Vẫn khó giảm tải bệnh viện

Thứ bảy, 10/02/2018 08:00:12 | Sức khỏe
Những năm gần đây, tình trạng quá tải bệnh viện diễn ra phổ biến tại hầu hết các bệnh viện tuyến cuối, gây ảnh hưởng lớn tới chất lượng khám chữa bệnh của các cơ sở y tế và bệnh nhân. Ngành y tế dù đã có khá nhiều giải pháp nhưng đây vẫn là bài toán nan giải.

Vẫn khó giảm tải bệnh viện

Bệnh viện tuyến trên vẫn chưa giảm tải.

Căng thẳng

Theo Cục Khám chữa bệnh (Bộ Y tế), quá tải ở bệnh viện tuyến trên trong nhiều năm qua đã và đang là vấn đề nổi cộm, công suất giường bệnh lên tới 120-160%, đặc biệt là các chuyên khoa ung bướu, tim mạch, ngoại chấn thương, sản, nhi tỉ lệ này còn cao hơn. 

Thời điểm này, tới bất kỳ bệnh viện nào tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh và các thành phố lớn khác như Đà Nẵng, Hải Phòng… người ta đều dễ dàng bắt gặp hình ảnh những giường bệnh nằm ghép 2, 3 người.

Ngay cả với những bệnh nhân vừa sinh nở cần khoảng không gian tối thiểu để chăm sóc em bé đến những bệnh nhân chấn thương nặng hay bệnh ung thư phải truyền hoá chất đều phải nằm ghép hoặc nằm ngoài hành lang… 

Kể cả thời điểm này, tại Hà Nội, khi nhiệt độ luôn ở mức 10 độ C thì đến các bệnh viện lớn như BV Nhi, Việt Đức, Phụ sản, Bạch Mai… đều dễ dàng bắt gặp cảnh tượng bệnh nhân và người nhà nằm ghép chật chội trong không khí vô cùng bức bối. Ngay cả ở BV Thanh Nhàn, Xanh pôn… không phải bệnh viện tuyến trung ương mà bệnh nhân vẫn phải nằm điều trị bệnh ngoài hành lang. 

Tại khoa Ung bướu BV Thanh Nhàn, bà P. T. (trú ở Mai Động, Hà Nội chăm mẹ già) cho biết: Ở khoa này đã phải nằm tại BV thì hầu như bệnh nhân nào cũng nặng, phải truyền thuốc, có lúc 2-3 người cùng phải truyền trên một giường.

Mẹ tôi quá già nên thường được ưu tiên nằm, hai bệnh nhân trẻ hơn thì phải ngồi, tội lắm.

Còn người nhà, đêm đến nằm la liệt quanh giường người bệnh hoặc ngoài hành lang.

Tại TP HCM, tình trạng cũng tương tự. Theo thống kê của BV Chợ Rẫy, mặc dù bệnh viện chỉ có 1.623 giường nhưng số bệnh nhân nằm viện mỗi ngày trung bình lên đến hơn 2.500 người.

TS BS Nguyễn Trường Sơn- giám đốc BV cho biết: Số lượt bệnh nhân đến khám chữa bệnh tăng mỗi năm.

Trong đó, số lượt khám chữa bệnh nội trú tăng 3-4%/năm. Đặc biệt, bệnh nhân từ các tỉnh chuyển về chiếm đến 78% trong tổng số bệnh nhân được điều trị tại bệnh viện.

Tương tự, tại các bệnh viện như Nhi đồng 1, Nhi đồng 2, Hùng Vương, Từ Dũ… đều có tình trạng nằm ghép. 

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến từng nhìn nhận quá tải BV là vấn đề nhức nhối nhất hiện nay trong ngành y.

Nó có thể làm giảm chất lượng khám chữa bệnh kéo theo tăng các tai biến hay nguy cơ nhiễm trùng, nảy sinh thái độ và hành vi tiêu cực của nhân viên y tế.

Nhưng thực tế cho thấy lâu nay, bệnh nhân dường như đã quá quen với tình trạng quá tải và xem đó như một khó khăn không thể tránh khi phải đến BV.

Giảm tải cách nào?

Ngày 19/1/2013, Chính phủ đã phê duyệt Đề án giảm quá tải BV giai đoạn 2013-2020, với mục tiêu giảm tải ở hai khu vực khám bệnh và điều trị nội trú.

Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Y tế, các Bộ, cơ quan ngang Bộ và các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tập trung chỉ đạo mở rộng mạng lưới BV vệ tinh, ưu tiên đầu tư cho các BV vệ tinh đảm bảo có đủ điều kiện tiếp nhận chuyển giao kỹ thuật. 

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, thực hiện Quyết định số 92/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Y tế đã tập trung thực hiện đồng bộ các nhóm giải pháp đề ra.

Trong đó có nhóm giải pháp đầu tư nâng cấp, mở rộng cơ sở hạ tầng BV để tăng thêm giường bệnh cho các chuyên khoa ung bướu, ngoại - chấn thương, tim mạch, sản và nhi; thành lập và phát triển mạng lưới BV vệ tinh.

Bên cạnh đó, ngành thí điểm xây dựng mô hình phòng khám bác sĩ gia đình; tiếp tục củng cố và hoàn thiện mạng lưới trạm y tế xã trong cả nước; tăng cường đầu tư, xây dựng để các trạm y tế xã đạt chuẩn quốc gia theo quy định, gắn với Chương trình xây dựng nông thôn mới; đẩy mạnh các hoạt động y tế dự phòng; tăng cường công tác quản lý và nâng cao toàn diện chất lượng BV; xây dựng, ban hành cơ chế, chính sách; thông tin, truyền thông. 

Đến nay, sau 5 năm thực hiện đồng bộ các giải pháp đã đạt được những kết quả bước đầu.

Cụ thể như: Tỷ lệ giường bệnh thực kê/vạn dân năm 2012 là 24,7 giường bệnh/vạn dân, năm 2015 là 31,4 giường/vạn dân và đến tháng 12/2016 là 32,7 giường bệnh/ vạn dân.

Đặc biệt, tình trạng quá tải khu vực điều trị nội trú đang từng bước được khống chế; 37/39 BV tuyến Trung ương đã ký cam kết không để người bệnh nằm ghép trong thời gian 24- 48 giờ từ khi nhập viện. 

Thực tế việc bệnh nhân phải nằm ghép tại các BV cũng đã giảm. Năm 2012, tỉ lệ nằm ghép ở BV tuyến Trung ương là 58%, tuyến tuyến tỉnh là 47%; năm 2016, tỷ lệ BV có tình trạng nằm ghép từ 2 người trở lên trên 1 giường bệnh chỉ chiếm 16,7% ở tuyến Trung ương và 11,4% ở tuyến tỉnh.

Đồng thời, công suất sử dụng giường bệnh của BV tuyến Trung ương giảm và công suất sử dụng giường bệnh của BV tuyến huyện tăng.

Cụ thể là: 63% số bệnh viện tuyến trung ương đang có xu hướng giảm công suất sử dụng giường bệnh, 25% số BV tuyến huyện có xu hướng tăng công suất sử dụng giường bệnh. 

Theo Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến, tình trạng quá tải BV nhìn chung có giảm, tuy nhiên, số lượt điều trị nội trú và ngày điều trị trung bình tại tuyến tỉnh, tuyến huyện lại có xu hướng gia tăng; tình trạng quá tải ở tuyến Trung ương vẫn diễn ra ở một vài BV lớn (2/39 BV chưa ký cam kết không để người bệnh nằm ghép).

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là do số người tham gia bảo hiểm y tế gia tăng nhanh, tần suất sử dụng dịch vụ y tế có xu hướng tăng qua các năm (trung bình 2 lượt khám chữa bệnh/thẻ/năm).

Các bệnh viện tuyến huyện chủ yếu phục vụ người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế.

Đồng thời, qui định về thông tuyến khám chữa bệnh bảo hiểm y tế tuyến huyện dẫn đến tăng số lượt bệnh nhân sử dụng dịch vụ y tế tại các tuyến, đặc biệt là tuyến huyện.

Nhiều bệnh nhẹ có thể điều trị tại tuyến dưới nhưng người dân vẫn muốn lên tuyến trên gây nên tình trạng quá tải. Ngoài ra, mô hình bệnh tật thay đổi, gia tăng tỷ lệ các bệnh không lây nhiễm như ung thư, tim mạch huyết áp, tiểu đường…

Bên cạnh đó, cơ sở vật chất, nhân lực y tế không theo kịp với nhu cầu chăm sóc sức khỏe. 

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, thời gian tới, Bộ Y tế tiếp tục thực hiện các giải pháp đã đề ra và phấn đấu đến năm 2020 cơ bản không còn tình trạng quá tải BV.

Cụ thể năm 2018, ngành y tế phấn đấu 100% BV tuyến Trung ương và tuyến tỉnh, thành phố tại các thành phố lớn như Hà Nội và TP HCM cam kết thực hiện chủ trương không để người bệnh nằm ghép từ 2 người trở lên sau 24-48 giờ nhập viện; 100% các tỉnh đều có BV tuyến tỉnh tham gia trong Đề án BV vệ tinh và được chuyển giao kỹ thuật theo nhu cầu thực tế của địa phương.     

Mai Phương

Tin cùng chuyên mục

Tin mới