Iran nỗ lực cứu vãn thỏa thuận hạt nhân

Thứ hai, 14/05/2018 19:12:52 | Tin tức
Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif, đã có chuyến công du tới Moscow (Nga) trong hôm 14/5, một phần trong số hàng loạt các cuộc gặp gỡ ngoại giao quốc tế nhằm cứu vãn thỏa thuận hạt nhân Iran, sau khi Mỹ tuyên bố đơn phương rút khỏi thỏa thuận này.

Iran nỗ lực cứu vãn thỏa thuận hạt nhân

Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif trong cuộc gặp người đồng cấp Trung Quốc Vương Nghị tại Bắc Kinh hôm Chủ nhật vừa qua. (Nguồn: AP).
 

Nhiều nước giữ vững cam kết

Ông Zarif dự kiến sẽ có cuộc thảo luận với người đồng cấp Nga Sergey Lavrov về thỏa thuận hạt nhân, hãng thông tấn nhà nước IRNA của Iran cho hay.

Chuyến thăm của ông Zarif diễn ra sau khi nhà ngoại giao này tới Bắc Kinh trong hôm cuối tuần trước để thảo luận về tầm quan trọng của thỏa thuận hạt nhân Iran, được ký kết vào năm 2015 nhằm kiềm chế tham vọng hạt nhân của nước này, đổi lấy việc gỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế đối với Tehran.

Ngoại trưởng Lavrov và Zarif dự kiến sẽ thảo luận về "khả năng bảo vệ thỏa thuận hạt nhân Iran", theo hãng thông tấn nhà nước TASS của Nga. Chính quyền Moscow trước đó cũng từng tuyên bố rằng họ ủng hộ mạnh mẽ thỏa thuận này, dù Washington có duy trì nó hay không.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trong hôm 8/5 đã tuyên bố rút khỏi thỏa thuận hạt nhân vốn được ký kết dưới thời người tiền nhiệm của ông, Tổng thống Barack Obama, cho rằng thỏa thuận này "khiếm khuyết tới tận gốc". Tổng thống Trump cũng tuyên bố sẽ sớm áp đặt trở lại các lệnh trừng phạt hà khắc nhất nhằm vào Iran.

Động thái này của Mỹ đã vấp phải sự phản đối của LHQ và nhiều nước trên thế giới, trong đó có Nga, Pháp, Đức và Anh. Liên minh châu Âu (EU) lo ngại nếu thỏa thuận trên sụp đổ sẽ có thể làm gia tăng các cuộc xung đột tại Trung Đông.

Tuy nhiên, trong một tuyên bố, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo hôm 13/5 đã trấn an các nước đồng minh châu Âu rằng, việc Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran sẽ không ảnh hưởng tới mối quan hệ của nước này và các nước châu Âu.

Nhiều quốc gia khác trên thế giới, trong đó có cả các nước đồng minh của Mỹ ở châu Âu như Đức, Pháp và Anh đều nói rằng họ sẽ giữ vững thỏa thuận hạt nhân Iran - còn gọi là Kế hoạch Hành động chung Toàn diện (JCPOA).

Trong chuyến công du tới Bắc Kinh hồi cuối tuần trước, Ngoại trưởng Iran Zarif đã có cuộc gặp gỡ với người đồng cấp Trung Quốc Vương Nghị, người đã tái khẳng định lại sự ủng hộ của chính quyền Bắc Kinh đối với thỏa thuận hạt nhân, theo hãng thông tấn nhà nước Trung Quốc - Tân hoa xã.

"Trung Quốc sẽ giữ nguyên thái độ trách nhiệm, công bằng và khách quan, giữ mối liên lạc và quan hệ hợp tác với tất cả các bên liên quan, và tiếp tục làm việc để duy trì thỏa thuận này" - Ngoại trưởng Vương Nghị nêu rõ, thêm rằng thỏa thuận hạt nhân Iran "rất khó để đạt được".

60 ngày để cứu thỏa thuận

Theo thỏa thuận được ký kết năm 2015, Iran sẽ giảm hoạt động làm giàu uranium và cho phép đoàn thanh sát viên quốc tế đến từ một cơ quan độc lập được tiếp cận các cơ sở hạt nhân của họ, đổi lại chính quyền Tehran sẽ được gỡ bỏ dần các lệnh trừng phạt hà khắc nhằm vào nền kinh tế của họ.

Thứ trưởng Iran chuyên trách các vấn đề chính trị, ông Abbas Araqchi, cho hay Đức, Pháp và Liên hiệp Vương quốc Anh (UK) có khoảng thời gian 60 ngày để cung cấp cho phía họ đầy đủ sự đảm bảo rằng châu Âu sẽ giữ vững thỏa thuận, theo hãng thông tấn IRNA.

Ngoại trưởng Zarif sẽ tham gia vào nhiều vòng thảo luận với những người đồng cấp đến từ khu vực châu Âu tại Brussels (Bỉ) trong ngày 15/5 để bàn về tương lai của thỏa thuận hạt nhân.

Một số quan chức cấp cao và chính trị gia của Iran hiện nay đang đe dọa sẽ khởi động lại chương trình hạt nhân của nước này, sau khi Mỹ tuyên bố rút khỏi thỏa thuận hạt nhân.

"Chủ tịch của Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran đã được giao nhiệm vụ đưa ra mọi biện pháp cần thiết nhằm chuẩn bị cho đất nước nối lại hoạt động làm giàu uranium ở quy mô không bị hạn chế" - ông Zarif tuyên bố trong hôm thứ Sáu tuần trước.

Trong bối cảnh đó, giới lãnh đạo châu Âu đã ra sức kiềm chế Tehran, trong đó vào hôm Chủ nhật vừa qua, Thủ tướng Anh Theresa May đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Iran Hassan Rouhani để đảm bảo rằng Anh sẽ tiếp tục ủng hộ thỏa thuận hạt nhân.

"Thủ tướng nói rằng việc duy trì thỏa thuận hạt nhân là lợi ích an ninh quốc gia của cả Anh và Iran, đồng thời hoan nghênh tuyên bố của Tổng thống Rouhani trong việc giữ vững thỏa thuận này. Bà cũng nói rằng điều quan trọng là Iran cần phải tiếp tục duy trì các cam kết" - tuyên bố của chính phủ Anh nêu rõ.

Trong cuộc điện đàm này, Tổng thống Rouhani còn nói rằng quyết định của Mỹ khi rút khỏi thỏa thuận này là "phi pháp" và "vô trách nhiệm".

Khánh Duy

Tin cùng chuyên mục

Tin mới