Trong cuộc chiến bán lẻ

Thứ Hai, 12/06/2017 11:15:00 | GÓC NHÌN ĐẠI ĐOÀN KẾT
Dân số trẻ và tầng lớp trung lưu gia tăng là hai yếu tố quan trọng thu hút các nhà bán lẻ nước ngoài vào thị trường Việt Nam. Thời gian qua ngành bán lẻ là một trong những ngành có số lượng thương vụ mua bán và sáp nhập nhiều nhất với giá trị lớn của nhiều nhà đầu tư nước ngoài. Hàng Việt vẫn có chỗ đứng trong cuộc chiến thương trường này, tuy nhiên điều đó sẽ thay đổi nếu các doanh nghiệp nội không đổi mới, tăng sức cạnh tranh.

Thay đổi mô hình kinh doanh để cạnh tranh bình đẳng tại thị trường bán lẻ. (Ảnh: S. Xanh).

Thị trường đang chứng kiến sự xâm nhập mạnh mẽ của các nhà bán lẻ ngoại. Central Group mua BigC Việt Nam, mua mảng kinh doanh của Zalora tại Việt Nam, thâu tóm luôn chuỗi siêu thị điện máy Nguyễn Kim. Trước đó, TCC Holdinh mua đứt chuỗi siêu thị Metro Cash & Carry, đồng thời đầu tư thêm vào hệ thống Family Mart. Ngoài ra phải kể đến các nhà bán lẻ tên tuổi như Aeon (Nhật Bản), Lotte (Hàn Quốc), Robinsons (Thái Lan)… Bên cạnh sự phát triển của hệ thống bán kẻ hiện đại quy mô lớn như siêu thị, trung tâm thương mại, doanh nghiệp (DN)  ngoại còn hướng đến thị trường Việt Nam với độ phủ sóng dày đặc bằng các cửa hàng tiện ích. Có thể kể đến các tên tuổi đình đám như: Vinmart+, Shop &Gorcle K… Mới đây thị trường bán lẻ Việt Nam tiếp tục chào đón sự thâm nhập của chuỗi cửa hàng tiện ích 7 - Eleven (Nhật Bản). 

Theo Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam, Việt Nam đã mở cửa hoàn toàn thị trường bán lẻ với doanh thu đạt 100 tỷ USD. Hiện thị trường này đang đứng trong top 5 thị trường bán lẻ hấp dẫn của thế giới. Dự báo của Hiệp hội, trong 5 năm tới doanh thu của thị trường bán lẻ Việt Nam có thể đạt 179 tỷ USD. Hiện ở Việt Nam có khoảng hơn 720 siêu thị và trung tâm mua sắm (DN nước ngoài chiếm 40%) và 130 trung tâm thương mại (DN nước ngoài chiếm 25%).

Trước sự nở rộ của các nhà bán lẻ nước ngoài trong cuộc chiến thâm nhập thị trường Việt Nam, dự báo 3 năm tới “sân chơi” bán lẻ nội địa còn tăng tốc nhanh hơn hiện nay. Điều này đồng nghĩa người tiêu dùng có thêm nhiều sự lựa chọn. Tuy nhiên, DN nội địa cũng nhận định, mở cửa quá nhanh, quá rộng nhằm thu hút nhiều nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là các nhà bán lẻ vô hình trung gây khó cho DN trong nước. DN sợ khả năng tài chính lớn, thành thạo kinh doanh, phong phú về dịch vụ, chi phí thấp… kéo người tiêu dùng trong nước sang kênh bán lẻ hiện đại ngoại. 

Trong khi DN bán lẻ ngoại có đầy đủ điều kiện mở rộng kênh phân phối thì DN nội địa đang phải đối diện rất nhiều khó khăn từ nội tại, lịch sử, chính sách và cơ sở xuất phát điểm quá thấp. Đơn cử, khó khăn mang tính cạnh tranh bấy lâu nay chưa có biện pháp kéo giảm chính là chi phí giá thành sản phẩm quá cao, cho nên DN Việt tham gia sân chơi chỉ đếm trên đầu ngón tay. Chính vì vậy, DN bán lẻ nội địa không thể cạnh tranh được với DN nước ngoài mặc dù các hàng rào thuế đã gỡ bỏ hoàn toàn. 

Mặc dù DN nội địa đang quan ngại về khả năng hạn chế trên thị trường bán lẻ song nhiều ý kiến khẳng định, thị phần của ngành bán lẻ còn rất lớn. Điều quan trọng là phải biết cách thay đổi cho phù hợp với tình hình mới để thu hút người tiêu dùng hơn nữa.

Theo Hiệp hội bán lẻ Việt Nam, giá cả vẫn là yếu tố đại đa số người tiêu dùng quan tâm, thế nhưng DN bán lẻ nội địa chưa tạo được sự cạnh tranh hấp dẫn về giá. 30% ý kiến từ một cuộc khảo sát cho thấy, còn gặp khá nhiều khó khăn về việc giảm chi phí. Trong đó, chi phí mặt bằng bán lẻ chiếm 20-25% chi phí bán hàng, chi phí vận chuyển cao và liên tục vin cớ để tăng giá. Ngoài việc giảm giá chi phí sản xuất để hướng đến giảm giá thành sản phẩm, DN Việt còn chậm đổi mới về mẫu mã. DN Việt chỉ đang cung cấp thứ mình có mà chưa đưa ra những sản phẩm thị trường cần.

Yêu cầu đặt ra hiện nay, DN phải cải tiến công nghệ sản xuất bằng chất lượng cao, mẫu mã đẹp. Song song những điểm yếu kể trên, DN nội địa chậm liến kết tạo sức mạnh bền vững trong hoạt động kinh doanh. Thực tế cho thấy, các tập đoàn nước ngoài không “đơn thân độc mã” khi vào Việt Nam. Thường đi sau các nhà bán lẻ nước ngoài là cả một binh đoàn với các nhà sản xuất nhỏ đi cùng. Điều đặc biệt, họ có chiến lược và tầm nhìn trong việc chia sẻ. Chia sẻ về chi phí marketing, chi phí thâm nhập, chi phí nắm giữ thị phần, ngoài ra các DN này còn lên kế hoạch chia sẻ trách nhiệm. Tóm lại chỉ có liên kết mới giúp DN nắm giữ và chiếm lĩnh thị trường hiệu quả nhất. 

Dự báo “sân chơi” bán lẻ của thị trường sẽ có đông đảo thành viên ngoại tham gia, vậy DN trong nước lo lắng hay bình tĩnh? Nhìn vào thị trường bán lẻ hiện nay các chuyên gia kinh tế vẫn tỏ ra lạc quan, lý do thị trường bán lẻ đang trong tầm kiểm soát. Không quá choáng ngợp trước các nhà bán lẻ ngoại, bà Đinh Thị Mỹ Loan- Chủ tịch Hiệp hội bán lẻ Việt Nam cho rằng, hiện nay hàng nhập khẩu chiếm một tỷ lệ không nhỏ ở các điểm bán song nhìn chung hàng Việt vẫn chiếm ưu thế và điều phối thị trường khá tốt. DN nội địa đừng quá lo lắng trước sự ồ ạt của các nhà bán lẻ ngoại khi thị phần trong sân chơi còn rất lớn tuy rằng thời gian tới khả năng cạnh tranh trên thị trường bán lẻ sẽ gay gắt hơn. Nhà bản lẻ Việt Nam  chỉ có thể trụ vững trong trường hợp chủ động đầu tư dây chuyền sản xuất, thay đổi mẫu mã, giảm chi phí giá thành sản xuất, tăng cao dịch vụ và các chương trình hậu mãi.    

Thanh Giang

Tin cùng chuyên mục

Tin mới