khánh Duy

Tin cùng chuyên mục

Tin mới