Chào mừng Ngày Nhà báo Việt Nam 21- 6: Đạo làm nghề

Thứ năm, 21/06/2018 08:00:00 | Tinh Hoa Việt
Ngoài các tờ báo chính thống, mạng xã hội cũng là nơi người dân tìm hiểu thông tin. Các status trên tài khoản cá nhân của nhiều nhà báo được số lượng lớn người theo dõi đọc. Một số nhà báo đã sử dụng Facebook công khai bày tỏ ý kiến riêng tư của mình. Tuy nhiên, việc không kiểm soát các phát ngôn từ người hành nghề báo chí, đã gây ra những hậu quả khó lường.

Chào mừng Ngày Nhà báo Việt Nam 21- 6: Đạo làm nghề

Không kiểm soát phát ngôn - hậu quả khó lường

Một status có nội dung như thế nào sẽ thu hút nhiều người đọc? Trước hết, phải đề cập đến vấn đề đang rất nóng, dư luận hết sức quan tâm.

Nếu có thái độ phê phán và nêu đích danh tên cá nhân/ tổ chức, thì lượng chia sẻ sẽ rất lớn, số lượng người đọc sẽ tăng lên nhanh chóng. 

Như nhà báo Trương Anh Ngọc bày tỏ: “Thường thì người ta thích chia sẻ những điều tiêu cực, những chuyện hóng hớt, những điều li kì mà đôi khi không kiểm chứng, không quan tâm đến mức độ ảnh hưởng tiêu cực của nó đến người khác”.

Với một bài viết trên báo, đòi hỏi phóng viên phải trực tiếp tác nghiệp, tìm hiểu kĩ lưỡng, thu thập thông tin từ nhiều nơi, phân tích các nguồn tin, đưa ra quan điểm cần chứng cứ lập luận, cẩn trọng mỗi chữ khi viết ra, chịu trách nhiệm khi xảy ra sai phạm, thì với status, phóng viên chỉ việc viết vài dòng, bày tỏ quan điểm cá nhân chung chung, là đủ để có số lượng lớn người đọc và bàn luận. Viết status dễ dàng hơn rất nhiều để viết một bài báo.

Vì vậy, nhiều phóng viên tự làm “hỏng” nghề nghiệp của mình, khi thay vì đưa nguồn tin xác thực có kiểm chứng, đủ trình độ để phân tích vấn đề mang tính xây dựng, lại đưa ra thông tin trên mạng xã hội, đặc biệt thông qua tài khoản cá nhân và nguy hại hơn là trong “nhóm” liên quan đến báo chí (có thể là nhóm mở hoặc nhóm kín) theo cách chộp giật, có thái độ mạt sát, “đánh đấm” cá nhân, tổ chức mà không hề có chứng cứ cụ thể.  

Mặt khác, không ít phóng viên bị tha hóa, lợi dụng lòng tin từ nhiều người theo dõi, đã sử dụng mạng xã hội truyền tải các thông tin không chỉ PR khéo léo cho doanh nghiệp, cá nhân, mà còn gieo tin đồn gây nguy hại đến danh dự cá nhân hay tổ chức mà họ đã được “chỉ đánh”. 

Những hình ảnh không đẹp khi mở đọc bảng tin trên Facebook, là một số phóng viên nói những lời miệt thị, thậm chí dùng từ bậy, tục gây sự phản cảm lớn từ người dân, dẫn tới việc phải tháo status, đóng Facebook và buộc công khai xin lỗi.

Bên cạnh đó, còn có hiện tượng phóng viên hay những người tự nhận mình là nhà báo (mà không còn công tác cụ thể ở tòa soạn nào), viết status cạnh khóe, chê bai, mạt sát công khai một số lãnh đạo cao cấp khi họ có những phát ngôn trên truyền thông về vấn đề đang phụ trách và các status đó được sao chụp lại, chia sẻ không giới hạn, theo sau là nhiều lời bình luận cũng rất tục tằn, thô lỗ, phản cảm từ các đối tượng khác nhau. 

Mặc dầu mỗi tòa soạn đều có quy định nghiêm ngặt về việc phát ngôn trên mạng, nhưng dường như những phát ngôn tiêu cực, một chiều của người làm báo trên Facebook cá nhân ít bị xử lý. Việc nhiễu loạn thông tin và các tiêu cực cũng từ đây lan mạnh.  

Vào thời gian này, khi kỳ họp quốc hội đang diễn ra, những vấn đề nóng về chính trị, kinh tế, xã hội được mổ xẻ, bàn luận; cần tập trung giải quyết các tiêu cực tồn đọng và phương hướng xác định nhằm tạo bước ngoặt cho việc phát triển mọi mặt đất nước, thì cũng là lúc cần những bài viết đưa thông tin xác thực, tham khảo ý kiến từ chuyên gia, mở rộng hiểu biết cho người dân từ người làm báo có tâm.

Nhà báo giỏi thường âm thầm, lặng lẽ làm việc, đưa ra những thông tin chính xác và làm sao để luôn được minh bạch thông tin đến với bạn đọc qua tờ báo mà họ đang công tác. Với họ, mỗi bài báo là một tác phẩm báo chí.

Để có một phóng sự điều tra, nhiều nhà báo đã phải mất nhiều tháng, thậm chí đến cả năm theo đuổi đề tài, vượt qua những đe dọa, khó khăn mọi phía. 

Nhiều nhà báo đạt giải thưởng báo chí cấp quốc gia, mạnh mẽ nhất là các loạt bài điều tra chống tham nhũng, lật lại những tiêu cực tồn tại từ chính trị, kinh tế, đến xã hội, đưa ra các giải pháp hiệu quả trong việc chỉnh đốn, xây dựng… lại không phải là những người “nổi tiếng”, và có nhiều người theo dõi qua Facebook. 

10 điều về đạo đức người làm báo được Hội Nhà báo Việt Nam công bố ngày 16/12/2016 gồm: 

Điều 1: Trung thành với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Xã hội Chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam; Vì lợi ích của đất nước, vì hạnh phúc của nhân dân; Góp phần nâng cao uy tín, vị thế Việt Nam trên trường quốc tế. 

Điều 2: Nghiêm chỉnh thực hiện Hiến pháp, Luật Báo chí, Luật Bản quyền và các quy định của pháp luật; Thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích; Nội quy, quy chế của cơ quan báo chí nơi công tác. 

Điều 3: Hành nghề trung thực, khách quan, công tâm, không vụ lợi; Bảo vệ công lý và lẽ phải. Không làm sai lệch, xuyên tạc, che giấu sự thật, gây chia rẽ, kích động xã hội, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tình đoàn kết, hữu nghị giữa các quốc gia, dân tộc. 

Điều 4: Nêu cao tinh thần nhân văn, tôn trọng quyền con người. Không xâm phạm đời tư, làm tổn hại danh dự, nhân phẩm, lợi ích hợp pháp của tổ chức và cá nhân. 

Điều 5: Chuẩn mực và trách nhiệm khi tham gia mạng xã hội và các phương tiện truyền thông khác. 

Điều 6: Bảo vệ bí mật quốc gia, bí mật nguồn tin theo quy định của pháp luật. 

Điều 7: Đoàn kết, giúp đỡ đồng nghiệp. 

Điều 8: Tích cực học tập, nâng cao trình độ chính trị, nghiệp vụ, ngoại ngữ, phấn đấu vì một nền báo chí dân chủ, chuyên nghiệp và hiện đại. 

Điều 9: Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt. Bảo vệ và phát huy các giá trị văn hóa Việt Nam, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại. 

Điều 10: Những người làm báo Việt Nam cam kết thực hiện những quy định trên, đó là bổn phận và nguyên tắc hành nghề, là lương tâm và trách nhiệm của người làm báo. 

 Việt Quỳnh

Tin cùng chuyên mục

Tin mới