Cơ chế và công cụ trong giám sát

Thứ ba, 10/10/2017 09:25:00 | Giám sát - Phản biện
Thiếu những quy định, cơ chế cụ thể cộng với tâm lý nể nang, sợ bị trù dập là những nguyên nhân chính khiến cho việc giám sát cán bộ, công chức, đảng viên ở KDC vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Bởi thế yêu cầu đặt ra lúc này là cần có một cơ chế hoàn thiện, công cụ hữu hiệu để nâng cao vai trò giám sát của Mặt trận khi thực hiện nhiệm vụ này.


GS TS Trần Ngọc Đường.

Theo GS TS Trần Ngọc Đường, Chủ nhiệm HĐTV về Dân chủ - Pháp luật, việc giám sát cán bộ, đảng viên ở khu dân cư (KDC) cũng như giám sát các cơ quan quản lý nhà nước là điều cần thiết. 

Trong Hiến pháp và Luật MTTQ cũng đã quy định rõ ràng Mặt trận có chức năng giám sát và phản biện xã hội. Tuy nhiên, qua thực hiện nhất là giám sát cán bộ đảng viên ở cơ sở còn có nhiều khó khăn. Khái niệm rèn luyện, tu dưỡng đạo đức của cán bộ, đảng viên ở cơ sở là một khái niệm hết sức trừu tượng, không thể hiện ra bằng các hoạt động và hành động cụ thể. Trong khi, giám sát đối với cá nhân lại rất tế nhị.

“Luật pháp cũng đã quy định, giám sát cá nhân để xem họ thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn như thế nào nhưng tại khu dân cư việc này khó mà nắm bắt được. Vì sao tôi nói tế nhị, vì khi giám sát một con người cụ thể, chúng ta chưa dám nói thẳng, nói thật vì còn nể nang, ra vào còn nhìn thấy nhau ở KDC. Do vậy, việc giám sát cán bộ, đảng viên ở cơ sở đặt lên vai của Mặt trận một gánh nặng rất lớn. Tuy nhiên, muốn Mặt trận đảm nhận tốt việc này cần phải có quy chế cụ thể”- theo ông Đường. Vì vậy, phải quy định rõ giám sát cán bộ, đảng viên là giám sát những cái gì và những việc đó phải được biểu hiện ra bằng hành động. 

Văn bản giám sát cán bộ, đảng viên phải quy định rất rõ. Một là giám sát những biểu hiện sai lệch bên ngoài của cán bộ, đảng viên mà họ thường sống ở KDC. Hai là phải làm rõ phương thức giám sát, cách thức giám sát. Việc này đang rất khó để thực hiện vì nếu làm không khéo sẽ rất hình thức. Muốn giám sát thực chất phải quy định rất rõ khách thể cần giám sát là giám sát cái gì và cũng cần quy định rõ hình thức và phương thức  giám sát. Muốn làm được như vậy, chúng ta phải dựa vào những nội dung mà Luật MTTQ đã quy định. 


Ông Phạm Đức Thương.

Quảng Bình là một trong 5 điểm của các tỉnh, thành phố được Trung ương chọn để giám sát cán bộ, đảng viên ở KDC. Theo ông Phạm Đức Thương, Phó Chủ tịch thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Quảng Bình, đến nay, tỉnh cũng đã tiến hành tổng kết 5 năm và sau đó tỉnh lại tiến hành chỉ đạo để triển khai kết quả mà đã được rút kinh nghiệm từ 5 năm trước. “Tuy nhiên, vì là tỉnh làm điểm nên chúng tôi cũng gặp không ít khó khăn do chưa hoàn thiện về cơ chế cũng như các quy định để đảm bảo sự lãnh đạo toàn diện, thống nhất của đảng, kể cả phạm vi giám sát ở nơi cư trú. Nhiệm vụ này cần được xác định rõ hơn để phát huy quyền làm chủ của nhân dân”- ông Thương chia sẻ. 

Để làm tốt nhiệm vụ này, Ủy ban MTTQ tỉnh Quảng Bình đã chọn 26 xã, phường, thị trấn để tuyên truyền, phổ biến trong cán bộ đảng viên và nhân dân về chủ trương giám sát của nhân dân đối với cán bộ, công chức, đảng viên ở KDC cũng như xây dựng hộp thư giám sát để nhân dân thực hiện quyền giám sát. Nhờ có sự phát hiện của nhân dân và kiến nghị của Ủy ban MTTQ xã, phường, thị trấn, các vụ việc vi phạm đã được cơ quan chức năng kiểm tra và xử lý công khai, nghiêm minh. Cán bộ, công chức, đảng viên ở KDC cũng đã có ý thức hơn trong việc chấp hành pháp luật và vận động gia đình chấp hành pháp luật, các quy định của chính quyền địa phương cũng như hương ước, quy ước tại địa phương.

TP HCM cũng được chọn thí điểm quy chế “Mặt trận Tổ quốc Việt Nam giám sát cán bộ, công chức, đảng viên ở khu dân cư”. Chia sẻ với Đại Đoàn Kết về vấn đề này, ông Lý Ngọc Thành, trưởng ban Dân chủ và Pháp luật, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP HCM cho rằng, qua giám sát, giúp cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp nắm chắc hơn tình hình cán bộ, công chức, đảng viên thuộc diện quản lý. Từ thực tế đi giám sát, có những đảng viên hộ khẩu ở nơi cư trú, nhưng lại sinh sống tại nơi khác, chỉ cuối năm mới chuyển bản nhận xét đảng viên nơi cư trú để chi bộ nhận xét. Đặc biệt, việc giám sát kê khai tài sản của đảng viên, cán bộ, công chức rất khó khăn bởi việc kê khai tài sản chỉ được thực hiện tại nơi làm việc, còn nơi cư trú thì không. 


Ông Lý Ngọc Thành.

Do đó theo ông Thành, cơ chế để Mặt trận thực hiện giám sát đối với cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu theo Nghị quyết Trung ương 4, khóa XII cần cụ thể hơn vai trò của Mặt trận để tổ chức giám sát người đứng đầu hay cán bộ, đảng viên tại nơi làm việc và nơi cư trú.

“Cần có cơ chế cụ thể, có sự chỉ đạo tổ chức đảng cấp trên đối với tổ chức đảng cấp dưới. Từ đó, tạo điều kiện cho Mặt trận, phối hợp với các tổ chức chính trị- xã hội thực hiện nhiệm vụ giám sát của mình”- ông Lý Ngọc Thành nhấn mạnh.     

N. Phượng