Người tham nhũng không ở trên trời, họ ở ngay trong khu dân cư

Thứ hai, 25/09/2017 09:10:00 | Tinh Hoa Việt
Ông Nguyễn Văn Pha – Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, nguyên Phó Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam đã có cuộc trả lời phỏng vấn chuyên đề Tinh hoa Việt xung quanh các vụ việc xử lý kỷ luật cán bộ và các vụ án rất nóng đang diễn ra hiện nay.


Ông Nguyễn Văn Pha.

PV: Thưa ông, ông suy nghĩ thế nào về quyết tâm xử lý kỷ luật nhiều cán bộ đảng viên cấp cao trong thời gian qua và việc làm rõ, minh bạch, công khai trong điều tra, xét xử các vụ án, vụ việc cụ thể gần đây?

Ông Nguyễn Văn Pha: Trước hết chúng ta phải nhìn nhận tham nhũng, tiêu cực không phải bây giờ mới xuất hiện. Cũng không phải lần đầu tiên công cuộc chỉnh đốn Đảng, phòng chống tham nhũng, tiêu cực, suy thoái, biến chất mới được Đảng đặt ra. Đã từng có những quyết tâm chính trị rất lớn như hồi thực hiện Nghị quyết Trung ương 6 (lần 2) khoá VIII về “một số vấn đề cơ bản và cấp bách trong công tác xây dựng Đảng hiện nay”; thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khoá XI về “một số vấn đề cấp bách để xây dựng Đảng hiện nay”… Lần này, chúng ta đang thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khoá XII cũng về chủ đề trên. Như vậy có thể nói, thực trạng tham nhũng, tiêu cực, suy thoái của một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên đã được Đảng chỉ ra từ lâu, đã có những quyết tâm rất lớn để làm trong sạch đội ngũ, lấy lại niềm tin của nhân dân. 

Theo cảm nhận của tôi, sau Đại hội 12 của Đảng, với việc đưa nhiều vụ án lớn ra xét xử; với việc làm rõ sai phạm và kỷ luật hàng loạt cán bộ các cấp, kể cả là cán bộ cấp cao, tôi nghĩ rằng chưa bao giờ chúng ta có quyết tâm cao và quyết liệt như lần này. Kết quả bước đầu đạt được là rất đáng hoan nghênh, tạo được niềm tin phấn chấn trong nhân dân.

Khi còn công tác tại MTTQ VN, ông nhiều năm phụ trách mảng dân chủ - pháp luật, trực tiếp tiếp cận với các kiến nghị của nhân dân và cử tri cả nước thông qua kênh MT, ông cho rằng, những gì vừa qua chúng ta đã làm được đã đáp ứng được nguyện vọng của cử tri hay chưa? 

- Chúng ta đã nói rất nhiều về việc không có vùng cấm ở trong Đảng. Những gì Đảng đã làm thời gian vừa qua đã đem đến cho nhân dân niềm tin và hy vọng rằng trong Đảng không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Đây cũng là một biểu hiện của việc Đảng đã thực hiện theo đúng tinh thần Hiến pháp năm 2013, Đảng chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân; các tổ chức đảng và đảng viên phải hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật. 

Tôi, do đặc thù công việc của mình, có nhiều điều kiện tiếp xúc với nhân dân, nghe rất nhiều ý kiến kiến nghị của cử tri, trong đó, bức xúc của nhân dân về tham nhũng, tiêu cực, suy thoái, biến chất, xa hoa, lãng phí, cửa quyền, bè phái, nhóm lợi ích… là rất thường xuyên. Nhiều năm, sau khi tiếp xúc với các tầng lớp nhân dân, nghiên cứu báo cáo của các địa phương,  cũng chỉ đạo tập hợp, tổng hợp thành các kiến nghị để gửi đến các cơ quan có thẩm quyền nhưng vẫn luôn cảm thấy mình có lỗi, không làm tròn trách nhiệm vì không đóng góp được gì để góp phần vào công cuộc đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực nhằm tạo ra những chuyển biến rõ rệt, đem lại niềm tin cho nhân dân. Lần này, như tôi đã nói ở trên, dư luận nhân dân nói chung là rất phấn khởi, tin tưởng. Nhưng để đáp ứng đúng mong mỏi, kỳ vọng của nhân dân cả nước thì còn phải quyết tâm nhiều hơn nữa, còn nhiều việc phải làm đến cùng. Có như vậy mới thực sự đáp ứng được kỳ vọng và lòng mong muốn của nhân dân và của cử tri cả nước. 

Rất nhiều vụ việc khi được phanh phui đều cho thấy nó đã tồn tại nhiều năm một cách rất ngang nhiên. Điều này phản ánh điều gì thưa ông? 

- Tôi cho rằng có nhiều nguyên nhân. Có nhiều lỗ hổng ở nhiều khâu, nhiều cấp, cả về cơ chế chính sách, cả về công tác tổ chức cán bộ, cả về công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát. Trong đó, vấn đề lợi ích nhóm như cái vòi bạch tuộc lan rộng, len lỏi. Rồi có sự nể nang, né tránh. Nói chung là chưa có sự chuyển biến đồng bộ.

 Lần này, với quyết tâm mạnh mẽ từ cấp cao nhất, chúng ta đã thấy những kết quả rõ rệt. Nói như đồng chí Tổng bí thư là chống tham nhũng đang tạo thành phong trào, là một xu thế.

Điều này có phải lại một lần nữa cho thấy, phải phát huy tốt hơn nữa vai trò giám sát của nhân dân thông qua MTTQ VN? Nhất là ở cơ sở?

- Giám sát của MTTQ Việt Nam không mang tính quyền lực nhà nước mà mang tính nhân dân với cơ chế là “theo dõi, phát hiện, kiến nghị”. Nếu giám sát của nhân dân mà tốt sẽ giúp cho việc phát hiện những sai phạm của cán bộ, công chức ngay từ cơ sở, hỗ trợ hiệu quả cho công tác giám sát, kiểm tra, thanh tra của Nhà nước, nhằm góp phần xây dựng và bảo vệ Nhà nước trong sạch, vững mạnh, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả.

Có rất nhiều sự việc vừa qua cho thấy nếu dân chủ ở cơ sở được phát huy, nếu giám sát của nhân dân thông qua MTTQ VN được làm tốt hơn nữa thì sẽ góp phần cùng với Đảng, Nhà nước kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nhiều vụ việc tham nhũng, tiêu cực, giải toả những bức xúc của nhân dân. Tôi nói ví dụ như câu chuyện xảy ra ở Đồng Tâm vừa qua, chưa thấy rõ vai trò của MTTQ ở khu dân cư, ở cấp xã, cấp huyện trong vụ việc ngay từ đầu, để dẫn đến bức xúc và phản ứng đáng tiếc của nhân dân.

Chống tham nhũng là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân, mỗi cơ quan, tổ chức đều có chức năng, nhiệm vụ cụ thể. Theo tôi, Mặt trận không cần làm những gì “đao to búa lớn”, việc này đã có các cơ quan chức năng của Đảng, Nhà nước làm; Mặt trận chỉ cần phát huy thật tốt dân chủ ở cơ sở, nắm được dân, đứng về phía lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân để từ đó có những phát hiện và kiến nghị kịp thời, kiên định đeo bám đến cùng. Vì những người tham nhũng không ở trên trời, họ ở ngay từng khu dân cư, hàng ngày nhân dân đều có thể biết mặt, chỉ tên…

Thưa ông, với sự phát triển của mạng xã hội hiện nay, có thể coi đó là một kênh giám sát – phản biện xã hội của nhân dân một cách rất hiệu quả không? 

- Tôi cho rằng nếu chúng ta có giải pháp để khai thác một cách hợp lý, đây sẽ là kênh giám sát – phản biện hiệu quả. 

Nhưng đây cũng là môi trường rất phức tạp hiện nay do có rất nhiều thông tin không đúng sự thật, thông tin thất thiệt, thông tin chưa được kiểm chứng cũng được đưa lên, lan truyền. Điều này sẽ mang lại tác dụng ngược, gây hoang mang trong dư luận và đôi khi xói mòn thêm niềm tin của nhân dân.

 Hơn nữa, như trên chúng ta đã trao đổi, với lợi thế của mạng xã hội, sự giám sát của nhân dân là rất chặt chẽ với hoạt động, hành xử của cán bộ, công chức các cấp. Nhưng chúng ta cũng không thể chấp nhận việc lợi dụng công cụ này để bôi nhọ hình ảnh, suy diễn quá đà, chụp mũ đối với nhiều quan chức nhà nước. 

Theo ông, hiện nay cử tri và nhân dân cả nước đang trông đợi như thế nào vào quyết tâm chống tham nhũng của Đảng trong không khí như Tổng bí thư đã nói: “Lò đã được nóng lên rồi thì củi tươi đưa vào cũng phải cháy”? Đứng ở góc độ của người gần gũi với tâm tư nguyện vọng của nhân dân, ông có đề xuất kiến nghị gì để công cuộc chống tham nhũng tiêu cực thực sự đạt hiệu quả, lấy lại niềm tin của nhân dân?

Chúng ta hiểu rằng quyết tâm của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, của Bộ Chính trị là rất lớn. Nhưng cũng như Tổng bí thư đã nói, việc này chỉ có thể thành công nếu không có ai đứng ngoài cuộc, hoặc có ai muốn đứng ngoài cuộc cũng không được.

Thuận lợi lớn nhất của công cuộc chống tham nhũng, làm trong sạch bộ máy hiện nay là sự ủng hộ, cổ vũ, động viên rất lớn của nhân dân. Nhân dân đang rất quan tâm và trông đợi. Để không phụ niềm tin của nhân dân, thì tất cả các tổ chức, cá nhân đều phải vào cuộc. Bản thân các cán bộ đảng viên, những người có chức có quyền cũng nên soi mình, tự phê bình một cách thành khẩn và nghiêm túc, có trách nhiệm với công việc và mọi quyết định của mình. 

Về cơ chế, chính sách, pháp luật, tới đây Quốc hội sẽ sửa đổi luật Phòng, chống tham nhũng. Một trong những nội dung then chốt trong dự án luật này mà cử tri và nhân dân mong mỏi là vấn đề kê khai và công khai tài sản của cán bộ, công chức, kèm theo đó là việc xử lý tài sản kê khai không trung thực. Nếu có các quy định cụ thể, rõ ràng, khả thi về vấn đề này thì sẽ góp phần rất quan trọng vào công cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng.    

Cá nhân tôi tin tưởng vào những kết quả đã đạt được trong thời gian qua sẽ tạo đà để công cuộc chống tham nhũng, tiêu cực sẽ có chuyển biến quan trọng trong giai đoạn tới đây.

Xin trân trọng cảm ơn ông!  

Cẩm Anh (thực hiện)