Người mắc kẹt trong khủng hoảng

Chủ nhật, 10/09/2017 07:30:00 | Quốc tế
Vị tân Tổng thống của Hàn Quốc nhậm chức trong năm nay với lời hứa hẹn sẽ giúp cho quan hệ với Triều Tiên nồng ấm hơn. Nhưng mối đe dọa hạt nhân từ phía Bắc liên tục gia tăng trong những tháng kể từ sau đó, khiến ông Moon Jae-in bị mắc kẹt giữa một bên là kỳ vọng của cử tri và một bên là đối phó với chính quyền Bình Nhưỡng.


Hệ thống phòng thủ tên lửa THAAD được giới lãnh đạo Hàn Quốc coi là lá chắn hữu hiệu đối với nguy cơ đe dọa đến từ Triều Tiên.

Thay đổi bất ngờ

Ông Moon Jae-in đắc cử chức Tổng thống Hàn Quốc hồi tháng 5 vừa qua với sự ủng hộ rộng rãi sau sự kiện người tiền nhiệm của ông, bà Park Geun-hye, bị luận tội. Bằng việc lựa chọn ông Moon - người luôn cảnh giác với nước Mỹ và mong muốn đối thoại với Triều Tiên - cử tri Hàn Quốc đã chấm dứt gần một thập kỷ cầm quyền của chính phủ bảo thủ cùng hướng tiếp cận cứng rắn với vấn đề Triều Tiên.

Trong suốt chiến dịch tranh cử, ông Moon đã tuyên bố sẽ theo đuổi chính sách song song, vừa hướng tới đối thoại với Triều Tiên nhưng cùng lúc vẫn duy trì sức ép và các lệnh trừng phạt đối với nước này. Thế nhưng, kể từ khi ông Moon nhậm chức, Triều Tiên đã tăng cường các chương trình tên lửa và hạt nhân - mới đây nhất là vụ thử hạt nhân lần thứ 6 trong hôm Chủ nhật tuần trước. Để phản ứng, ông Moon đang buộc phải đưa ra quan điểm cứng rắn hơn với Triều Tiên, điều được nhiều người xem là một sự thay đổi trong cam kết của ông lúc tranh cử.

Ở trong nước, những người ủng hộ ông Moon không quá bất ngờ khi chính phủ của ông đưa ra luận điệu cứng rắn hơn, ngay cả những người chỉ trích ông mạnh mẽ nhất bên phe bảo thủ cũng không bất ngờ về điều này.

Để phản ứng trước vụ thử hạt nhân vừa qua, trong tuần này, ông Moon đã thúc giục cộng đồng quốc tế mở rộng lệnh trừng phạt bằng cách cắt nguồn dầu thô của Triều Tiên.
Các lệnh trừng phạt hiện nay gần như không có tác dụng gì đối với Triều tiên. Chính quyền Bình Nhưỡng trong tuần còn bảo vệ chương trình hạt nhân của họ trong một tuyên bố bằng tiếng Nga đưa ra tại diễn đàn kinh tế tổ chức tại Vladivostok, Nga; theo Bloomberg.

Tại Vladivostok, ông Moon và Thủ tướng Nhật Shinzo Abe cũng nhất trí thúc đẩy các lênh trừng phạt của LHQ, bao gồm cắt nguồn cung dầu, và thúc giục Trung Quốc và Nga ủng hộ các biện pháp này.

Chính phủ Hàn Quốc đã tuyên bố rất rõ ràng rằng việc theo đuổi đối thoại với Triều Tiên đã trở thành phần yếu trong chính sách song song của họ. Tại một diễn đàn an ninh tổ chức hôm 7-9, Thứ trưởng Hàn Quốc Lim Sung-nam tuyên bố: “Chính phủ Hàn Quốc sẽ nỗ lực hết mình hợp tác chặt chẽ với cộng đồng quốc tế, để mọi biện pháp trừng phạt có thể được áp dụng”.

“Chính phủ của chúng tôi, kể từ sau lễ nhậm chức hồi tháng 5, đã theo đuổi chính sách giải giáp hạt nhân bằng các lệnh trừng phạt và sức ép, và cùng lúc theo đuổi đối thoại” - ông Lim nói - “Tuy nhiên, do những hành động khiêu khích liên tiếp của Triều Tiên, đây không phải lúc để đối thoại mà là lúc để thắt chặt gọng kềm để buộc họ thay đổi tính toán chiến lược”.

Làn sóng dư luận

Để biện minh cho sự thay đổi quan điểm của mình, Tổng thống Moon nói rằng gây sức ép kinh tế đối với Triều Tiên là nhằm mục đích đạt được giải pháp ngoại giao và hòa bình. “Tôi có thể nói chắc chắn rằng sẽ không xảy ra một cuộc chiến lần nữa trên bán đảo Triều Tiên”- ông Moon nói tại diễn đàn Vladivostok.

Những người ủng hộ đang cho ông thời gian bởi họ hiểu rằng Tổng thống của họ đang ở thế “tiến thoái lưỡng nan” và cũng hiểu rằng an ninh quốc gia là ưu tiên hàng đầu theo quan điểm của nước họ. Một số cố vấn cảnh báo rằng sẽ có một điểm bước ngoặt, nhưng không rõ nó sẽ ra sao. “Tôi đã nói chuyện với nhiều đồng nghiệp. Họ vẫn ủng hộ và chờ đợi, dù vẫn thể hiện sự thất vọng và bối rối” trước việc Tổng thống Moon đưa ra luận điệu cứng rắn với Triều Tiên- ông Kim Joohn-hyung, cố vấn chính sách ngoại giao kỳ cựu của

Tổng thống Moon, cho hay. Ông Kim chỉ ra rằng ông Moon đã nhậm chức dưới những điều kiện hết sức khắc nghiệt, tiếp nối sau việc bà Park Geun-hye bị luận tội.

“Đã có những cuộc tuần hành thắp nến, một làn sóng biểu tình lịch sử, chúng đã trao quyền lực cho ông Moon. Bởi vậy người dân nghĩ rằng ông Moon cần phải khác biệt. Và tính đến nay, ông ấy bất ngờ đưa ra quan điểm cứng rắn”- ông Kim nhận định.

Nhưng xét về phần đa, dư luận Hàn Quốc cũng đồng cảm với sự thay đổi của ông Moon- theo ông Kim. Ví dụ, sự ủng hộ của người dân đối với việc Hàn Quốc lắp đặt hệ thống phòng thủ tên lửa đang tăng dần. Theo lá phiếu thăm dò của hãng Gallup Korea, sự ủng hộ của người dân Hàn Quốc đối với việc lắp đặt hệ thống phòng thủ THAAD đã tăng từng 50% lên trên 70% chỉ trong vòng 1 năm qua.

“Điều này là dễ hiểu bởi dư luận đang quan tâm đến mối đe dọa ngày càng gia tăng. Họ đã mệt mỏi với những hành động khiêu khích của Triều Tiên, nhưng cũng khá lo lắng về điều đó”- ông Kim nhận định.

Theo nhiều cách, việc ông Moon nhấn mạnh về gây sức ép với Triều Tiên đã nhận được sự ủng hộ từ giới cử tri trước đây không ủng hộ ông; Kang Won-taek, chuyên gia khoa học chính trị tại ĐH Quốc gia Seoul, nói. Trong khi khối cử tri ủng hộ ông Moon có suy nghĩ khác, thì dư luận nói chung đã dần chuyển sang quan điểm bảo thủ hơn về việc gây sức ép đối với Triều Tiên, ông Kang nhận định. Ngay cả một số chính trị gia có tư tưởng bảo thủ cũng chuyển  sang ủng hộ ông Moon, tuy rằng với một thái độ dè chừng, sau khi ông kêu gọi áp đặt thêm các lệnh trừng phạt với Triều Tiên.

“Nhiều chính trị gia bảo thủ tỏ ra thỏa mãn với việc chuyển hướng của ông Moon”- Shin Beom-chul, chuyên gia nghiên cứu Triều Tiên thuộc Học viện Ngoại giao Quốc gia Hàn Quốc, nói. “Nhưng đôi lúc họ vẫn chỉ trích, cho rằng ông Moon nên có hướng tiếp cận này sớm hơn, thậm chí là ngay từ khi nhậm chức, tức từ tháng 5 hoặc tháng 6”.
Ông Shin nói rằng các chính trị gia bảo thủ ở Hàn Quốc còn “yêu cầu hơn thế - sự ủng hộ mạnh mẽ hơn từ khối đồng minh, các lệnh trừng phạt khắc nghiệt hơn đối với Triều Tiên”.


Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in phát biểu tại diễn đàn kinh tế tổ chức tại Vladivostok, Nga hôm 7/9.     
    (Nguồn: AP).

Sức ép gia tăng
Trong khi đó, các lãnh đạo đảng bảo thủ ở Hàn Quốc tiếp tục lên án Tổng thống Moon vì đã thất bại trong việc kiềm chế Triều Tiên, và việc ông này nối lại việc triển khai các vũ khí hạt nhân chiến lược của Mỹ ở nước này- một lựa chọn mà Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc cho là “cần phải cân nhắc lại”.

Lãnh đạo đảng đối lập chính, Hong Joon-pyo, Chủ tịch đảng Tự do Hàn Quốc, chỉ trích Tổng thống Moon đã thất bại trong việc giữ vững cam kết lúc tranh cử, trong đó theo đuổi hướng tiếp cận đa phương đối với tiến trình giải trừ hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên. “Đó là một bước đi mềm yếu, ngay trong lúc khủng hoảng chính trị. Những người ủng hộ tôi và bản thân tôi cho rằng ông ấy thậm chí còn không tin vào biện pháp gia tăng sức ép này”- ông Hong nói.

“Trong vòng 20 năm qua, chúng ta đã liên tục đối thoại, cấm vận, đối thoại, rồi cấm vận. Nhưng Triều Tiên vẫn phát triển sức mạnh hạt nhân. Giờ họ đã đến giai đoạn cuối cùng, lúc mà đối thoại là điều vô nghĩa”- ông Hong nói. “Rõ ràng là ngoại giao hay đối thoại không phải một giải pháp”.

Ngược lại, các cố vấn chính sách ngoại giao của Tổng thống Moon cho rằng việc ông ưu tiên biện pháp đối thoại trở lại trong tương lai là điều có thể, xét về mặt chính trị, nhưng sự thay đổi đó sẽ cần được coi là mục tiêu lâu dài.

“Điều mà dư luận mong muốn hiện nay là làm suy yếu mối đe dọa từ Triều tiên, vậy nên chúng ta cần có THAAD và quan điểm cứng rắn”- ông Kang nhận định. “Xét về dài hạn, chúng ta có thể cần đối thoại, dù cho người dân Hàn Quốc đã quá quen với cuộc sống dưới mối đe dọa quân sự từ Triều Tiên, nhưng ảnh hưởng của vụ thử hạt nhân mới đây là rất lớn”.    

Khánh Duy

Tin cùng chuyên mục

Tin mới