Người Himba

Thứ Hai, 02/10/2017 09:00:00 | KHOA HỌC
Himba là một bộ lạc sống ở miền bắc Namibia, trong khu vực Kunene. Họ được coi là một sắc dân đặc biệt của châu Phi, với cuộc sống rất độc đáo, rất ít thay đổi cho dù họ không phải là tộc người sống khép kín.

Vẻ đẹp của phụ nữ Himba.

Từ xưa, người Himba đã sống du mục trên vùng đất khô cằn, sinh tồn chủ yếu bằng săn bắn, hái lượm và nuôi một ít bò, dê. Trước đây, người Himba gần như biệt lập với thế giới bên ngoài, nhưng rồi theo thời gian cách sống đó cũng đổi thay. Nhất là khi nhiều người châu Âu muốn tìm hiểu cuộc sống của họ, và dần dần những tour du lịch đến làng Himba được mở ra.

Một cậu bé Himba.

Cũng không biết chính xác tới nay bộ lạc Himba có bao nhiêu người, bởi họ sống du cư nay đây mai đó. Nhưng theo giới dân tộc học, ước chừng có 50.000 người, sống chủ yếu ở phía Bắc đất nước Namibia. Nhu cầu vật chất và tiện nghi sinh hoạt của họ khá đơn giản, với bữa ăn đạm bạc và quần áo thì hầu như không đáng kể. Vật dụng trong những túp lều đất của người Himba cũng hết sức đơn giản, đến mức sơ sài.

Tuy vậy, họ không bao giờ thấy khổ, trái lại còn tự hào về cuộc sống của mình. Bằng lối sống lành mạnh gắn bó với thiên nhiên và được thử thách trong môi trường khắc nghiệt, người Himba có sức khỏe đáng thèm muốn. Hầu như trong suốt cuộc đời họ không có bệnh tật, chỉ khi già cả, sức khỏe suy kiệt mà thôi.

Ngôi làng Himba tại Opuwo, Namibia.

Điều đáng kể bậc nhất chính là những người phụ nữ của bộ lạc này. Người ta cho rằng, phụ nữ Himba là những người đẹp nhất châu Phi, với thân hình cân đối nở nang, khỏe mạnh; làn da nhẵn mịn, đôi mắt to phảng phất buồn và tấm lưng thon, dáng đi uyển chuyển. Không ai có thể làm ngơ trước làn da và mái tóc đỏ rực rỡ của phụ nữ Himba.

Ngay từ lúc dậy thì, thiếu nữ Himba đã bắt đầu tết tóc và phủ lên một loại hỗn hợp được trộn từ đất sét và đất son đỏ. Họ cũng dùng hỗn hợp đó bôi lên khắp cơ thể để bảo vệ da khỏi ánh nắng gay gắt của vùng sa mạc. Đàn ông Himba cũng dùng chúng để bôi lên da.

Người Himba tin rằng, màu đỏ là màu của trái đất và sự sống. Họ mang trên mình màu của trái đất thiêng liêng. Tuy nhiên, trong thực tế, khi người Himba bôi lên mình hỗn hợp đất sét trộn với son đỏ, người ta đã tránh được sự tấn công của nhiều loại côn trùng, và cũng là một bộ “áo giáp” giúp họ tránh nắng trong những lần dịch chuyển ở những vùng đất cằn cỗi, hoang vu bị ánh nắng mặt trời thiêu đốt. 

Phụ nữ Himba.

Cách đây chưa lâu, nhiếp ảnh gia Trevor Cole người Ireland đã tìm đến nơi người Himba sinh sống. Ông đã cùng ăn cùng ở với họ, hiểu được cuộc sống của họ và cũng từ đó có được bộ ảnh rất đặc sắc về người Himba: từ những đứa trẻ cho tới những cô gái, một người đàn ông, một cụ bà và cả những túp lều đất đơn sơ nhưng cấu trúc rất đẹp. Trong một ghi chép điền dã, Trevor Cole viết:

- Khó có một bộ lạc nào vẫn còn giữ lại được cuộc sống nguyên thủy như người Himba. Họ không kỳ thị người đến từ nơi khác, đến từ nền văn minh khác nhưng họ cũng không vồ vập săn đón, đặc biệt là không học theo.

Trang phục của họ rất riêng, không pha tạp, Cuộc sống hàng ngày cũng vậy, bình thản trôi một cách giản dị. Tôi thích lối sống đơn giản và hài hòa giữa các nhóm bộ tộc nơi đây. Họ làm việc cùng nhau và sống hòa đồng với thiên nhiên. Họ rất có ý thức tự chủ và không hề bị đồng nhất hay ảnh hưởng bởi các nền văn hóa hiện đại”.

Vẫn theo T.Cole, phụ nữ bộ lạc Himba chắc chắn đẹp nhất châu Phi, nhất là phụ nữ trong độ tuổi từ 16 đến 30. Họ có vẻ đẹp khỏe khoắn, tự nhiên và mềm dẻo.

Nhưng, mái tóc của họ mới thực sự độc đáo. Trong ngày, bất cứ người phụ nữ Himba nào cũng dành ra nhiều thời gian chăm chút cho tóc. Mái tóc của họ được bện cùng với một loại đất sét màu đỏ, có nước thảo mộc.

Có thể do họ tự làm, cũng có thể là người này bện cho người kia. Mái tóc của phụ nữ Himba cho thấy sự tưởng tượng bản năng nhưng vô cùng độc đáo của họ. Từ đó nó đã gợi cảm hứng cho nhiều nhà làm tóc hiện đại Âu-Mỹ. 

Du khách châu Âu chụp ảnh trong những ngôi nhà đất của người Himba.

Đi sâu vào tìm hiểu mới biết, kiểu tóc thể hiện từng giai đoạn cuộc đời của người phụ nữ Himba. Nhìn vào mái tóc có thể biết người phụ nữ có chồng, con hay chưa. Người phụ nữ đã có chồng sẽ buộc thêm một túm tóc phía trên đỉnh đầu làm dấu hiệu.

“Nhìn chung vẻ đẹp trời phú cũng như cách trang điểm kỳ lạ đã biến những người phụ nữ Himba thành những mỹ nhân Ai Cập trong các bích họa cổ”- T.Cole nhận xét. 

Người Himba có cách tổ chức cuộc sống mộc mạc, các thành viên tôn trọng, yêu quý nhau. Vai trò của phụ nữ ngang bằng với đàn ông, tuy rằng  nững đứa trẻ gái được chiều chuộng hơn. Tục “cướp vợ” vẫn tồn tại cho tới ngày nay nhưng thực chất đó chỉ là một “màn kịch”, vì rằng trước khi “vụ cướp” xảy ra thì chàng trai và cô gái đã phải lòng nhau. Hành động “cướp vợ” chỉ là để thể hiện sức mạnh và sự dũng cảm của người đàn ông mà thôi.

Trước khi hôn lễ bắt đầu, cô dâu được bà nội, bà ngoại và mẹ trang điểm rất kĩ lưỡng. Nhất là mái tóc được bện công phu. Khi đêm đến, hôn lễ sẽ sôi động nhất. Những người tham dự cùng uống rượu, nhảy múa cà ca hát. Riêng cô dâu, chú rể sẽ được ăn một món đặc biệt chế biến từ thịt dê- bởi niềm tin dân gian cho rằng món ăn đó sẽ cho họ sức khỏe và sinh được nhiều con.

Người Himba sống trong những ngôi nhà- hay nói đúng hơn là những túp lều đất. Những ngôi nhà được dựng lên nhờ vào sự chung tay của cộng đồng. Khi ai đó có nhu cầu làm nhà thì tất cả mọi người cùng xúm lại giúp. Họ dựng lên những ngôi nhà hình nón, lợp bằng lá Mopane và được trát bùn trộn với phân gia súc để tạo độ vững chắc. 

Cuộc sống của họ cứ thế trôi qua dưới cái nắng gay gắt của châu Phi xích đạo cùng niềm hạnh phúc luôn ngập tràn trong những ngôi nhà đất, bất luận thế giới đổi thay.

Mỹ Hà (Nguồn tham khảo: Wikipedia, Pbase, Namibian)

Tin cùng chuyên mục

Tin mới