Nâng cao chất lượng lao động đi làm việc ở nước ngoài: Cần giải pháp đồng bộ

Thứ sáu, 30/11/2018 08:00:44 | Xã hội
Trong những năm gần đây, hoạt động đưa người lao động (NLĐ) đi làm việc ở nước ngoài ngày càng phát triển, số lượng lao động đi làm việc ngày càng tăng. Tuy nhiên trình độ chuyên môn, ngoại ngữ và kỷ luật của NLĐ Việt Nam còn thấp so với mặt bằng chung của các nước trong khu vực. Chính vì vậy việc xây dựng chiến lược  nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đi làm việc ở nước ngoài vô cùng cấp thiết.

Nâng cao chất lượng lao động đi làm việc ở nước ngoài: Cần giải pháp đồng bộ

 Gắn kết với doanh nghiệp, đổi mới cơ chế được xem là giải pháp để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Đối tượng ngày càng mở rộng

Theo thống kê của Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ LĐTBXH), 10 tháng đầu năm 2018, cả nước có gần 120.000 lao động đi làm việc ở nước ngoài. Trong đó, Đài Loan và Nhật Bản là 2 thị trường trọng điểm (chiếm khoảng 90% tổng số lao động đi làm việc ở nước ngoài). Riêng thị trường Nhật Bản, 5 tháng đầu năm có khoảng 17.400 NLĐ Việt Nam được đưa sang làm việc, chiếm hơn 35% tổng số NLĐ đi làm việc ở nước ngoài.

Mức lương của NLĐ đi Nhật làm việc khá cao, sau khi trừ chi phí, thu nhập hàng tháng của một NLĐ còn khoảng 800 - 1.000 USD, nếu tính từ các khoản làm thêm, thu nhập có thể dao động từ 1.500 đến 2.000 USD. Với mức thu nhập trên, nhiều lao động sau khi về nước đã có cuộc sống tốt hơn. Bên cạnh đó, NLĐ còn có cơ hội làm việc với các công ty nước ngoài với ngành nghề phù hợp và mức lương cao, nhờ kinh nghiệm và chứng chỉ có được trong thời gian xuất khẩu lao động (XKLĐ)…Đáng chú ý, hiện nhiều trường Trung cấp, Cao đẳng, Đại học cũng đã liên kết, hợp tác với các công ty XKLĐ để giải quyết đầu ra bằng cách cử thực tập sinh hoặc XKLĐ...Với hình thức này, sinh viên ngay khi ra trường có thể ra nước ngoài tiếp tục học tập và làm việc ở môi trường chuyên nghiệp, nâng cao tay nghề... Do đó, đối tượng XKLĐ ngày càng được mở rộng không chỉ lao động phổ thông, những người dân vùng quê nghèo mà kể những người trí thức, có trình độ ĐH, CĐ, gia cảnh khá giả ở khu vực thành phố cũng tham gia “xuất ngoại”.

Tuy nhiên, đánh giá về chất lượng nguồn lao động đi XKLĐ, giới chuyên gia cho rằng nguồn lao động của ta vẫn còn yếu về ngoại ngữ, tay nghề chưa phù hợp yêu cầu của thị trường, chưa quen tác phong làm việc công nghiệp. Theo Bộ LĐTBXH, có đến gần 50% lao động xuất khẩu là NLĐ phổ thông, số còn lại là NLĐ có tay nghề, nhưng thực chất đây chỉ là NLĐ học qua các lớp sơ cấp, bổ túc tay nghề chứ không phải là NLĐ có tay nghề được đào tạo chuyên môn bài bản.

Tăng cường gắn kết với doanh nghiệp

Dự báo về nhu cầu XKLĐ tính đến năm 2020 là rất lớn, chỉ tính riêng các huyện nghèo trong giai đoạn 2016-2020 dự kiến đưa khoảng 58.000 người đi làm việc ở nước ngoài, trong đó khoảng 80% lao động qua đào tạo nghề. Do vậy, vai trò của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp là vô cùng quan trọng trong việc đào tạo nguồn lao động đi làm việc ở nước ngoài. Theo  ông Đào Văn Tiến - Vụ trưởng Vụ Đào tạo thường xuyên, Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp (Bộ LĐTBXH), cần phải đẩy mạnh việc triển khai các mô hình gắn kết giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp với doanh nghiệp XKLĐ, gắn tuyển sinh với định hướng đi học tập, làm việc ở nước ngoài bằng hợp đồng hợp tác đào tạo, trong đó nêu cụ thể trách nhiệm của nhà trường và doanh nghiệp.

“Doanh nghiệp có thể chuyển giao cho nhà trường chương trình đào tạo, quy trình đánh giá của nước tiếp nhận sinh viên, NLĐ để nhà trường trực tiếp áp dụng. Doanh nghiệp cung cấp giáo viên, chương trình, tài liệu và phối hợp cùng nhà trường tổ chức dạy tiếng các nước tuyển dụng lao động cho người học trong chương trình đào tạo nghề” - ông Tiến cho biết.

Để đạt mục tiêu, từ năm 2017 đến năm 2020, mỗi năm dự kiến đưa đi được từ 100.000 - 120.000 lao động đi làm việc ở nước ngoài, trong đó có khoảng 80% lao động đã qua đào tạo, giới chuyên gia cho rằng cần đổi mới cơ cấu giáo dục nghề nghiệp, gắn kết giữa đào tạo với thị trường lao động và sự tham gia của doanh nghiệp…Trong đó ưu tiên đầu tư trong từng chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương, vùng, ngành có gắn với các chương trình, dự án về đào tạo nghề cho XKLĐ.

Đồng thời, xây dựng kế hoạch đưa lao động Việt Nam tham gia vào các dự án đầu tư, dịch vụ hoặc hoạt động thương mại để nâng cao kiến thức, tích lũy kinh nghiệm, rèn luyện kỹ năng chuyên nghiệp cao nhằm đáp ứng tốt nhất yêu cầu của các thị trường tiềm năng về XKLĐ, đặc biệt là thị trường ASEAN, Đông Bắc Á. Đặc biệt, Bộ LĐTBXH cần sớm hoàn thiện và trình lên Thủ tướng Chính phủ Đề án “Đưa lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật đi làm việc ở nước ngoài” giai đoạn 2018-2020, định hướng đến năm 2025”.    

Khanh Lê

Tin cùng chuyên mục

Tin mới