Cần xây chắc từ móng

Thứ hai, 29/01/2018 09:40:34 | Tinh Hoa Việt
Những ngày vừa qua, nhiều vấn đề của bóng đá Việt Nam thực sự nóng lên sau chỉ đạo quyết liệt của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam tại Hội nghị sơ kết 4 năm thực hiện “Chiến lược phát triển bóng đá Việt Nam đến 2020, tầm nhìn đến năm 2030”. Rất nhiều ý kiến tâm huyết của những người làm bóng đá, những nhà báo, những chuyên gia… và người hâm mộ đã được tập hợp để đóng góp vì sự nghiệp phát triển bóng đá Việt Nam sau chỉ đạo của Phó Thủ tướng.

Cần xây chắc từ móng

Trong rất nhiều ý kiến thì vấn đề phát triển bóng đá học đường là điều cần được đặc biệt lưu tâm bởi đó là nền tảng để kích thích đam mê chơi bóng của trẻ em. Ở đó, các em được vui chơi, nâng cao sức khỏe và tìm thấy niềm vui với trái bóng cũng như bộc lộ năng khiếu.

Từ mục tiêu khó hoàn thành

Chiến lược phát triển bóng đá VN đến năm 2020, tầm nhìn 2030 là chiến lược đầu tiên và duy nhất của ngành thể thao về một môn thể thao cụ thể, được Thủ tướng Chính phủ thông qua từ năm 2013. Tuy nhiên, sau khi chiến lược được thông qua, khó khăn về tài chính dẫn đến việc các mục tiêu gần như vẫn chỉ ở trên giấy. Hầu hết nhiệm vụ chưa làm được là bao, dù chỉ còn 2 năm nữa là giai đoạn 1 của chiến lược sẽ kết thúc.

Mục tiêu chính giai đoạn 2012-2020 của bóng đá Việt Nam theo chiến lược đề ra, đó là: Đội tuyển quốc gia nam và U23 nam đoạt chức vô địch Đông Nam Á hoặc SEA Games (từ 1 - 2 lần); Bóng đá nam đứng trong nhóm 15 quốc gia có nền bóng đá hàng đầu châu Á; Bóng đá nữ đứng trong nhóm 6 quốc gia mạnh khu vực châu Á… Nhiều mục tiêu của chiến lược đang trở nên bất khả thi với bóng đá Việt bởi từ nay đến năm 2020 mà đòi hỏi bóng đá VN phải từ một đến hai lần vô địch SEA Games hoặc AFF thì khó có thể làm được và đây là điều gần như bất khả thi.

Điểm sáng trong thời gian qua của bóng đá Việt là đội tuyển quốc gia nam đoạt vé tham dự VCK châu Á năm 2018, đội tuyển bóng đá nữ vô địch SEA Games 2017, tuyển U23 giành quyền tham dự VCK U23 châu Á 2018, tuyển U20 nam lần đầu dự World Cup U20 năm 2017... Nhưng ở những mục tiêu chính tại AFF Cup và Sea Games thì thành tích của đội tuyển quốc gia nam và U23 nam đang có dấu hiệu thụt lùi. Cùng với đó, những dự án quan trọng là đào tạo và phát triển nguồn nhân lực bóng đá 2016-2020; mục tiêu Top 10 châu Á; phát triển bóng đá học đường vẫn chưa thấy những động thái khởi động…

Nhiều mục tiêu không thực hiện được cho thấy VFF chưa có nhiều sự đầu tư, giúp sức và chưa thể đưa ra các quyết sách về chuyên môn cho bóng đá. Một thực tế đáng buồn là bóng đá vẫn là môn thể thao rất được công chúng quan tâm, nhưng bóng đá đỉnh cao trong nước không còn thu hút người xem. V-League vẫn chỉ là giải đấu quốc gia có cầu thủ ngoại tham gia, đang càng ngày càng vắng đi khán giả bởi nạn bạo lực, nghi vấn tiêu cực và cả sự thao túng của các ông bầu... 

Tới chỉ đạo quyết liệt

Tại Hội nghị sơ kết 4 năm thực hiện Chiến lược phát triển bóng đá Việt Nam, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã chỉ ra những bất hợp lý từ các báo cáo thành tích của những nhà làm bóng đá. Nhiều câu hỏi được Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đặt ra tại hội nghị đã đi thẳng vào những tồn tại của bóng đá Việt mà nhiều người làm bóng đá đã né tránh. Ông đặt thẳng câu hỏi tại sao CLB Quảng Nam vô địch V-League 2017 mà lại không đủ điều kiện tham gia thi đấu giải châu Á “Toàn dân Việt Nam ham mê, quan tâm bóng đá. Với số dân như thế này và sự quan tâm của người dân lớn như thế thì có thể phát triển được hơn nữa hay không. Quốc tế người ta làm thế nào thì chúng ta làm đúng như thế. Tại sao ở ta một đội vô địch lại không đủ điều kiện tham gia giải châu Á? Hoạt động như thế đã đúng chuẩn mô hình quốc tế hay chưa? Phải chăng bóng đá Việt Nam có thể cho mình quyền làm khác đi? Nếu mình không làm đúng thì phải giải trình. Mình phải cùng nhau đồng thuận mà làm chứ đừng đổ chỗ nọ chỗ kia nữa”.

Cùng với đó, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam chỉ thẳng những vấn đề chưa được hội nghị đề cập “Từ đó, tôi cần xác định vấn đề trọng tâm của buổi sơ kết này là điều gì. Nói chung thì không ăn thua. Phải chăng trọng tâm là bóng đá trẻ, là bóng đá phong trào, là bóng đá nữ hay trọng tâm là Liên đoàn hay các giải chuyên nghiệp… Liệu rằng BTC tốt chưa, các giải đã tổ chức chuyên nghiệp chưa. Bóng đá đẹp chưa, còn tình trạng nhường điểm, cho điểm, có vỗ vai nhau không? Bạo lực sân cỏ thì rõ là không đẹp rồi. Nhưng phải bàn nó xấu đang ở mức nào? Tại sao bóng đá phong trào thiếu nhi thì người ta xem nhiều thế mà bóng đá chuyên nghiệp lại ít người xem? Đã đẹp chưa, đã thật chưa thì các đồng chí phải trả lời. Tôi nói thật là bóng đá Việt Nam chưa đẹp đâu.

Bóng đá Việt Nam đã phát triển chuẩn chưa? Trọng tài  lúc thế này, lúc thế kia. Vậy như thế đã chuẩn chưa? Nguyên nhân vì sao lại như thế? Bóng đá không nóng vội, phải đúng quy trình quốc tế nên chúng ta phải có lộ trình khoa học. Một khi có lộ trình thì phải kiên trì chứ không để một yếu tố tác động lại buông cái lộ trình đấy. Chúng ta có dám hô bóng đá Việt Nam kiên quyết nói không với tiêu cực hay không? Có sẵn sàng chấp nhận một khoảng lặng hay cứ chiều chuộng vuốt ve nhau thế này? Bạn bè quốc tế tới gặp tôi đều nói Việt Nam rất yêu bóng đá. Một đất nước 100 triệu dân yêu bóng đá thì không thể nào không có tiềm năng phát triển”.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cũng thẳng thắn chỉ ra “Mình không thể bắt NHM phải tin tưởng vào tính trung thực trong các trận đấu, cách cầm còi của các trọng tài mà quan trọng là cách làm thế nào để người ta tự cảm nhận đó là trận đấu sòng phẳng, công tâm. Tôi biết các trọng tài Việt Nam ra nước ngoài làm rất tốt nhưng sao khi về điều khiển ở V.League lại bị khán giả nghi ngờ”. Sau những phát biểu đầy tâm huyết của mình, Phó thủ tướng cũng chỉ đạo cần tổ chức một cuộc đối thoại “Vì sự phát triển của bóng đá Việt Nam” (diễn ra ngày 13/1/2018).

Xây chắc từ móng

Sau hàng loạt thất bại tại các giải bóng đá khu vực, bóng đá Việt Nam đã chú trọng đến việc xây dựng lực lượng kế cận và trong những năm gần đây. Bóng đá Việt Nam đã bước đầu tạo được dấu ấn thành công từ bóng đá trẻ sau khi hàng loạt những học viện bóng đá, những trung tâm đào tạo và nhiều CLB tập trung đào tạo cầu thủ trẻ. Từ những Học viện HAGL, Trung tâm đào tạo PVF, Trung tâm đào tạo bóng đá Viettel, lò đào tạo trẻ của CLB Hà Nội FC… đã giúp cho bóng đá Việt có nhiều cầu thủ trẻ đầy tài năng và hứa hẹn sẽ đóng góp cho thành công của bóng đá nước nhà trong thời gian tới đây.

Tuy nhiên, điều căn bản để có thể phát hiện, phát triển những tài năng trẻ cần thiết phải có sự đầu tư ngay từ bóng đá phong trào và nhất là bóng đá học đường. Bóng đá phong trào nhiều năm qua vẫn phát triển nhưng hoàn toàn tự phát, chưa nhận được nhiều sự giúp đỡ hay định hướng từ cơ quan quản lý thể thao. Nền tảng của bóng đá cần phải bắt đầu từ bóng đá phong trào, bóng đá học đường vì bóng đá là để phục vụ nhu cầu tập luyện của đông đảo người dân và từ đó phát hiện ra những tài năng cho bóng đá nước nhà.Tất cả đều hiểu, bóng đá học đường là nền tảng để kích thích đam mê chơi bóng của trẻ em. Ở đó, các em được vui chơi, nâng cao sức khỏe và tìm thấy niềm vui với trái bóng cũng như bộc lộ năng khiếu. Phát triển bóng đá học đường không chỉ giúp học sinh tăng cường sức khỏe, hình thành thói quen tập luyện thể dục thể thao thường xuyên, mà còn tạo nguồn tuyển chọn tài năng bóng đá cho từng địa phương. Đấy là điều bình thường, đã được nhiều nền bóng đá trên thế giới quan tâm, đầu tư và mang lại hiệu quả rõ rệt và bóng đá Việt Nam chỉ cần thực hiện theo con đường ấy đã là quá tốt.

Vấn đề này đã được nhận ra nên Chiến lược đã được Chính phủ ban hành vào năm 2013, coi xây dựng, triển khai dự án phát triển bóng đá học đường là một trong những giải pháp quan trọng để phát triển bóng đá Việt Nam nói chung và bóng đá phong trào nói riêng. Đây là định hướng để các địa phương triển khai phát triển bóng đá học đường. Trong khi đó, các Sở Giáo dục và Đào tạo cũng có văn bản pháp lý cụ thể để đưa bóng đá đến mỗi nhà trường.

Tuy nhiên cho đến lúc này, không nhiều địa phương tận dụng cơ hội để đưa bóng đá vào trường học. Nguyên nhân được chỉ ra là do Liên đoàn bóng đá địa phương hoạt động kém hiệu quả khiến việc triển khai bóng đá vào trường học gặp khó khăn. Nhiều ngành, địa phương chưa có kế hoạch cụ thể triển khai thực hiện Chiến lược phát triển bóng đá, chưa tạo được sự đồng thuận về mặt nhận thức cũng như phối hợp hoạt động giữa các ban, ngành, đoàn thể, tổ chức. Ở nhiều nơi, những người có trách nhiệm cũng tự đặt ra những rào cản ngay từ đầu khi đặt vấn đề cơ sở vật chất thiếu thốn, đội ngũ giáo viên thể dục mỏng, khả năng thị phạm hạn chế là nguyên nhân khiến bóng đá học đường chưa phát triển như ý. Thực tế, đó không phải là những việc không thể giải quyết. Vấn đề là những người có trách nhiệm có muốn giải quyết hay không.

Sẽ không quá phức tạp để đưa bóng đá vào thể thao học đường đặc biệt khi đã có nền tảng là sự đam mê bóng đá của người Việt Nam. Sự phức tạp hay đơn giản tùy thuộc vào suy nghĩ của người có trách nhiệm, người thực hiện. Cần có quan niệm “thoáng” hơn và cách làm linh hoạt khi thực hiện mục tiêu phát triển bóng đá học đường trong thời gian tới. Khi ấy, bóng đá học đường sẽ thực sự bén rễ trong nhiều trường học, để cụ thể hóa những mục tiêu của Chiến lược.  

Thanh Hà

Tin cùng chuyên mục

Tin mới